|
Không ít sinh viên, để có thể tiếp tục con đường học vấn, phải làm đủ mọi nghề bất kể nghề đó có dính dáng gì đến ngành nghề đang học hay không. Tết đến cũng không ít người phải chấp nhận ăn Tết xa nhà, vì mùa này dễ kiếm việc làm thêm. Những mẩu chuyện mà chúng tôi ghi được, tuy không phản ánh hết được cuộc sống muôn mặt của sinh viên nhưng phần nào cho thấy họ đã phải phấn đấu rất nhiều vì tương lai của mình, gia đình và xã hội.
 |
|
Sau những giờ làm bảo vệ, Huy Bắc (Nam) làm thêm công việc phục vụ tiệc cưới tại Công ty Du lịch Hòa Bình. |
Hiếm có nơi nào “tỉ lệ chọi” khi xin việc làm thêm lại cao như ở làng Đại học Thủ Đức (TPHCM). Sáng, đi ngang văn phòng Đoàn thấy dán thông báo tuyển dụng, nhưng chưa đầy 1 tiếng sau 50 đầu việc đã hết sạch. Phải “canh me” liên tục mấy bảng thông báo, Bích Luyến, SV năm nhất Trường Đại học Nông Lâm mới “xí” được chân phục vụ ở căn tin KTX.
Khác với SV nội thành quen với những công việc như tiếp thị, bán hàng hội chợ, gia sư… SV ở Thủ Đức phải làm những công việc tương đối lạ đời. Hơn năm nay, ngoài giờ học, Tuyết Mỹ (quê Cà Mau, SV năm cuối Trường Đại học Nông Lâm) lại lóc cóc đạp xe qua Suối Tiên làm… tỳ nữ trong vở tuồng Sơn Tinh Thủy Tinh ở khu du lịch Suối Tiên.
Mỹ tâm sự: “10 giờ diễn thì khoảng 9 giờ em phải có mặt để trang điểm. Suốt cả vở diễn, chỉ làm cái việc đứng ỳ ra giữa trời trưa nắng, chẳng nói câu nào, tay bưng mấy thứ lễ vật cho chàng Sơn Tinh đi hỏi vợ”. Mỗi suất diễn như thế Mỹ được 20.000 đồng, nhưng lịch diễn cũng ít nên cả trường chỉ có khoảng 30 bạn được nhận vào làm.
KTX Trường Đại học Nông Lâm khoảng 7 giờ tối. Mọi người đang chăm chú học bài thì hai nữ sinh viên với ba lô trên vai xuất hiện. Sau lời tự giới thiệu, hai bạn bắt đầu đổ ra một số hàng hóa như xà phòng, sữa tắm, khăn, bàn chải, kem đánh răng, áo thun, áo sơ mi đủ loại. Nguyễn Ngọc Quỳnh (SV năm 2 khoa thủy sản), người có thâm niên 2 năm trong nghề cho biết: “Từ Thủ Đức, tụi này đi xe buýt vô chợ Tân Bình lấy hàng. Mỗi nhóm 3-4 đứa, mỗi đứa góp 200 ngàn làm vốn. Tâm lý SV thường thích rẻ và không đụng hàng nên tụi này phải chọn mua mỗi kiểu áo 1 cái”.
Độc chiêu hơn, Dương Thị Thu Vấn, SV năm 2 khoa thủy sản, bán cả… đồ lót. Cái ngày Vấn vác chiếc ba lô đầy đồ “nội y” về phòng và bày tỏ ý định kinh doanh, 7 bạn cùng phòng ngượng chín cả mặt. Năn nỉ mãi, Vấn mới lôi được một cô bạn đi bán chung. Ngày đầu, hai đứa cóm róm đi tới từng phòng chào mời rồi thì thầm khe khẽ, rồi… mặc thử, rồi trả giá. SV ở ký túc xá thường ít tiền nên Vấn chỉ chào hàng với mức giá bình dân 20.000 đồng trở xuống và cho thử thoải mái.
Mới rồi, Vấn còn mở rộng phạm vi kinh doanh… đồ lót nam. Thuyết phục được một chiến hữu đi bán giùm, chưa kịp thu lời đồng nào thì cậu ấy đã đỏ mặt tía tai vác cả ba lô hàng sang trả với lời nhắn: “Tui bán hổng được, kỳ muốn chết…”. Vấn cười như mếu: “Kiểu này chắc phải đem về quê cho ba với anh mặc mấy năm luôn”.
