Sau loạt ghi chép về cộng đồng người Việt đang sinh sống, lao động, học tập, công tác trên đất Chămpasăk, phóng viên Báo Sài Gòn Giải Phóng đã có buổi trao đổi với đồng chí Nguyễn Đăng Chất – Tổng Lãnh sự quán nước CHXHCNVN tại Nam Lào, Văn phòng đặt tại Păk Sê, Chămpasăk và đồng chí Sucằn Mahảlạt, Ủy viên Trung ương Đảng NDCM Lào, Bí thư Tỉnh ủy, Tỉnh trưởng Chămpasăk.

• “Họ là những hạt nhân kinh tế”

Đồng chí Nguyễn Đăng Chất khái quát: “Đại đa số kiều bào ta tự hào là những người yêu nước và gắn bó với cách mạng Lào, cách mạng VN và đã cùng đồng cam cộng khổ giành chính quyền, bảo vệ chính quyền cách mạng còn non trẻ những năm sau giải phóng.

Riêng ở huyện Păk Song, 100% kiều bào còn là những gia đình có công với cách mạng hai nước, được nhà nước hai bên tặng thưởng nhiều danh hiệu cao quý. 30 năm nay, bà con lại tiếp tục cùng cộng đồng các dân tộc tại Chămpasăk xây dựng kinh tế, cải thiện đời sống và có người còn là các hạt nhân đỏ trong nền kinh tế bạn như chị Lượng, Giám đốc Công ty Đào Hương hay thầy giáo Đặng Công Nhân, là người gốc Việt duy nhất ở Chămpasăk được Chính phủ nước CHDCND Lào tặng thưởng Huân chương Lao động cao quý là một ví dụ.

Hiện tại, dân số ở đây còn đông hơn cả Viêng Chăn và cũng là địa phương có người Việt sinh sống đông nhất, gần 5.000 người, sống rất chan hòa với địa phương và luôn hướng về Tổ quốc.

- Theo ghi nhận của chúng tôi, việc dạy tiếng Việt trong các trường của kiều bào còn ít quá, chỉ có 5 tiết/tuần; giáo viên Việt cũng thiếu… đồng chí nghĩ thế nào?

- Đồng chí Nguyễn Đăng Chất: Đồng chí đề cập đến thời lượng học tiếng Việt rất chính xác. Tôi xin đơn cử về cách làm của người Hoa. Ở Chămpasăk có một trường của cộng đồng người Hoa, họ cho học sinh học Hoa văn đến 50% thời gian biểu. Cho nên, giáo dục tiếng Việt, văn hóa Việt là vấn đề cần làm ngay từ phía Bộ GD-ĐT VN với ngành giáo dục của bạn.

Chúng ta hô hào bảo tồn bản sắc văn hóa mà con em chúng ta không biết tiếng mẹ đẻ thì đau lòng lắm. Vừa rồi, tôi có đề nghị và được anh Nguyễn Bá Thanh, Bí thư Thành ủy TP Đà Nẵng đồng ý xây dựng Trung tâm Đào tạo tiếng Việt tại Chămpasăk rồi.

- Như đồng chí cho biết, các nhà đầu tư VN sang đây sẽ thuận lợi vì được sống trong một môi trường “rất Việt”, vậy các nhà đầu tư nên nhắm vào lĩnh vực nào?

- Nông - lâm nghiệp. Cao nguyên Boloven nổi tiếng trên thế giới có môi trường rất giống cao nguyên Lâm Viên - Đà Lạt với hàng triệu héc ta đất bazan thích hợp cho cà phê, cao su, hoa lan cắt cành, rau sạch. Vùng đồng bằng phì nhiêu hai bên sông MêKông, đất loại 4-5 trồng điều rất tốt, trong khi ở VN đất loại 7 mới dành cho cây điều, loại đất này còn cả triệu héc ta chưa khai thác, lại thuận lợi đường bộ, đường sông, gần VN.

Một lợi thế nữa là sông Mê Kông chảy ngang Lào đến hơn 1.900 km, diện tích mặt nước còn bao la, điều kiện thủy thổ như vùng An Giang, rất thích hợp nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là cá da trơn.

     Hợp tác bền vững, đôi bên cùng có lợi

- Thưa đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, đồng chí đánh giá như thế nào về cộng đồng người Việt tại Chămpasăk?

