• Tiền nào của nấy!

Cầm giấy báo nhập học vào các trường đại học ở TPHCM, nhiều tân sinh viên ở các tỉnh lẻ chưa kịp vui mừng lòng đã nặng trĩu lo âu. Sau gánh nặng tiền học phí, tiền ăn, là lao đao chỗ ở. Chỉ tính riêng làng đại học thuộc quận Thủ Đức đã có hơn 2/3 số sinh viên không được ở ký túc xá, phải dạt về các khu nhà trọ xung quanh trường tạm cư. Có cầu ắt có cung. Nắm bắt nhu cầu thuê nhà của sinh viên tăng vọt, nhiều chủ nhà đã gấp rút cho xây hàng trăm phòng trọ để kinh doanh. Do xây “chui” và sợ bị giải tỏa bất kỳ lúc nào nên chủ nhà chỉ đầu tư sơ sài với tường gạch, mái tôn nên hầu hết nhà trọ ở xung quanh làng đại học Thủ Đức đều trông tạm bợ, nhếch nhác.

Tìm đến khu vực xã Đông Hòa, huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương giáp với quận Thủ Đức - nơi “bùng nổ” nhà trọ cho sinh viên thuê, chúng tôi không khỏi chạnh lòng khi chứng kiến những cô cử, cậu cử tương lai đang phải sống chen chúc trong những phòng trọ có diện tích chưa đầy 10 m2.

Nguyễn Thị Hoa quê ở Bình Thuận lắc đầu nói: “Sinh viên nghèo, tiền ít nên chúng em phải chấp nhận cảnh sống như thế này thôi”. Nói rồi, Hoa làm một bài toán chi phí ăn học mà sinh viên tỉnh lẻ đang phải đối diện hàng tháng: ở hết 50 - 100 ngàn đồng; ăn hết 300 ngàn đồng, học hết 300 - 400 ngàn đồng; chi phí sinh hoạt 100 ngàn đồng. Vị chi tiết kiệm lắm mỗi bạn cũng tốn gần 1 triệu đồng/tháng. Đây quả là số tiền không nhỏ đối với thu nhập của ba mẹ ở thôn quê. Vì thế, để có thể đeo đuổi nghiệp học hành, hầu hết sinh viên nghèo phải chấp nhận cảnh sinh hoạt thiếu đủ thứ: không tivi, không nước máy, không có nhà vệ sinh riêng… Thậm chí, nhiều căn nhà trọ có giá 50 ngàn đồng/người/tháng, ngoài diện tích trải chiếu nằm chung và để xe, đặt bếp nấu ăn, muốn kê thêm chiếc bàn học cũng khó!

Khu nhà trọ số 61/10 ấp Tân Lập, Đông Hòa, Dĩ An Bình Dương có hơn 20 phòng cho thuê. Với giá 250.000 đồng/tháng (chưa tính tiền điện nước), không ít sinh viên khấp khởi mừng thầm. Thế nhưng, khi đi xem xét các căn phòng này, các bạn đã lắc đầu, thất vọng. Mỗi căn phòng chỉ rộng khoảng 9m2, nền xi măng ẩm ướt, mái tôn thấp lè tè… Hơn nữa, 1/2 diện tích căn phòng đã bị 4 - 6 chiếc giường tầng ngốn hết chỗ!

Vừa là nơi ăn ngủ, vừa là nơi học tập của sinh viên trong một phòng trọ nhỏ hẹp.

Bạn Nguyễn Chí Trung, sinh viên năm thứ tư khoa Thú y Chăn nuôi, Trường ĐH Nông Lâm nói: “Tụi mình thường thiết kế bàn học ngay trên giường. Còn muốn học bằng bàn thì phải đẩy xe ra ngoài nhưng cũng chỉ vừa cho hai người học thôi”. Tội nghiệp hơn cả là các bạn sinh viên đang ở trọ phía sau trường dạy nghề Vina cafe. Nơi đây nguyên là nhà kho cũ nát, chủ nhà đã sửa chữa sơ sài rồi ngăn thành nhiều phòng cho thuê. Nhìn qua những căn phòng chật chội, tối tăm, tường nhà vừa nứt vừa thấm nước loang lổ, vôi tróc từng mảng này chúng tôi không khỏi xót xa.

Ngoài cái khổ chung là ở chật chội, nóng nực, môi trường sống ô nhiễm do nước thải không được xử lý, ở những nhà trọ rẻ tiền, sinh viên còn phải chịu thêm cái khổ thiếu nước sinh hoạt trầm trọng. Do đóng một mức tiền nước nhất định (10.000 đồng – 25.000 đồng/người/tháng) nên chủ nhà chỉ bơm một lượng nước giếng khoan cố định trong ngày cho sinh viên xài. Nguyễn Thị Thanh Tú, sinh viên năm thứ nhất Khoa Nhân học, Trường ĐH KHXH-NV lắc đầu nói: Nhiều khi hết nước, bọn em phải đi xin nước từ nơi khác về dùng. Thế nhưng, khổ hơn cả vẫn là nỗi bất an vì tình hình an ninh trật tự.

