|
Nói đến Cần Giờ là người ta nghĩ ngay tới một vùng rừng ngập mặn, sông nước bao quanh. Nước sạch luôn là khởi đầu cho mọi câu chuyện của người dân miệt này. đến nay, nỗi lo này vẫn là chuyện thường nhật cho dù thành phố (TPHCM) đã áp dụng chính sách bù giá nước sạch cho huyện hơn ba năm qua.
Bên mâm cơm trưa đạm bạc cùng ba đứa con, chị Trương Thị Tám chặc lưỡi: “Cả ngày chỉ dám xài hai xô nước thôi, để nấu ăn và uống, lấy đâu tiền mà xài nữa, còn lo cho tụi nhỏ đi học”. Không riêng gì chị Tám, cả khu Cán Gáo nơi chị ở và khu kênh 50 của ấp Thiềng Liềng xã đảo Thạnh An này với hơn trăm nóc nhà đều tiếc từng giọt nước múc trong xô (mỗi xô khoảng 20 lít). Hầu hết người dân ở đây đều có cuộc sống bấp bênh, làm thuê làm mướn. Đã vậy lại phải mua nước để dùng với giá bằng cả ngày công, 25.000 đồng/m3. Nước này do các ghe chở đến từ trung tâm ấp, nơi có điểm phân phối nước sạch.
Quãng đường sông nước này khoảng hai cây số nhưng đã đẩy giá một khối nước từ 10.000 đồng lên 25.000 đồng! Do vậy mà những người làm mướn như chị Tám, chị Nguyễn Thị Xum, bà Trần Thị Xương… mỗi ngày chỉ dám cho cả nhà sử dụng một hai xô nước là chuyện thường tình.
 |
|
Gia đình chú Sáu Sang (ấp An Hòa - Tam Thôn Hiệp) đang lấy nước sạch từ xuồng lên. |
Đến ấp Tân Điền xã Lý Nhơn, tình cảnh càng gian nan hơn. Anh Nguyễn Văn Phương, người lái ghe chở nước đi bán cho các hộ dân ở khu ruộng muối, chia sẻ: “Thấy họ rất khổ nhưng mình cũng đành chịu vì phải chở nước đi lòng vòng cả ngày trời nên để lại giá 40.000 đồng/m3 mới đủ tiền xăng dầu và các chi phí khác nữa”. Khu này cách ấp Tân Điền khoảng 5 cây số, có trên 250 hộ làm muối và nuôi tôm. Với số nhân khẩu trên một ngàn người nhưng trong 8 tháng đầu năm nay chỉ xài có hơn 13 ngàn m3, tính ra mỗi người cả tháng chỉ dùng khoảng 1,5 m3 nước sạch!
Cực khổ nhất là những người giữ rừng, do ở những nơi phân tán và heo hút nên có khi cả tuần nước sạch mới đến nơi. Bà Võ Thị Lang (ấp Thiềng Liềng xã Thạnh An) thì may mắn hơn nhiều người khác, nhờ có chiếc ghe máy mà bà chủ động được nguồn nước, tuy vẫn trả 30.000 đồng cho mỗi khối nước.
Gia đình chú Sáu Sang trông rừng phòng hộ ở chốt 1- phân khu 1 – ấp An Hòa xã Tam Thôn Hiệp tuy có chiếc xuồng nhưng cũng phải sang tận đất Đồng Nai, cả đi và về mất hai giờ đồng hồ, mới mua được nước với giá 25.000 đồng/m3. Những người có điều kiện như trên là rất ít so với gần 800 người tham gia giữ rừng của cả huyện, còn lại, hầu hết đều phải mua nước với giá 40.000 đồng/m3.
