Câu hỏi này đã được các nhà tâm lý, bác sĩ, lực lượng công an, các tổ chức Đoàn mổ xẻ qua nhiều góc cạnh tại diễn đàn “Thuốc lắc – Hiểm họa khôn lường” do Thành đoàn TNCS TPHCM tổ chức vào chiều qua 25-6, để tìm thuốc đặc trị khi hàng loạt động lắc trên cả nước được các cơ quan chức năng phát hiện, triệt phá liên tục từ đầu năm đến nay.

• “Thủ phạm” ...tại gia

“Tiền đâu mà những bạn trẻ có nhiều đến thế, một viên từ 200.000 đồng đến 600.000 đồng, tổng cộng chi phí cho một đêm “lắc” từ vài triệu đến cả chục triệu đồng” - Phó Bí thư Thành đoàn Trần Trọng Tuấn băn khoăn đặt câu hỏi.

Tiến sĩ Huỳnh Văn Sơn, Khoa tâm lý Giáo dục – Đại học Sư phạm TPHCM trả lời ngay: Đa phần những “con lắc” là các cô chiêu, cậu ấm hái tiền từ cha mẹ, hoặc có khi “vớ” phải một “món hời” nên sẵn sàng… thử cho biết.

Chứng minh ý kiến này, ông Lê Anh Tuấn, Phó Chánh Văn phòng Công an TPHCM cho biết: Số người nghiện ma túy tổng hợp chủ yếu là lớp trẻ độ tuổi từ 18-30, đa số thuộc các gia đình có kinh tế khá giả.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng này nhưng yếu tố quan trọng nhất, ảnh hưởng nhiều nhất chính là từ gia đình và môi trường sống. TS Sơn phân tích thêm: Thực trạng vừa qua cho thấy con đường đến với “lắc” đã được “dọn sẵn” cho những bạn trẻ không có “kháng thể” đích thực về mặt tâm lý.

Điểm chung của nhiều trường hợp cùng “lắc” đó là một kiểu tự khẳng định một cách thái quá, “gồng mình” để tỏ ra là người sành điệu.

Ở góc độ là sinh viên, Phạm Bảo Trân, Đại học Mở Bán công TPHCM đặt câu hỏi: Khi vung tiền vào các cuộc chơi vô bổ, có bao giờ bạn trẻ nghĩ đến cha mẹ đã vất vả cực nhọc như thế nào không? Rồi Bảo Trân tự trả lời: chắc là không. Theo Trân, chính cách cho tiền không giới hạn của một số bậc phụ huynh đã vô tình đẩy con mình đến lối sống hưởng thụ một cách thái quá.

TS Huỳnh Văn Sơn nói như kết luận: Nếu những bạn trẻ này xót xa và biết được giá trị đích thực của đồng tiền tìm được, chắc khó có thể “lắc tiền” dễ dàng như vậy. Không thể quá “sáo rỗng” khi khẳng định rằng gia đình chính là chiếc nôi của văn hóa cá nhân, là nền tảng cho việc giáo dục hành vi nhân cách.

Do vậy, nên khó chấp nhận những ông bố, bà mẹ cứ lý luận “tôi muốn ky cóp cho nó, tôi có ngờ đâu, tôi cứ ngỡ…”. Tại sao lại không nhận ra con mình có những dấu hiệu đi sớm về khuya, nghiện ngập nếu chỉ cần có sự tinh tế và sao lại cứ vô tư cho tiền mà không biết con mình sử dụng như thế nào?

• Trang bị kỹ năng sống - Cần làm ngay

“Không thể có một công dân tốt, một thanh niên lành mạnh, nếu họ sống trong một gia đình mà người thân chỉ chạy theo những toan tính ích kỷ, mưu đồ danh vọng cá nhân, thiếu lành mạnh.

Thế nên, các bậc cha mẹ phải là tấm gương sáng cho con trẻ noi theo, quản lý chặt chẽ giờ giấc học tập, sinh hoạt và tiêu xài tiền bạc” - đoàn viên Châu Thị Huỳnh Hoa, phường Bến Nghé, Q.1, khẳng định.