Các nam sinh viên thì “có nghề” trong kinh doanh mì gói. Để thu hút khách hàng, các “ông chủ” phải vắt óc nghĩ ra các chiêu tiếp thị như bán mì gói tặng kèm chanh, hành, nước sôi… chỉ thiếu mỗi chuyện cắp thìa với ống tre đi gõ như người ta bán mì… gõ. Dạo trước, khi dịch cúm gia cầm chưa bùng phát, các ông chủ SV còn bán kèm cả trứng.
Chúng tôi tìm đến chỗ Nguyễn Thị Xuân (quê Nghệ An, SV Trường Dân lập Hồng Bàng) đang làm việc trên đường Điện Biên Phủ. Công việc của Xuân là lau dọn nhà cửa, quét tước sân vườn với tiền công 8.000đ/giờ. “Đi làm thế này mình có thêm thời gian làm các việc khác như phát tờ rơi, phụ quán ăn. Tết phải tranh thủ vì có nhiều việc làm”- vừa lau nhà, Xuân vừa tâm sự.
Còn Huy Bắc (quê Thanh Hóa, SV Trường Trung cấp Công nghệ thành phố), ngoài giờ làm bảo vệ tại Công ty Du lịch Hòa Bình, Bắc còn nhận phục vụ tiệc cưới tại công ty. “Mùa tết chịu khó “chạy sô” mỗi tiệc được 40.000đ thì cũng kiếm được tiền đóng học phí”. Đặng Thị Mai (quê Nam Định, SV Trường Đại học Nông Lâm TPHCM) cho biết, qua mỗi cái tết, Mai kiếm được khoảng 1 triệu đồng sau hơn chục ngày dang nắng, nhiều bữa phải nhịn đói đóng hoạt cảnh, kịch vui trong khu du lịch Suối Tiên. Mai cười hiền khô: “Ráng ở lại làm thì qua Tết đủ tiền đóng học phí học kỳ 2”.
Tại Trung tâm Hỗ trợ SV TPHCM, từ cuối tháng 11, chương trình việc làm Tết cho SV đã có hơn 5.000 đầu việc (tăng gấp đôi năm 2004). Mỗi ngày, trung tâm tiếp khoảng 100 SV đến đăng ký tìm việc làm. Các công việc được lựa chọn nhiều nhất là bán hàng, giao hàng, giúp việc nhà, phục vụ quán ăn, tiếp thị sản phẩm… Mặc dù số đầu việc tăng khá cao nhưng vẫn không đáp ứng được nhu cầu tìm việc làm của SV. Điều đó cho thấy lượng SV chấp nhận ở lại thành phố làm tết là một con số không nhỏ.
Nhưng giao thừa mà không được về nhà, ai nấy đều buồn. “Ba năm rồi em không về quê. Tết rồi, mệ (bà) tưởng em về, cứ ra đứng ở bến xe chờ hoài từ sáng tới chiều tối. Hôm giáp Tết, em lén chủ hàng hủ tiếu ra gọi điện về nhà, mệ khóc. Còn em, tối giao thừa, chạy bàn quần quật tới 3 giờ sáng mà nước mắt cứ chảy vì nhớ nhà…”. Với Xuân, Tết là mùa cắm mặt cắm mũi đi làm. Đôi khi, cơm còn không dám ăn, làm sao dám sắm sửa cái gì!
Nguyễn Thị Dung (quê Nam Định, SV năm 2 Trường Đại học Mở - Bán công) cũng vậy. Tết là lúc công việc tiếp thị cần nhiều người nhất nên có ngày Dung “chạy sô” mấy chương trình. “Đêm giao thừa về đến nhà trọ đã gần nửa đêm, mệt nhoài nhưng không tài nào ngủ được. Đêm giao thừa như dài hơn các đêm khác. Vậy mà giao thừa lại sắp đến”- Dung đăm chiêu nhìn ra phố. Còn Mai, một mình đón giao thừa trong KTX buồn, khóc rồi thiếp đi lúc nào không biết. Nhưng sáng ra lại đạp xe ra khu giải trí diễn kịch, làm trò cho bọn trẻ con vui Tết…
Tất cả các bạn cùng cố gắng để đỡ gánh nặng gia đình và vì một tương lai xán lạn hơn…
THÁI PHƯƠNG – MAI HƯƠNG
| 
