Sau gần 1 giờ ngả nghiêng với sóng biển trên chiếc tàu đò từ thị trấn Cần Thạnh về xã đảo Thạnh An, chúng tôi lên bờ mà

Xã đảo Thạnh An mùa nước nổi.

vẫn chưa hết cái cảm giác say sóng, quay cuồng. Nghỉ chân ở một quán nước bên đường, chúng tôi bắt gặp 4, 5 con chuột cống thật to chạy rần rần như chỗ không người.

Có con sau khi chạy vào ngạch cửa còn vểnh râu nhìn mọi người như thách thức. Thấy tôi nhìn đàn chuột ái ngại, cô chủ quán nói rất tự nhiên: “Nhiêu đó mà nhằm nhò gì anh ơi. Tại nước ngập, “mấy ổng” leo lên ngọn cây hết, chỉ còn một ít trong nhà thôi.

Gặp lúc nước cạn, anh mới thấy khủng khiếp như thế nào - Chủ quán nói nhỏ - Có thời gian người ta gọi đây là “đảo chuột” cũng đúng”.

- Vì sao gọi chuột bằng “mấy ổng”? Tôi thắc mắc hỏi.

Cô chủ quán rụt cổ le lưỡi: “Mấy ổng ghê lắm, biết nghe đó. Hôm nào mà ai lỡ “mạo phạm” là coi chừng bị mấy ổng quậy phá tan tành. Cả đàn vài chục con “ị” đầy nhà, quét dọn mệt nghỉ. Còn chờ lúc mình ngủ, cắn mùng chun vào cắn phá, cạp ghế, cạp cửa trầy trụa hết”.

Mang nỗi sợ chuột, tôi đến nhà anh Nguyễn Văn Em ở số 3/16 ấp Thạnh Hòa. Anh Em cũng đang cầm cây rình đập chuột, 4-5 con chuột thật to như đùa giỡn với anh, cứ chạy qua chạy lại.

Anh Em tỏ ra lo lắng: “Những ngày nước cạn, mấy ổng chạy từng bầy trong nhà tôi như chạy diễu hành, chẳng biết sợ sệt ai hết, “ông” nào “ông” nấy… vầy vầy nè”ø. Vừa nói anh vừa vỗ vỗ vào bắp chân mình để diễn tả. Anh nói lớn: “Cỡ ký lô trở lên không đó. Mèo mà còn bị nó cắn chạy có cờ”.

Nghe chúng tôi nói chuyện bên này, chị Nguyễn Thị Phượng nhà gần bên, chạy sang kêu tôi qua nhà chị xem bầy chuột đang đại phá trong cũi chén. Chị chỉ dám kéo cánh cửa tủ ra rồi chạy đứng xa xa, mặt lộ vẻ sợ sệt... Mười mấy con chuột lần lượt phóng xuống đất chạy ra sau hè.

Chị Phượng chỉ tay theo bầy chuột, nói: “Mấy ổng nghe tôi ngồi làm cá lụp cụp, cả nhà ổng kéo ra đầy sân, tha hồ nhào vô cắn, tha chạy tán loạn như giựt thí cô hồn, tôi sợ đến nổi gai cả người”. Chị Phượng nói như than thở: “Trước đây cũng có nhưng đâu nhiều đến mức “bao la” như vầy. Hằng hà sa số, ngoài bãi biển, dưới sàn nhà, trên giường ngủ, quanh bàn ăn, giành xương như mèo chó trong nhà”.

Ông Nguyễn Hoàng Minh, 64 tuổi, nhà ở ấp Thiềng Liềng, cho biết thêm: “Tôi sinh ra và lớn lên nơi đây, chưa bao giờ thấy chuột nhiều và lộng hành như hiện nay, nếu ai không chứng kiến thực tế, chắc nói rằng chúng tôi là con cháu bác Ba Phi, kể chuyện tiếu lâm. Ngồi ăn cơm mà để chân dưới đất là coi chừng bị chuột cắn chân”. 

Ông bày tỏ nỗi bức xúc: “Dân số Thạnh An ước khoảng 5.000 người, nhưng chuột chắc phải nhiều gấp ba chục lần. Bởi vậy, bà con nơi đây thường nói vui mà cũng đúng: “sống chung với chuột”.

