Cơ chế “một cửa” đã về đến xã, người dân ngoại thành có thụ hưởng được đầy đủ “chất lượng phục vụ hành chính công” mà thành phố đặt ra hay không? Dưới đây là ghi nhận của phóng viên báo SGGP tại một số xã.

• Có bàn nhưng…không có người!

Vòng quanh một số điểm- từ xã nghèo, giàu cho đến thị trấn- mặt tích cực mà chúng tôi ghi nhận được là các yêu cầu về sao y, chứng thực của nhân dân được giải quyết rất nhanh, người dân không phải tốn nhiều thời gian đi lại, chờ đợi như lúc chưa phân cấp về xã.

Tại UBND xã Bình Chánh (huyện Bình Chánh), tuy đồng hồ đã chỉ 11 giờ 15 phút nhưng vẫn còn “khách hàng” mới vào và được cán bộ tiếp nhận giải quyết ngay. Điều đó cho thấy, việc xử lý hồ sơ nhanh và chính quyền đảm bảo thời gian hành chính 8 giờ/ngày nên tuy gần hết giờ hành chính dân vẫn đến.

Theo Chủ tịch UBND xã Hưng Long -Nguyễn Thị Nhựt thì cán bộ bận đi họp, còn Bí thư Đảng ủy xã Tân Quý Tây, huyện Bình Chánh - Huỳnh Văn Bên cho biết cả 2 cán bộ địa chính vắng vì… bận ôn thi! Họp và học là 2 lý do thường được đưa ra để giải thích về sự vắng mặt của cán bộ. Tuy nhiên, cũng có trường hợp lãnh đạo đơn vị không biết “lính” của mình đi đâu. “Nếu bây giờ có dân đến yêu cầu giải quyết hồ sơ thì sao?”- chúng tôi hỏi.

Chủ tịch UBND thị trấn Củ Chi Trần Thị Gái trả lời vô tư: “Coi vậy chứ alô là anh em chạy về ngay!” Ngoài giải pháp “alô” thì “choàng” việc cũng là cách nhiều xã sử dụng để giải quyết bài toán thiếu người. Chẳng hạn ở xã Hưng Long, khi cán bộ địa chính đi vắng thì cán bộ phụ trách xây dựng phải nhận thay. Cũng chính vì người không thạo việc phải làm thay nên chất lượng phục vụ các yêu cầu của dân không cao.

Bác Lê Văn Phước ở C30/25 ấp 3 than phiền: “Tôi nộp hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã gần 1 năm vẫn chưa được giải quyết. Nộp hồ sơ lần đầu, 6 tháng sau cán bộ gọi lên bảo vẽ lại bản vẽ. Phải mất đến 3 tháng, tôi mới nhận được bản vẽ mới. Nộp lại lần 2, xã không viết phiếu hẹn nên hơn tháng nay, tuần nào tôi cũng phải lên hỏi xem sao!”.

Phải thừa nhận, các quy định “lớn” của thành phố như tập trung về một đầu mối, công khai quy trình thủ tục… đều được thực hiện. Tuy nhiên, hầu như xã nào cũng xây dựng riêng cho mình một quy trình “nhỏ”: chỉ có 2 hoặc 3 ngày trong tuần tiếp nhận hồ sơ địa chính.

Câu giải thích thông thường của lãnh đạo các xã là do cán bộ thiếu, việc lại nhiều, hồ sơ thì phức tạp, đòi hỏi cán bộ phải kiểm tra, xác minh nên thời gian còn lại dành cho cán bộ đi cơ sở! Lý do này tuy cũng có phần chính đáng nhưng rõ ràng đã gây phiền nhiễu vì dân phải bị động theo thời gian do xã tự quy định.

• Cán bộ làm nhiều, lương ít - Tìm đâu?

Ông Huỳnh Văn Tươi, Chủ tịch UBND xã Tân Phú Trung, huyện Củ Chi thừa nhận, cán bộ xã rất yếu về trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Ngoài đồng chí Bí thư Đảng ủy đã có bằng đại học, xã chỉ còn một “hạt giống quý” là cán bộ địa chính. “Quý” ở chỗ có thâm niên… 2 năm làm việc trên Sở Tài nguyên - Môi trường, chứ trình độ thì chỉ mới đạt trung cấp!

Một số cán bộ khác, trình độ không đảm bảo nhưng xã không thể tìm đâu ra người vừa có trình độ lại vừa chấp nhận mức lương… 426.000 đồng/tháng. ở thị trấn Củ Chi cũng thế, tuy ở vị trí trung tâm của huyện nhưng cả “dàn” cán bộ của ủy ban không có lấy một tấm bằng đại học.

Dù mục tiêu bồi dưỡng, đào tạo nâng cao trình độ cho cán bộ xã đã được đặt ra từ 10 năm trước nhưng đến thời điểm này, kết quả vẫn rất hạn chế. Một trong những nguyên nhân là do chất lượng đầu vào quá thấp, nếu như ở phường chỉ cần 4 năm là cán bộ lấy được bằng đại học thì ở xã phải mất gấp đôi thời gian (trước tiên cán bộ phải học bổ túc văn hóa để tốt nghiệp cấp 3, sau đó mới có thể thi vào đại học!).

Câu chuyện này đến nay vẫn là “thời sự”, vì nhiều xã với nhiều lý do vẫn đang tiếp nhận “đầu vào” trình độ mới cấp 2. Rất ít người có trình độ chịu về xã làm việc vì lương thì thấp, danh lại không “oai”. Chủ tịch UBND xã Hưng Long kể câu chuyện xã “suýt tuyển được một người tốt nghiệp cao đẳng xây dựng”, dù người này đã nộp hồ sơ xin việc nhưng khi nghe mức lương đã vội đi không trở lại.

Rõ ràng, để đạt mục tiêu nâng cao chất lượng phục vụ người dân trong lĩnh vực hành chính công, bộ máy chính quyền cơ sở phải đạt được hai vế: đủ người - người thạo việc. Từ thực tế nêu trên, có thể thấy cả hai vế đều “ngoài tầm phủ sóng” của cấp xã. Nếu thành phố không sớm có cơ chế, chính sách đãi ngộ phù hợp, câu chuyện “có bàn nhưng không có người” vẫn tiếp tục là chuyện dài nhiều tập…  

PHONG LAN – HÀN NI