- Đồng chí Sucằn Mahảlạt: Nói chung là tốt, bà con sống rất có ý thức chấp hành pháp luật, có đóng góp đáng kể vào nền kinh tế địa phương. Nhân dịp này, cho tôi gửi lời cảm ơn và chúc sức khỏe bà con, mong bà con cố gắng hơn nữa trong làm ăn góp phần bảo vệ an ninh trật tự địa phương, xứng đáng là nòng cốt trong cộng đồng các dân tộc ở Chămpasăk.

- Đồng chí vừa có chuyến thăm và làm việc với TPHCM, đồng chí có thể cho biết kết quả?

- Chúng tôi nhận được sự đón tiếp chu đáo, nồng nhiệt của đồng chí Bí thư Thành ủy Nguyễn Minh Triết và đồng chí Chủ tịch UBND TP Lê Thanh Hải. Chúng tôi đã đi tham quan một số cơ sở kinh tế để có thể thúc đẩy mối quan hệ giữa hai tỉnh - thành phố đi vào chiều sâu hơn. Tôi có đề nghị TPHCM tiếp tục hỗ trợ tỉnh đào tạo nguồn nhân lực cho Chămpasăk, cử các chuyên gia sang đây để nghiên cứu, tư vấn cho chúng tôi một số lĩnh vực về du lịch, thương mại và nông nghiệp.

Mối quan hệ giữa hai tỉnh-thành phố chúng ta đã có từ rất lâu đời và đặc biệt từ 2003 trở lại đây, TPHCM đã giúp đỡ chúng tôi rất nhiều trong lĩnh vực kinh tế, khám chữa bệnh và 2 lần đưa thanh niên tình nguyện sang giúp đỡ đồng bào Chămpasăk. Tôi xin đề nghị thêm rằng Đoàn Thanh niên Cộng sản của TPHCM năm sau nếu có sang đây thì có thể hỗ trợ chúng tôi chỉnh trang lại đường giao thông và cảnh quan của thị xã Păk Sê.

- Còn các nhà đầu tư VN, họ có thể tham gia vào lĩnh vực nào và Chămpasăk có chính sách ưu đãi gì?

- Vừa qua, Công ty Cao su Việt-Lào và Công ty Cao su Đắc Lắc đã đầu tư trồng hơn 2.400ha cao su và diện tích này sẽ còn tăng nữa. Chúng tôi nồng nhiệt hoan nghênh và xin thông báo rằng, cuối tháng 12 này, QL 18B sẽ thông tuyến tạo điều kiện cho các tỉnh Tây Nguyên và miền Trung VN xích lại gần hơn với Chămpasăk, đồng thời mở con đường ra biển Đông ngắn nhất cho chúng tôi.

Các nhà đầu tư có thể tham gia trong lĩnh vực trồng cây cao su, cà phê, dó bầu, chế biến thức ăn gia súc, thủy sản… Chúng tôi có Luật Đầu tư chặt chẽ, rõ ràng, với nhiều ưu đãi làm cơ sở để thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước đến với Chămpasăk, cùng chúng tôi hợp tác trên cơ sở tin tưởng, tôn trọng, bền vững và các bên cùng có lợi.

- Xin cảm ơn đồng chí

Để kết thúc loạt bài viết này, chúng tôi xin mượn lời phát biểu của đồng chí Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TPHCM, nói về tình hữu nghị giữa hai đất nước anh em Việt-Lào, đã đăng trên Báo Sài Gòn Giải Phóng tháng 3-2005 vừa qua. Đồng chí Bí thư Thành ủy nói:

“Đó là sự gắn bó bền vững của lý tưởng đấu tranh giải phóng dân tộc, giành độc lập tự do, tiến lên xây dựng và bảo vệ đất nước giàu mạnh vì hạnh phúc của nhân dân; đó là tình cảm sâu đậm của những người đồng chí liên minh chiến đấu trên cùng trận tuyến chống kẻ thù chung, đã từng “cọng rau xẻ nửa, hạt muối cắn đôi”; đó là tinh thần quốc tế vô sản trong sáng, thủy chung, hết lòng giúp đỡ lẫn nhau… Nhân dân và doanh nghiệp hai nước đã đến với nhau, tìm cách hợp tác như ngày xưa đã từng kề vai sát cánh trong đấu tranh cách mạng”. 

DƯƠNG MINH ANH

Tin, bài liên quan:

Bài 3: Cuộc cách mạng “vàng trắng”

Bài 2: Triệu phú đất Chămpa

Bài 1:Giữ gìn nguồn cội