TS Đinh Phương Duy, Phó Hiệu trưởng Trường Cán bộ TP cho rằng cần nhìn rộng hơn về mặt giáo dục. Bởi vì trong nhiều năm các tổ chức xã hội, đoàn thể khi giáo dục tư tưởng nhân cách đã quá thiên về phong trào mà ít chú ý đến ảnh hưởng của hành động cụ thể.

Do vậy, cần phải quan tâm giáo dục “ẩn”, nghĩa là không chỉ hô hào, phát động, mà phải giáo dục để hình thành kỹ năng, thái độ từ những hoạt động mang các nội dung nhân bản.

Theo TS Duy, nhiều nước đã có hàng loạt chương trình giáo dục ý thức sống vì cộng đồng, qua các hoạt động rất cụ thể, chính điều này đã góp phần không nhỏ trong việc xây dựng một môi trường xã hội lành mạnh. TS Sơn đặt vấn đề: “Không thể bỏ lửng việc trang bị kỹ năng sống cho giới trẻ.

Nếu họ được dạy cách từ chối, cách tự khẳng định mình, kỹ năng thể hiện sự kiên định khi bị bạn bè “khích tướng” thì chắc rằng không thể có nhiều bạn trẻ sa vào “lắc” như thế. Không ai khác Đoàn, Hội và các tổ chức giáo dục phải thực hiện nhiệm vụ nóng bỏng này”.

Trong tâm trạng rất bức xúc vì báo SGGP ngày hôm qua (25-6) mới đăng tin phá một động lắc tại quận 5, Phó Bí thư Quận đoàn 5, Trịnh Xuân Tâm thẳng thắn: Cần phải giáo dục cho tuổi trẻ nhất là các bạn học sinh cấp 3 biết như thế nào là “sành điệu”, chỉ cho các bạn nói “không” và biết từ chối những gì làm hại đến mình.

“Cái chính chúng ta cần nhìn là so với lối sống của thanh niên hiện nay, tổ chức Đoàn chưa đáp ứng được nhu cầu của họ. Nói một cách khác Đoàn còn “chậm” so với nhu cầu thực tế của thanh niên.

Đối tượng tham gia “lắc” Đoàn chưa tiếp cận được, vì họ là con nhà giàu” – Phạm Công Tuấn Hạ, Trưởng ban Tư tưởng Văn hóa Quận đoàn 1, cũng một địa bàn “nóng” về tệ nạn “lắc”, bày tỏ cái khó của người làm công tác thanh niên.

Kết thúc diễn đàn, hầu hết các đại biểu đều thống nhất với ý kiến của Phó Bí thư Thành đoàn Trần Trọng Tuấn về cách thanh niên TP tham gia để bài trừ tệ nạn mới này: Phải tuyên truyền cho giới trẻ biết “thuốc lắc” là một loại ma túy tổng hợp.

Tổ chức nhiều diễn đàn về hậu quả sử dụng “thuốc lắc” tại các công viên, nơi công cộng, phát hành nhiều ấn phẩm, tờ rơi đến cả những quán bar, nhà hàng, khách sạn chứ không chỉ trong khu phố để “phủ sóng” đến nhiều đối tượng thanh niên.

Các cơ sở Đoàn, Hội phải nâng cao các loại hình sân chơi để đáp ứng và định hướng nhu cầu cho thanh niên, giúp họ sống năng động, có tay nghề, có nhân cách …

TRẦN TOÀN

Theo Thạc sĩ Y khoa Huỳnh Tấn Sơn, Sở Y tế TPHCM, “Thuốc lắc” hay gọi hiện nay, chính là một loại ma túy tổng hợp, có họ là Amphetamines, thuộc nhóm gây kích thích hưng thần (ATS). Sử dụng loại ma túy này quá liều có thể gây đột tử, rối loạn nhận thức, hoang tưởng, kích động có thể nguy hại cho bản thân và người xung quanh. Sử dụng thời gian dài có nguy cơ rối loạn tâm thần dạng phân liệt và bị các bệnh lý về tim mạch…