• Báo động ô nhiễm trường

Anh Cao Văn Hoàng, Phó Chủ tịch xã Thạnh An, đưa tôi đi thăm xóm ấp trên xã đảo. Thạnh An đang vào mùa triều cường, nước dâng ngập lênh láng các vạt đước quanh nhà, chỉ những con đường lát xi măng là khô ráo. Nhà cửa, xóm làng Thạnh An hầu hết lợp ngói, vách tường kiên cố khang trang, tiếng hát từ những chiếc ti vi, radio cứ vang vang bên tai.

Trẻ con ăn mặc đẹp lũ lượt đến trường. Bưu điện văn hóa xã đảo đông người ra vào, nhiều người dân vừa đi ngoài đường

Bầy chuột "đổ bộ" vào xã đảo

 vừa nghe điện thoại di động. Những dấu hiệu cho thấy sức sống vươn lên từ một xã đảo xa xôi, nơi mà nhiều người dân nội thành TPHCM còn chưa biết đến.

Anh Hoàng bức xúc: “Nỗi lo lớn nhất của chúng tôi hiện nay là dịch chuột, tuy hiện tại nó chưa gây mầm bệnh, nhưng ai dám bảo đảm là nó vẫn “hòa bình”. Chúng tôi đã lập phương án diệt chuột, chờ cấp trên rót kinh phí”.

Anh Bùi Hồng Ngọt, Trưởng trạm Y tế Thạnh An, bày tỏ nỗi băn khoăn trước nạn dịch chuột: “Chuột sinh sản rất nhanh, một con chuột cái có thể đẻ 3-4 lần/năm, mỗi lần từ 6 tới 10 con - rồi anh nhẩm tính: Bầy chuột hiện nay tôi cho thấp nhất là 5.000 con, trong đó 3.000 chuột cái, bình quân đẻ 3 lần một năm, 7 con mỗi lần.

Như vậy, trong năm đàn chuột tăng trên dưới 50.000 con, đó là chưa tính bầy chuột lớn lên rồi tiếp tục đẻ. Nếu không có kế hoạch diệt chuột khẩn trương thì cuối năm đàn chuột tăng trên dưới 100.000 con. Lúc đó…”. Anh Ngọt đưa tôi ra phía sau nhà của nhiều hộ để nhìn thấy thực tế.

Đúng là một môi trường thuận lợi cho chuột sản sinh: hố xí, rác rến, các thứ thừa thãi trong sinh hoạt đều được vứt hết ra đó, nổi trôi lềnh bềnh. Phó Chủ tịch xã nói thêm: “Trong 10 chuẩn quốc gia về y tế, chúng tôi đều đạt, chỉ duy tiêu chuẩn “vệ sinh phòng bệnh” là khó lòng đạt được.

Toàn xã có 1.023 hộ, nhưng chỉ có 219 hộ xây dựng hố xí tự hoại. Số còn lại do không đủ điều kiện hoặc do thói quen, nên vẫn còn dùng nhà xí công cộng”.

• Cách nào để diệt chuột?

“Không thể nào dùng hóa chất để diệt chuột, sẽ ảnh hưởng trầm trọng đến môi trường và sức khỏe người dân, mà phải áp dụng biện pháp toàn xã diệt chuột” - Phó Chủ tịch xã Cao Văn Hoàng giới thiệu kế hoạch diệt chuột - “Trước mắt, xã sẽ mua cho mỗi hộ một lồng diệt chuột, 15.000đ/lồng.

Ủy ban Nhân dân xã và Trạm Y tế sẽ trả công mỗi đuôi chuột 1.000đ, hằng ngày chúng tôi có trách nhiệm tập trung số chuột bẫy được, mang đi chôn đúng nơi quy định, để tránh ô nhiễm môi trường.

Một mặt kêu gọi mọi người phải triệt để gìn giữ vệ sinh, không vứt rác bừa bãi và thành lập đội vệ sinh công cộng, đi thu gom rác tận nhà”.

Tiễn khách ra về, Phó Chủ tịch UBND xã vẫn còn băn khoăn, anh mong mỏi các ngành liên quan cấp trên sớm cấp kinh phí để xã thực hiện kế hoạch diệt chuột.