Trong những ngày này, khu trường đua ngựa Phú Thọ (quận 11 - TPHCM) đang rộn lên không khí lao động. Từ chị công nhân trồng cỏ, anh thợ hồ đến Ban giám đốc đều khẩn trương cho những công đoạn cuối cùng của việc tu sửa, nâng cấp trường đua. Hình ảnh một trường đua mới, công nghệ hơn, hiện đại hơn đang dần hiển hiện để kịp khánh thành vào giữa tháng 11 này.

• “Công nghệ hóa” cơ sở hạ tầng

Giậm chân lên đường đua của “chiến mã” được trải một lớp cát dày, anh Nguyễn Ngọc Mỹ, Giám đốc Công ty Thiên Mã (chủ đầu tư dự án cải tạo trường đua) nói: “Đấy, mấy anh coi. Đường đua đã được làm lại, mở rộng ra, các “chiến mã” tha hồ rượt đuổi”. Không chỉ đường đua được nâng cấp, trên khán đài, những hàng ghế dựa được xếp ngăn nắp thay cho ghế đá “chồm hổm” như trước đây. Những mảng tường khán đài cũng đã được quét sơn mới, phòng bán vé được trang bị hệ thống bán vé bằng máy vi tính chứ không còn kiểu xé vé…

Quang cảnh sân đua ngựa nhìn từ khán đài. Ảnh: TẤN VIỆT

Trường đua ngựa Phú Thọ là trường đua duy nhất của Việt Nam, được xây dựng từ thế kỷ 19. Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đã có lúc người ta định loại bỏ nó. “Thật may mắn, nó đã tồn tại và đang hiện đại hơn. Người dân thành phố này vẫn còn có nơi để thưởng thức cái “thú” đua ngựa, chơi ngựa” - bác Tài, một người dân Hóc Môn đã gần 50 năm nay gắn bó với nghề luyện “ngựa chiến”, phấn khởi nói.

Với tư cách là chủ đầu tư, anh Mỹ dẫn chúng tôi đi tham quan “cơ ngơi” trường đua mới được cải tạo mà anh nói vui là “nhà của mình”. Anh cho biết: “Lâu nay mỗi khi trời mưa là cả sân đua ngập lênh láng. Cho nên chúng tôi phải đặt 7.000m cống thoát nước, đảm bảo có thể tổ chức đua quanh năm”. Trước đây nguyên cả trường đua chỉ có 2 nhà vệ sinh, thì nay hệ thống nhà vệ sinh đã được làm lại sạch sẽ, dãy văn phòng dành cho công nhân viên chức được bố trí, xây dựng mới với các trang thiết bị hiện đại hơn.

Không những vậy, một nhà hàng lớn cũng đang hoàn thiện để phục vụ khách đến coi đua ngựa đãi tiệc bạn bè, gia đình… Một khu nhà dành riêng cho khách VIP tới thưởng thức “thú” đua ngựa được gắn toàn máy lạnh; dãy nhà dành cho nài ngựa, chủ ngựa và cả chuồng ngựa cũng được làm mới kiên cố…

• Ngoại hóa ngựa đua

“Nhưng với 1,5 triệu USD chưa cho phép chúng tôi hoàn thiện trường đua này thành một trường đua công nghệ như các nước khác. Do vậy, chúng tôi làm trước những cái gì cần thiết nhất (trồng cỏ, làm mương thoát nước, xây mới hàng rào, văn phòng làm việc…” - anh Mỹ nói khi chúng tôi đi ra phía sau dãy nhà nuôi ngựa.

Con ngựa đua giống Australia có tên Honey Rock giá 22.000 USD.

Trong những cái chuồng còn bốc mùi xi măng mới, những chú ngựa nòi giống Australia thi nhau hí vang. So với ngựa đua của ta thì ngựa Australia to gần gấp đôi và thật hùng dũng. Chúng được đặt những cái tên như Honey Rock, Pony… Anh Mỹ bật mí: “Chúng tôi nhập từ Australia về đợt này 40 con ngựa đua. Bình quân giá từ 10 - 15 ngàn USD/con. Chúng sẽ xuất trận khi khánh thành trường đua”.

Chỉ vào con Honey Rock, anh nói vui: “Riêng con này thì 22.000 USD lận. Mà chúng còn sướng hơn người nữa. Phải đưa chúng về đây bằng chuyên cơ Boeing 747 đó. Còn đi bằng tàu thì hư móng hết”. Anh Hải, nhân viên chăm sóc ngựa, cho biết: “Từ trước đến nay, ngựa đua của ta chủ yếu xuất xứ từ các vùng Đức Hòa, Đức Huệ (tỉnh Long An). Ở những nơi đó, đất nhiều phèn nên không thích hợp cho ngựa đua. Mà ngựa đua tốt phải sống ở các vùng Tây Nguyên”.