Thống kê 8 tháng đầu năm nay, lượng nước tiêu thụ toàn huyện là 679.349m3, với 87% dân số được hưởng thì mỗi người dân chỉ “xài” có 1,56 m3/tháng, đó là chưa trừ bớt đi 13.500m3 nước dùng cho sản xuất! Anh Nguyễn Thanh Sơn, Phó Giám đốc Công ty Dịch vụ công ích huyện Cần Giờ (đơn vị điều phối nước sạch) tâm sự: “Người dân xứ này đã rất vui mừng từ giữa năm 2001, lúc thành phố cho áp dụng phương án bù giá nước, đồng thời đầu tư nhiều phương tiện để nguồn nước sạch bán ra cho dân còn 10.000 đồng/m3. Từ đó, ngày càng có nhiều người dân được sử dụng nước máy từ thành phố chở về. Tuy nhiên, đến nay, phương án đó vẫn chưa thỏa mãn được trọn vẹn mong mỏi của bà con”.
Theo Quyết định số 61/2001/QĐ-UB ngày 23-7-2001 của UBND TPHCM về bù giá nước sạch cho huyện Cần Giờ thì nước sạch (vận chuyển từ thành phố về) bán đến người dân dùng cho sinh hoạt với giá 10.000 đồng/m3 (định mức 32m3/người/năm, khoảng 2,67m3/người/tháng), còn nước dùng cho hoạt động sản xuất và dịch vụ lần lượt có giá 12.300 đồng/m3 và 14.800 đồng/m3. Nhờ đó, người dân ở huyện đã vơi bớt âu lo về bệnh tật và túi tiền của mình do cái ăn, cái uống.
Tuy vậy, mức giá trên vẫn là quá cao với đa số bà con còn nghèo khó ở vùng duyên hải này. Trong khi người dân nội thành được xài nước sạch giá 2.700 đồng/m3 với định mức 48m3/người/năm thì người Cần Giờ phải trả 10.000 đồng/m3 trong định mức 32m3/người/năm nhưng thực dùng chỉ đạt 16m3/người/năm với 87% người chạm tới được nước sạch!
Anh Nguyễn Thành Phúc, Giám đốc Công ty Dịch vụ công ích huyện bộc bạch: “Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong việc xã hội hóa nhưng đến nay cả huyện mới có 25 đầu mối phân phối nước cục bộ, trong đó tư nhân tham gia xã hội hóa 18 đầu mối. Trở ngại đối với việc phát triển vệ tinh phân phối nước là giá cước cấp bù chưa hợp lý, phương án đang áp dụng hiện nay chỉ tính bù giá cước vận chuyển nước cho các đầu mối ở trung tâm 7 xã, còn các điểm phân phối mới thì không phù hợp. Đơn cử như cự ly vận chuyển nước mua từ nguồn nước Long Sơn (thành phố Vũng Tàu) về thị trấn Cần Thạnh và xã Thạnh An vẫn chưa có trong đơn giá…”.
Còn ông Đoàn Văn Thu, Phó Chủ tịch UBND huyện, bức xúc: “Giá nước này không những quá cao với dân mà còn không thu hút được các nhà đầu tư đến Cần Giờ, nhất là đầu tư vào những lĩnh vực thế mạnh của huyện như chế biến thủy sản, du lịch… Đến nay, huyện chỉ có một nhà máy chế biến đông lạnh thủy sản, còn hai dự án nữa và 7 dự án khu du lịch vẫn đang “treo” vì ngại giá nước sạch”.
Theo ông Thu, huyện đã nhiều lần kiến nghị thành phố điều chỉnh giá nước nhưng chưa được chấp thuận, lần gần nhất là cuối tháng 9 vừa rồi. Nếu giá nước giảm 5.000 đồng/m3 so với mức giá hiện tại và cùng với các điều chỉnh khác thì đến cuối năm 2005 sẽ có 95% người dân Cần Giờ được tiếp cận nước sạch và mức dùng sẽ tăng lên gấp đôi; đồng thời các tiềm năng của huyện cũng có cơ hội được phát huy, đời sống kinh tế của người dân vùng sông nước này sẽ ngày càng khởi sắc.
HOÀNG LIÊM
| 