Bạn Nguyễn Đình Tuấn, chỉ vì ước muốn hết sức đơn giản là được học trên bàn mà đã phải trả giá bằng 3 chiếc xe đạp để bên ngoài bị “bốc hơi” còn chiếc thứ 4 thì xém... mất do có chú chạy xe thồ phát hiện kịp thời. Sinh viên Nguyễn Thị Tú Anh phân bua: Tụi mình phải phơi đồ ngay trước nhà nếu không bị “đạo chích” bứng liền. Để hội nhập với cuộc sống thiếu đủ thứ này, nhiều sinh viên phải tập thêm tính kiên nhẫn: chờ tắm, chờ đi vệ sinh. Ở nhà trọ số 61/10 cứ bình quân 20 người mới có một phòng tắm và hai hay ba phòng ở mới có một nhà vệ sinh.

• Giá cao, chất lượng... thấp

Nhiều sinh viên theo học ở các trường đại học trong nội thành như Đại học Bách khoa, Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Kinh tế, Đại học Tài chính, Đại học KHXH-NV… tình cảnh cũng không khá hơn. Trừ một số ít sinh viên thuộc hạng khá giả có thể thuê được chỗ ở tốt, đảm bảo an ninh, còn lại đều tìm nhà trọ giá bình dân. Để chớp lấy thời cơ kinh doanh chỗ ở cho sinh viên, một số chủ hộ ở đường Nguyễn Tri Phương, Tô Hiến Thành, Lý Thường Kiệt quanh khu vực trường Đại học Bách khoa đã bỏ tiền ra xây nhà cho thuê với giá bình quân 200.000 - 300.000 đồng/người (phòng 4 - 6 người) hoặc thấp hơn 150.000 đồng/người/tháng (phòng trên 10 người).

Một số chủ hộ khác thì ăn theo dịch vụ này bằng cách cơi nới thêm phòng để cho thuê với giá 150.000 đồng/người/tháng. Chị Hồng, nhà ở đường Nguyễn Tri Phương phường 14 quận 10 không giấu diếm cái lợi thu được nhờ cho sinh viên thuê phòng. Cách đây 5 năm, thấy sinh viên Trường Đại học Bách khoa có nhu cầu thuê phòng quá nhiều, chị Hồng quyết định mượn tiền ngân hàng để xây nhà 4 tầng. Gia đình của chị ở 1 tầng còn lại 3 tầng ngăn thành nhiều phòng cho nam sinh viên thuê với giá 150 - 200 ngàn đồng/người.

Điểm qua các khu nhà trọ trên các đường Đinh Tiên Hoàng, Ngô Tất Tố, Nguyễn Hữu Cảnh, Phan Văn Hân, Nguyễn Cửu Vân, Nguyễn Thị Minh Khai..., chúng tôi ghi nhận được giá rẻ nhất dành cho một sinh viên ở trọ không dưới 150.000 đồng/tháng chưa tính tiền điện, nước. Tại khu nhà trọ ở đường Nguyễn Hữu Cảnh, có hàng trăm căn nhà trọ (diện tích bình quân vài mét vuông) chen nhau mọc lên để cho sinh viên của trường Đại học KHXH-NV và một số trường ở gần đó thuê. Nhìn lối đi vào các dãy nhà chỉ rộng có nửa mét vuông và dây điện bị câu móc chằng chịt, chúng tôi thấy rõ sự bất an. Chỉ cần một sự cố chập điện hay sơ suất nhỏ trong nấu ăn là cả khu vực này dễ dàng trở thành nạn nhân của bà hỏa.

Căn gác trọ số 45/18 Đinh Tiên Hoàng phường Đa Kao quận 1 là một điển hình. Chỉ có diện tích khoảng 30m2 và rất ọp ẹp, tối tăm, nhưng trên căn gác gỗ này có đến 15 bạn sinh viên cùng ở. Nhìn cảnh những chiếc chiếu xếp lớp liền kề nhau, quần áo giăng mắc khắp phòng, chúng tôi không khỏi ái ngại. Hoài, sinh viên khoa Ngữ Văn, trường ĐH KHXH&NV giãi bày: “Phạm vi học tập, nghỉ ngơi của mỗi người được giới hạn trong một chiếc chiếu rộng 1m”...

Có vi hành cùng những sinh viên nghèo đi tìm chỗ trọ vào đầu năm học mới chúng tôi mới cảm nhận được nỗi gian truân của các tân sinh viên. Và trong khi các cấp chính quyền của TPHCM phối hợp cùng các địa phương có sinh viên học tại TPHCM đưa ra những phương án dài hơi xây dựng ký túc xá thì nhiều sinh viên vẫn phải tiếp tục sống trong những khu nhà trọ nhếch nhác, tạm bợ như vậy.

ÁI VÂN - KHÁNH HÀ