Chơi búp bê - Kỷ niệm một thời tuổi thơ của nhiều người.

Búp bê là món quà yêu thích của mọi bé gái trên đời. Độc giả chắc hẳn còn nhớ tới những tình cảm mà nhân vật Cô dét đã dành cho búp bê (Victor Huygo- Những người khốn khổ).

Ban đầu, khi không có búp bê thật, Cô dét đã lấy thanh gươm nhỏ làm búp bê. Rồi đối với con búp bê của hai chị em Eponin, Edema mặc dù “đã cũ, bạc phếch cả ra, già nua, còm cõi, nhưng Cô dét vẫn thấy đẹp lắm…”.

Và khi Giăng Van Giăng mua cho con búp bê mà ngay cả đến mơ ước thôi cũng không dám, chỉ dám len lén nhìn thì “hai con mắt Cô dét đã ngời lên những tia sáng lạ lùng vì sung sướng tựa như bầu trời lúc bình minh…”.

Búp bê thực sự là một đòi hỏi bức bách của các em bé gái và đó là biểu hiện đáng yêu của nữ tính ở tuổi trẻ con. Búp bê có thể được làm từ mọi chất liệu. Trước đây, người ta thường tự tạo ra những con búp bê thủ công bằng len, bằng gỗ, bằng vải, bằng rơm…

Hình ảnh những con búp bê rơm thơm mùi lúa cột nhỏng mấy cọng rơm lên là thành “con gái”, xước mấy cọng rơm ra sau là thành “con trai”, cuộn tròn một cọng rơm như búi tóc ra sau ót búp bê là thành “bà nội”, “bà ngoại”… đã gắn bó với tuổi thơ của rất nhiều người, đã làm cho kỳ nghỉ của nhiều em nhỏ qua mau hơn, thêm ý nghĩa hơn.

Trong các loại đồ chơi thì có lẽ chơi búp bê là “lành” nhất. Một con cá sấu mặc áo len cổ lọ đỏ đang đứng trông rất “lành” bởi trông nó đầy nhân tính. Coi búp bê như một sinh linh, đứa trẻ chăm sóc, may vá, trang điểm, thay áo quần, dạy dỗ mắng mỏ chút ít, ru ẵm, vỗ về, hờn dỗi không chơi với búp bê trong chốc lát… Cứ như thế, đứa trẻ dần trở thành một cô gái nhỏ, cô gái nhỏ thành cô gái lớn, cô gái lớn trở thành thiếu phụ.

Nếu coi búp bê là con người thì đó là con người thuần khiết nhất. Nếu coi thế giới búp bê là thế giới đồng thoại thì thế giới ấy thật trong lành. Chẳng vì vậy mà ngay cả khi thành người lớn rồi vẫn còn rất nhiều người muốn chơi búp bê đấy thôi!

Chị Hoa (phố Hàng Đồng, Hà Nội) yêu búp bê từ nhỏ và ao ước sau này mình sẽ có hàng trăm con búp bê. Cuộc sống hơn 10 năm trở lại đây có điều kiện hơn, chị bắt đầu sưu tập búp bê các dân tộc trên khắp thế giới, tìm hiểu nền văn hóa các nước qua các bộ trang phục đặc trưng của búp bê. Bộ sưu tập của chị hiện nay đã lên tới hàng trăm con tới từ nhiều nước khác nhau, thỏa ước mong ngày nhỏ của chị.

Chị tâm sự: “Mình rất thích những lúc rảnh rỗi, ngồi thư giãn hàng giờ bên những con búp bê và lau chùi cho nó. Với mình, con búp bê nào cũng rất đáng yêu”. Mỗi một con búp bê thường gắn với một câu chuyện, và khi ngắm những con búp bê cởi mở, tươi tắn, hồn hậu đó, bạn sẽ hết bực mình. Rất nhiều kích cỡ, đủ mọi sắc thái tình cảm, đủ màu sắc, thế giới búp bê sẽ làm cuộc sống của bạn phong phú hơn.

Cô Nga (Đầm Trấu, Hà Nội) mồ côi mẹ từ nhỏ, khi nhìn ngắm con búp bê hồn hậu trong tủ búp bê của mình, tưởng tượng rằng mẹ mình nếu còn cũng sẽ như vậy và cảm thấy rất tự hào…

Người ta biết rằng nước Nhật có búp bê gỗ Kimekơmi – Ningyoh – nước Nga có búp bê Matrosca – nước Mỹ có Barbie và “Cô gái nước Mỹ”… và Việt Nam có Chú Tễu…

Ở sân bay Quốc tế Tuy ni di, người ta có thể mua một đôi búp bê dân tộc với lời chào bên mình: “Hi. I’m Tunisian from Sousse. My name is Nadia. My clothes are typical and I would like to visit your country. Let me go with you!” (Xin chào, tôi là người Tuy ni di, đến từ Sousse. Tên tôi là Nadia. Bộ quần áo mà tôi đang mang trên mình đây là bộ truyền thống của đất nước tôi và tôi muốn đến thăm đất nước bạn. Hãy đưa tôi đi cùng bạn)…

Như vậy, bản thân những con búp bê đã mang nét văn hóa - biểu tượng của mỗi quốc gia, của mỗi dân tộc. Giăng Van Giăng mua búp bê cho Cô dét đã là một bài học về tình yêu thương đối với cô bé Cô dét vốn bất hạnh. Ruth Handier (người Mỹ) có ý tưởng tạo ra búp bê Barbie xuất phát từ lòng yêu thương con gái của mình… Như vậy phải chăng búp bê là sợi nối tình yêu thương của con người?

Trẻ em gửi gắm tình cảm tâm lý vào trong các trò chơi búp bê có mắng mỏ, có cưng nựng, có hờn dỗi. Người ta tạo ra hang đá Belem trong các nhà thờ và đặt mô hình Chúa Hài Đồng vào trong đó với lòng tôn kính để cho tất cả các tín đồ có thể được chiêm ngưỡng sự ra đời của Chúa Kitô…

Thế giới búp bê là thế giới của tâm hồn con người, là cái muôn màu lung linh của xã hội và là xã hội thu nhỏ mà người ta đã tạo ra và gửi gắm rất nhiều tình cảm trong đó. Chị Diệp (Thành Công, Hà Nội) có một bộ sưu tập với vài chục con búp bê Barbie, khi Thanh Lâm (con trai nhỏ của chị) có ý kiến chọn cho anh chàng Ken (một nhân vật trong dòng búp bê Barbie) một cô Barbie xinh nhất làm vợ, chị đã nhẹ nhàng bảo con: “không phải cứ là trai là gái thì phải là vợ chồng đâu con - họ có thể là bạn bè…”.

Đưa búp bê vào trong các bài học mẫu giáo là mong muốn từ lâu của rất nhiều người, nhưng có lẽ trước tiên phải giáo dục ý thức giữ gìn cho trẻ bởi thực tế rất nhiều em không biết cách chơi búp bê – luôn làm hỏng như bẻ tay, vặt đầu và còn làm nhiều trò phá phách nữa với những con búp bê tội nghiệp, gây mất lòng tin của người lớn mỗi khi trao búp bê cho trẻ.