Vì thế mà những chú ngựa Australia được nhập về sẽ được sống trong trang trại ở Madagui (tỉnh Lâm Đồng). Anh Mỹ cho biết thêm: “Con ngựa cần nhất không phải là khí hậu lạnh hay nóng mà phải khô. Madagui là thích hợp, chúng tôi sẽ xây dựng trang trại trồng cỏ và nuôi dưỡng ngựa đua ở đó. Hai ba tháng đưa chúng về thành phố đua vài trận rồi mang lên Madagui dưỡng lại. Sau nữa là gây giống xuất khẩu sang Malaysia, Singapore, Lào”.

Theo dự kiến từ nay đến 2005, mỗi ngày đua CLB Phú Thọ tổ chức 8 trận thì 6 trận cho ngựa ta và 2 trận cho ngựa Australia; từ 2005 - 2007 là 4 trận ngựa ta, 4 trận ngựa Australia; đến 2010 thì chấm dứt đua ngựa thuần Việt, chỉ đua ngựa Australia. Để thực hiện dự tính này, Công ty Thiên Mã đã thuê hai người Australia (một bác sĩ thú y và một người huấn luyện ngựa) sang trợ giúp cho trường đua, đồng thời thuê 10 người Malaysia sang “truyền nghề” cho những nài ngựa Việt.

• Cần ổn định chính sách đầu tư

Sau gần 10 năm đình trệ, năm 2002, CLB Phú Thọ đã đưa ra đề xuất nâng cấp trường đua ngựa. Ý tưởng này được UBND TPHCM và Sở TDTT chấp thuận nhưng dưới hình thức liên doanh. Công ty Thiên Mã đã được lựa chọn làm đối tác. Sau thời gian bàn thảo, Công ty Thiên Mã cam kết sau khi tu sửa vẫn đảm bảo doanh thu cho CLB Phú Thọ, đồng thời thỏa thuận nếu tăng doanh thu thì phần tăng ấy sẽ được chia cho Thiên Mã 55% và CLB Phú Thọ 45%.

Tháng 8-2003, Công ty Thiên Mã tiến hành nâng cấp trường đua. Tuy nhiên, điều khiến Ban điều hành dự án thắc mắc là đã kiến nghị xin được thuê trong thời gian 15 năm với kinh phí đầu tư 3 triệu USD.

Thế nhưng, không hiểu lý do gì thời gian thuê bị rút ngắn còn 7 năm với kinh phí đầu tư 1,5 triệu USD. Nói về vấn đề này, anh Nguyễn Ngọc Mỹ bức xúc: “Nếu thời gian thuê thêm 7 năm với 1,5 triệu USD nữa thì tôi sẽ làm trường đua hiện đại hơn, chuyên nghiệp hơn, như lắp thêm máy lạnh, thêm ghế, 4 cái màn hình lớn để khán giả ngồi đâu cũng thấy rõ…

Thậm chí tôi đưa trường đua chó ở Vũng Tàu về đây. Ban ngày đua ngựa, ban đêm đua chó. Năng suất bình quân bây giờ là 7 - 8 ngàn khách/trận đua nhưng nếu làm bài bản tôi đảm bảo năng suất sẽ đạt 10 - 15 ngàn khách/trận đua.

Hai mươi mấy héc-ta đất này thì phải tận dụng hết chứ. Khai thác triệt để thì có thuế má đóng góp vào ngân sách. Và hơn hết là giải quyết nhu cầu giải trí cho người dân thành phố”. Anh Mỹ tiếp: “Chúng tôi sẵn sàng đầu tư thêm 2 triệu USD để làm hoàn hảo trường đua với điều kiện là tăng thời gian thuê thêm 7 - 10 năm. Bây giờ mình đầu tư nửa chừng thế này, hết 7 năm lại đầu tư tiếp thì dở dang mà chẳng ra gì”.

Sự tồn tại của trường đua ngựa Phú Thọ như là một đặc trưng của TP Hồ Chí Minh. Để đảm bảo khai thác hiệu quả trường đua này, tạo thêm nguồn thu ngân sách và làm yên lòng các nhà đầu tư, thiết nghĩ thành phố cần có một chính sách minh bạch và ổn định. 

TƯỜNG LÂM - TẤN VIỆT

Theo các tài liệu nghiên cứu về Sài Gòn xưa, trường đua ngựa đầu tiên được Pháp xây dựng vào khoảng năm 1860 tại vùng đất thuộc Bộ Tư lệnh Quân khu 7 ngày nay. Năm 1932, trường đua ngựa dời về Phú Thọ, bao bọc bởi 5 con đường: Lý Thường Kiệt, Lữ Gia, Nguyễn Thị Nhỏ, Lê Đại Hành, 3 Tháng 2. Đây là trường đua ngựa duy nhất của Việt Nam và được đánh giá có đường đua đạt tiêu chuẩn quốc tế.