Còn 6 năm nữa để Nhơn Trạch phấn đấu trở thành đô thị loại 2, và 16 năm nữa để Nhơn Trạch thật sự trở thành thành phố công nghiệp mới. Một kiến trúc sư đã ví von: “Nhơn Trạch như một tờ giấy trắng để vẽ lên thành phố mới”. Vấn đề là sẽ vẽ gì cho một thành phố hiện đại tương lai?
Cách đây 10 năm, Nhơn Trạch đã từng nổi tiếng với nhiều cái nhất: nhiều gia đình chính sách nhất, nhiều hộ nghèo nhất, dân trí thấp nhất, giao thông đi lại khó khăn nhất… của tỉnh Đồng Nai. Nhơn Trạch cũng nổi tiếng bởi “nền văn minh” đèn dầu, nhà lá, dù chỉ cách TPHCM có 1 bến phà Cát Lái! “Khởi nghiệp” bằng phát triển khu công nghiệp (KCN), Nhơn Trạch nhộn nhịp nhanh chóng bởi các nhà máy đồ sộ, xe con, xe chở công nhân, xe container ra vào tấp nập.
 |
|
Những nhà máy mọc lên ngày càng nhiều ở KCN Nhơn Trạch. Ảnh: VIỆT DŨNG
|
Điện, điện thoại phủ khắp 12 xã, và phải mất hơn 20 năm sau ngày thống nhất đất nước, đêm ở Nhơn Trạch mới lấp lánh ánh đèn điện. Nhơn Trạch không còn cầu khỉ, hơn 50 km đường trải nhựa phẳng phiu, trung tâm huyện lỵ, ngã tư Hiệp Phước, nhà cao tầng, công viên cây xanh đường 4 làn xe đã thành hình. Nhơn Trạch đổi đời thấy rõ.
Giữa thời điểm thu hút vốn FDI khó khăn, các KCN ở Nhơn Trạch vẫn thu hút 138 dự án (trong đó có 101 dự án vốn FDI), bộ máy lao động hơn 30.000 người. Chưa bao giờ tìm việc làm dễ như ở Nhơn Trạch, vậy là Nhơn Trạch trở thành điểm hẹn dân tứ xứ đổ về. Lúc tách huyện chưa tới 100.000 người, giờ đã là 120.000 dân.
Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Đại Phước, chị Huỳnh Thị Bảnh, nói vui: “Nhờ KCN, nhờ đất cát có giá, dân Nhơn Trạch giờ lên nhà gạch, tivi, xe máy đủ hết. Năm 2002, Đại Phước có 217 hộ cần xóa đói giảm nghèo, sang 2003 con số này còn 115 hộ. Đầu năm nay, đi khảo sát lại còn 76 hộ, nhưng đợt duyệt xét tháng 9 vừa qua chỉ còn 40 hộ! Thật ra, đó là những hộ dân chuyên nghề chài lưới, nên không có đất để mà bán. Nếu có đất, họ cũng không còn nghèo!”.
Một thông tin rất vui khác từ Chủ tịch UBND huyện Nhơn Trạch, Từ Ngọc Chiếu: “Từ một huyện 90% nông nghiệp, dân trí chưa tới 3% có bằng tú tài và ĐH, sau 10 năm đô thị hóa, tỷ trọng công nghiệp lên đến 53%, nông nghiệp chỉ còn 20%, dịch vụ 27%, tốc độ tăng trưởng kinh tế hàng năm 14%-15%; thu nhập đầu người từ 3,8 triệu năm 1994 tăng vọt lên 7,6 triệu năm 2004. Dân trí cũng khác xưa, đã có 36% hết lớp 9, 30% hết cấp 2, nhưng trình độ, nguồn nhân lực vẫn chưa “chạy” kịp nhu cầu công nghiệp hóa. Dù rất ưu tiên nhưng lao động huyện nhà chỉ đáp ứng được 1/3 lực lượng lao động KCN”.
