Đầu tư gần 20 tỷ đồng, với mong muốn biến xã Thanh Thủy, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa thành vựa tôm công nghiệp của tỉnh nhưng không hiểu vì sao dự án đi vào hoạt động được 2 năm thì “tắt ngấm”. Doanh nghiệp thì bỏ chạy, chính quyền xã Thanh Thủy thì “gồng” mình trả nợ cho dân và 976 hộ dân tại 3 thôn: Tào Sơn, Phượng Cát và Nhật Tân mất đất canh tác, lâm vào tình cảnh khốn đốn!
Chuyển ruộng thành… ao, đầm
“Tại đây mấy năm trước còn là cánh đồng lúa tốt tươi, sau khi dự án nuôi tôm công nghiệp được triển khai năm 2002, đã biến hàng trăm ha diện tích đất lúa thành 64 ao, đầm. Giờ thì trong đầm chỉ có nước mà không có tôm, cua hay cá… Người ta đã bỏ hoang hai năm nay” - bác Lê Huy Quang, người thôn Phượng Cát, xã Thanh Thủy tâm sự.
Theo Quyết định số 72/QĐ - UB ngày 11-10-2002 của UBND tỉnh Thanh Hóa phê duyệt dự án nuôi tôm công nghiệp tại xã Thanh Thủy, huyện Tĩnh Gia với tổng diện tích 94,5ha và kinh phí đầu tư gần 20 tỷ đồng.
Được biết, trước khi chuyển đổi sang nuôi tôm công nghiệp thì nơi đây đã từng là đất cấy lúa hai vụ của 976 hộ dân, ở 3 thôn: Tào Sơn, Phượng Cát và Nhật Tân của xã Thanh Thủy. Do hàng năm nước mặn xâm nhập, lại nằm cạnh sông Yên nên thường xuyên bị ảnh hưởng của thủy triều dâng, dẫn tới năng suất lúa không cao.
Tuy nhiên, người dân vẫn khắc phục nạn xâm mặn của thủy triều bằng việc quay đê ngăn nước biển dâng, hơn nữa cánh đồng nằm kề sông Yên nên việc thau mặn rất dễ dàng và từ xưa tới nay chưa có vụ mùa nào bị mất trắng do nước mặn gây nên. Song, dự án nuôi tôm công nghiệp đã được phê duyệt với phương án đền bù 500.000đ/sào/năm cho người dân địa phương.
Sau gần một năm thi công, dự án đã “biến” hàng trăm thửa ruộng thành ao, đầm.
Đến tháng 3-2003, dự án đã quy hoạch được 64 ao nuôi với tổng diện tích 94,5ha, thu hút được 3 công ty tham gia dự án, đó là: Công ty cổ phần Hoàng Gia (thầu 32 ao), Công ty TNHH Việt Tiến (thầu 7 ao), Công ty TNHH Thái Bình Dương (thầu 20 ao) và 5 ao còn lại do 5 hộ dân trong xã Thanh Thủy thuê thầu.
Trong năm đầu hoạt động, 100% công ty và các hộ dân nuôi tôm đều có lợi nhuận cao. Nhưng những năm tiếp theo hầu như đều thu lỗ do tôm chết hàng loạt mà không tìm ra nguyên nhân. Đến nay, dự án đã bị phá sản hoàn toàn, các công ty không thấy đầu tư nuôi tôm trở lại.
Ông Đỗ Viết Tuyên, Phó Chủ tịch, phụ trách kinh tế xã Thanh Thủy cho biết: “Ngoài Công ty cổ phần Hoàng Gia nhiều lần hứa hẹn thanh lý tiền nợ đọng cho xã nhưng tới nay cũng chưa thấy còn Công ty TNHH Việt Tiến và Công ty TNHH Thái Bình Dương trước đây có trụ sở tại TP Thanh Hóa nhưng khi chúng tôi liên hệ thì đã chuyển đi đâu không rõ, gọi điện thì không sao liên hệ được!”.
Đỏ mắt đợi giải pháp
Nhìn cánh đồng nuôi tôm nước trắng phau một màu, các cơ sở vật chất như: Trạm điện, hàng trăm cây cột điện, hệ thống mương bê tông dẫn nước, nhà điều hành của dự án nuôi tôm và công sở của Công ty TNHH Thái Bình Dương (đang xây dựng dở dang)… đầu tư trên chục tỷ đồng, giờ nằm thách thức với trời, thật xót xa.
Để giải cứu dự án nuôi tôm công nghiệp, UBND xã Thanh Thủy đã kiến nghị lên UBND tỉnh, Sở Thủy sản… để tìm giải pháp khắc phục. Nhưng tới nay vẫn chưa có giải pháp khả thi nào được triển khai, chính quyền địa phương chỉ còn cách “gồng mình” trả nợ cho dân và đợi chờ giải pháp của cơ quan cấp trên bởi có muốn cũng không thể chuyển 64 ao, đầm này thành ruộng cấy lúa như trước đây được! |
Ông Tuyên cho biết thêm: “Xã đã họp người dân lại và đưa ra đấu giá thầu ao, đầm nuôi tôm, từ 20 triệu đồng/ha xuống 4 triệu đồng/ha mà không có người dân nào nhận thầu. Trong khi đó, xã không có kinh phí để chi trả tiền thuê ruộng 500.000đ/sào/năm cho người dân nên đành ký nợ”.
Chị Nguyễn Thị Sáu, thôn Phượng Cát tâm sự: “Gia đình tôi cũng tham gia thuê ao để nuôi tôm công nghiệp nhưng không hiểu sao áp dụng đúng quy trình kỹ thuật nuôi tôm công nghiệp mà tôm vẫn chết, cán bộ trên Sở Thủy sản, Sở NN-PTNT về tìm hiểu rõ nguyên nhân nhưng cũng không đi đến đâu”.
Chị Sáu cho biết thêm: “Việc quan trọng bây giờ là tìm ra thuốc đặc trị để điều trị bệnh cho tôm, chứ cứ tình trạng mắc bệnh mà không có giải pháp cứu chữa thì người chăn nuôi đã lỗ càng lỗ thêm và khi đó gánh nặng lãi suất ngân hàng càng đè nặng lên đôi vai của người chăn nuôi”.
Không có ruộng sản xuất, trong khi đó dự án nuôi tôm bị tê liệt không có lối ra, nông dân cũng không biết làm gì để kiếm sống ngoài con đường đi đến các thành phố lớn làm thuê để mưu sinh. Những năm qua, số lao động đi làm ăn xa của xã tăng lên rất nhanh.
Nhiều gia đình có con đi học đại học, cao đẳng lâm vào tình cảnh không có tiền cho con ăn học tiếp.
Nhiều sinh học cấp I, cấp II…cũng có nguy cơ lâm vào cảnh ngộ không có tiền đóng học phí.
Doãn Xuân
