Ngày 16-10-2008 đã trở thành “ngày đen tối” với người làm nghề biển tại phường Hòa Hiệp Bắc, quận Liên Chiểu, TP Đà Nẵng. Sự cố tràn dầu tại Công ty Xăng dầu hàng không miền Trung (VINAPCO), ngay sau khi sự việc xảy ra TP Đà Nẵng đã huy động mọi lực lượng có thể kịp thời ứng cứu hạn chế tới mức thấp nhất thiệt hại song với những người đi biển khu vực thì hậu quả mà họ đang gánh chịu không nhỏ...
Cá bắt… không ai mua
Mưa lũ kéo dài, mặc dù đây mới chỉ là những cơn mưa đầu mùa song thiệt hại gây ra khá lớn. Trưa ngày 16-10, mưa quá lớn làm sạt lở đất và làm vỡ đường ống dẫn dầu của Công ty Xăng dầu hàng không miền Trung. Thành phố đã có nhiều nỗ lực trong việc hạn chế thiệt hại do dầu lan gây ra song theo ông Nguyễn Điểu, Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường thành phố Đà Nẵng cho biết: Vết dầu loang từ khu vực xảy ra sự cố đến cửa sông Cu Đê khoảng hơn 10km2...”.
Theo tìm hiểu của nhóm phóng viên chúng tôi khu vực bị ảnh hưởng nặng nhất sau sự cố đáng tiếc này phường Hòa Hiệp Bắc, quận Liên Chiểu. Hiện tại quanh khu vực này có khoảng hơn 80 phương tiện các loại khai thác đánh bắt ven bờ. Nguồn hải sản nuôi sống các hộ dân quanh khu vực này là vịnh Sơn Trà. Nhưng sau cái ngày đen tối đó tới nay gần 100% ngư dân khu vực đang phải treo lưới, bỏ nghề vì dầu tràn làm biển bị ô nhiễm khu vực ven bờ, hải sản đánh bắt lên không có người mua vì có mùi hôi dầu.
Nếu có dịp đi dạo quanh làng biển phường Hoà Hiệp Bắc những ngày này chúng ta sẽ không còn được chứng kiến người dân tấp nập đi biển như hàng ngày mà là cảnh túm tụm ngồi bàn tán chuyện nhà, chuyện nước...quanh những quán cà phê cóc hoặc quán chè... Song vấn đề được ngư dân quan tâm bàn tán nhiều nhất là việc mấy ngày qua nhiều hộ dân đi biển không đánh được cá hay đánh được cá mà không có ai thèm mua...
Như hiểu được nỗi buồn của một nhóm ngư dân đang tâm sự chúng tôi hỏi, anh Nguyễn Văn Lãi nói: “Từ cái hôm tràn dầu đến nay các loại cá giảm đi đáng kể, hình như chúng ngửi thấy mùi dầu nên bơi đến vùng khác, còn một vài loại chúng tôi đánh được thì lại nồng nặc một mùi dầu bao trùm, rửa mãi mà không được chú ạ!.
Với anh Lê Văn Thuận thì ngao ngán cho biết: Ra biển giờ này làm chi hở chú! Mới cách đây hai bữa tôi đánh được cũng kha khá khi đem ra chợ bán không ai thèm mua vì mùi hôi đành mang về nhà đào hố mà chôn, rồi treo lưới luôn...
Được biết, đã có khoảng hơn 90% số ngư dân đang phải treo lưới, phương tiện nằm xếp hàng trên bãi.
Chuyện đi biển là vậy hiện trong khu vực một số hộ nuôi cá lồng cũng đang khốn đốn khi cá chết mà chưa rõ nguyên nhân.
Còn theo ông Trương Văn Tấn - Chi Cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường miền Trung - Tây Nguyên: Cần đánh giá chính xác mức độ ô nhiễm môi trường, môi sinh chứ không thể chỉ nhìn bằng mắt. Ông Tấn đề nghị phải có khảo sát cụ thể để dự báo khả năng dầu lan đến đâu, qua đó xác định phương án thu gom làm sạch môi trường một cách hiệu quả nhất, ông Tấn cũng cho biết: Đã có người nuôi cá lồng ở vịnh Đà Nẵng phản ánh việc cá chết mấy ngày gần đây...
Tình trạng này đang làm cuộc sống của khoảng gần 80 loại phương tiện với hơn 400 nhân khẩu kiếm sống bằng nghề biển ven bờ vốn thăng trầm có nguy cơ thiếu đói. Các hộ này đều nghèo về kinh tế nên không có tiền sắm các phương tiện lớn đánh bắt xa bờ.
Người đi buôn khốn đốn...
Người dân khu vực này đa phần còn nghèo, số đông theo nghề biển ven bờ số còn lại làm nghề buôn cá cung cấp cho người dân quanh khu vực song trước tình trạng này miếng cơm, manh áo hàng ngày của họ đang bị đe dọa gián đoạn. Chợ Kim Liên là chợ đầu mối của vùng từ khi có hiện tượng cá hôi cũng vắng người mua, kẻ bán. Phần lớn những người đi chợ: Mua hàng thì rất nhiều thứ chỉ trừ có mỗi cá là họ không đả động: “Mua cá à! ôi! Hôi dầu lắm ăn làm sao được, có rẻ cũng không mua, ăn vào bị ung thư cũng nên...”, một người đi chợ tâm sự.
Chị Trần Thị Thu, một người buôn cho biết: Dạo này nghề buôn chán lắm chú ạ! Cá thì không có, mà có cá cũng không có ai mua, tôi bị mất cả chì lẫn chài vì phải mang cá đi chôn hôm qua rồi...
Với một số người buôn mà cuộc sống của họ gắn liền với những chuyến đi bến thì khi không có cá ở khu vực này họ phải tìm đến bến cá bên Thọ Quang để mang cá về bán. Chị Hoàng Thị Tám tâm sự: Giờ bên này không có cá thì phải chạy thôi, nhưng cực một nỗi dù có lặn lội từ sớm tinh mơ song chi phí đi lại cao nên cũng chẳng ăn thua mấy. Dạo trước còn kiếm được mỗi bữa hơn trăm ngàn đồng thì dạo này chỉ được vài ba chục ngàn là may...”.
MINH THÀNH
(SGGP 12G)