Trong mắt người Đồng Nai bây giờ, Nhơn Trạch là vùng đất mới đầy hấp dẫn. Anh bạn tôi đã bán nhà ở TP Biên Hòa để chuyển về ở hẳn Nhơn Trạch. Lý do rất đơn giản, cả 2 cậu con trai tốt nghiệp ĐH đều làm việc ở các KCN Nhơn Trạch. Căn nhà mới dựng lên một quán cơm nhỏ phục vụ công nhân. Vậy là cả nhà đều có việc làm, nhà ở lại rộng rãi hơn hẳn, chưa kể tầm nhìn xa, cuối năm nay có cầu, Nhơn Trạch về TPHCM chỉ còn hơn 20km.
Sẽ còn nhiều gia đình khác nghĩ như anh bạn tôi, bởi dòng chảy di dân vẫn đang đổ về Nhơn Trạch. Hơn 4.000 phòng, nhà trọ mọc lên khắp nơi và sẽ còn mọc nữa bởi dự kiến khi các KCN lấp hết đất, Nhơn Trạch cần hơn 100.000 công nhân. Quả thật, đây là một áp lực không nhỏ cho TP mới tương lai.
Người ta tính toán rằng với hơn 41.000 ha, năm 2020, Nhơn Trạch sẽ lên TP mới với 1 triệu dân, 7 KCN, cụm CN, trong đó có 1 KCN phần mềm, 1 KCN cao, 1 KCN dệt may, 3 - 4 khu du lịch sinh thái, khu đại học 350 ha. TP có cảng biển, cảng sông, sân bay quốc tế Long Thành, kết nối liên hoàn với TPHCM, Vũng Tàu. Điều này đòi hỏi quy hoạch cho Nhơn Trạch ngay từ bây giờ phải có tầm nhìn cho 16 năm sau. Vậy nhưng, cả 5 KCN và trung tâm huyện đang hình thành đều chưa có điện ngầm. Các trục giao thông chính quy hoạch lộ giới lên đến 100-120m nhưng chính quyền huyện bó tay bởi “tiền đâu?”.
Nguồn kinh phí rót xuống 30 tỷ đồng năm 2004 không đủ cho Nhơn Trạch tự may chiếc áo mới. Nguồn nhân lực là vấn đề đau đầu, huyện 120.000 dân chỉ có 2 trường cấp 3 vừa mới xây, 6 trường cấp 2, duy nhất 1 bệnh viện 70 giường vừa nâng cấp từ Trung tâm y tế huyện. Trường nghề, trường đại học quy hoạch rất to nhưng chưa dự án nào triển khai.
Nhơn Trạch còn đối mặt một thực tế khác. Đằng sau sự phồn vinh KCN là hàng loạt các vấn đề: nhà ở cho công nhân, giải quyết tệ nạn, áp lực di dân kéo theo quá tải hạ tầng: kẹt xe, thiếu nước sạch. Hàng loạt ngành công nghiệp “không sạch” và thâm dụng lao động như dệt may, cơ khí đang “bành trướng” ở Nhơn Trạch, kéo theo bài toán xử lý nước thải, môi trường cần phải giải quyết. Điều làm chúng tôi băn khoăn nhất, 5 KCN liên hoàn đang hoạt động đều nằm cận kề trung tâm TP mới.
Có thể đây là cách làm tiết kiệm đồng vốn đầu tư hạ tầng hầu nhanh chóng thay đổi bộ mặt Nhơn Trạch, nhưng 16 năm sau, khi các KCN không sạch này “lọt thỏm” vào trung tâm TP mới, điều gì sẽ xảy ra ? Còn bây giờ, hậu đô thị hóa đặt chính quyền trước nỗi lo: sau khi bán hết ruộng, xây nhà, bà con vốn dân thuần nông sẽ làm nghề gì để sinh sống?
Một huyện lỵ Nhơn Trạch chỉ mới định hình, còn rất nhiều việc cần phải làm để Nhơn Trạch lên TP hiện đại vào năm 2020.
THU THỦY
Xem bài 1:Sốt từ đất ruộng đến đất dự án |
