Phùng Lệ Lý Hayslip: Chưa có bằng tiểu học, viết sách “best-seller”

Cuối tuần qua, hai buổi chiếu phim Heaven and Earth (Trời và Đất) tại rạp Hanoi Cinematheque (Hai Bà Trưng, Hà Nội) đều chật khán giả. Đây là bộ phim thứ ba về chiến tranh Việt Nam (VN) của đạo diễn hai lần đoạt giải Oscar Oliver Stone. Một người phụ nữ VN trông thật mộc mạc ngồi chăm chú theo dõi bộ phim, thi thoảng cúi xuống, gương mặt lặng đi vì xúc động.

Bà là Phùng Lệ Lý Hayslip, tác giả hai cuốn sách When Heaven and Earth changed places (Khi trời đất đổi thay) và The child of war, woman of peace (Đứa trẻ thời chiến, người phụ nữ thời bình) được dịch ra 17 ngôn ngữ khác nhau và bộ phim Heaven and Earth chuyển thể từ các tác phẩm này của bà đã chiếu nhiều nơi trên thế giới.

Đưa đạo diễn Oliver Stone đến với Phật giáo

Phùng Lệ Lý Hayslip quê ở Đà Nẵng. Năm 15 tuổi, bà vào Sài Gòn sống với mẹ. Năm 1969, bà kết hôn với một người Mỹ, sau đó theo chồng về nước. Năm 1980, vượt qua nỗi lo sợ và ám ảnh bấy lâu giày vò về thân phận ly hương, bà quyết tâm trở về thăm mẹ. Hạnh phúc khi gặp lại mẹ và chứng kiến sự thay da đổi thịt trên quê hương, chuyến hồi hương thấm đượm nghĩa tình cùng với tình cảm bấy lâu ấp ủ nhen lên trong bà ý tưởng về một cuốn tự truyện.

Bà Phùng Lệ Lý Hayslip (giữa) trong một chuyến làm từ thiện tại Quảng Nam.

Với sự cộng tác của nhà văn Mỹ Jay Wurts, bà ghi lại những ký ức chiến tranh chưa phai mờ, từ khi còn là cô bé 13 tuổi đi chăn trâu, cắt cỏ ở làng quê; những ám ảnh về chiến tranh theo suốt cuộc đời đầy dâu bể của bà; những số phận chịu ảnh hưởng nặng nề của cuộc chiến dù chiến tranh đã lùi xa...

Bà cũng dành khá nhiều trang viết thể hiện những nghĩ suy và chiêm nghiệm của mình về đạo Phật. Cuộc sống xa quê, nhiều niềm vui nhưng cũng không ít nỗi buồn. Bà tìm thấy những tư tưởng và triết lý của đạo Phật khi đi sâu nghiên cứu và thể hiện trên trang sách.

Cuốn sách đầu tiên ra mắt sau 4 năm bà về thăm quê và nằm trong “best seller list” (danh sách sách bán chạy nhất) theo xếp hạng của thời báo The New York Times. Cuốn sách được mua bản quyền chuyển thể thành phim. Bà và đạo diễn Oliver Stone trở thành bạn thân của nhau.

Để hình ảnh ngôi chùa và tượng Phật trong cuốn sách trở thành hình ảnh chủ đạo xuyên suốt bộ phim Heaven and Earth, bà đã đưa vị đạo diễn tên tuổi này đến với đạo Phật. Hai người thường đàm đạo về đạo Phật, trao đổi tài liệu, sách vở, rồi đi lễ chùa...

Có những ngày dài, Oliver Stone đắm mình trong không gian u tịch của ngôi chùa ở California. Có lẽ vì vậy, không ngạc nhiên khi cuối năm 2007, Oliver Stone xuất hiện ở Đà Nẵng với chiếc nón trắng và giới thiệu với báo giới tên là Minh Đức - pháp danh của ông...

Trong vai trò cố vấn kỹ thuật, bà đang cùng đạo diễn Oliver Stone thực hiện bộ phim thứ tư về đề tài chiến tranh VN mang tên Pinkville. Bộ phim nói về cuộc thảm sát Sơn Mỹ vào ngày 16-3-1968 - sự kiện gây chấn động cả thế giới. Bà giúp Oliver Stone chỉnh sửa kịch bản, tặng ông thêm tư liệu tham khảo về Mỹ Lai và chuẩn bị hơn 2 tấn đạo cụ là các nông cụ VN. Bộ phim này đã khởi quay trong năm 2008 tại Thái Lan.

Một trong 4 nhân vật Á Đông nổi tiếng ở Mỹ

Là người sáng lập và Chủ tịch tổ chức Làng Toàn Cầu, bà Lý và các cộng sự đã tổ chức không ít dự án về giáo dục và y tế hướng tới trẻ em ở những vùng quê nghèo, hẻo lánh ở một số nước châu Á, trong đó có VN. Bà còn thành lập tổ chức Đông Tây hội ngộ với hơn 6.000 hội viên, là những người có tấm lòng vì VN.

Dự án đang triển khai dự án Tủ sách lưu động với 2.000 đầu sách tặng một số trường học trên địa bàn tỉnh Quảng Nam... Số tiền quyên góp từ độc giả và các mạnh thường quân, tiền bản quyền sách, nhuận bút tác phẩm chuyển thể thành phim cùng với di sản thừa kế... giúp bà Lý thực hiện các công việc từ thiện và trang trải các dự án nhân đạo.

“Đất nước mình anh hùng, dân tộc mình thông minh, cần cù, chịu khó mà con em mình vẫn còn có người mù chữ. Tôi mong muốn nâng cao việc giáo dục và đào tạo con em ở trên chính đất nước mình để giáo dục con em trở thành công dân VN, biết yêu nước thương nòi” - bà Lý tâm niệm.

Bà Lý cho biết, cuộc đời bà vừa được tái hiện trong cuốn sách về tiểu sử về những nhân vật Á Đông nổi tiếng ở Mỹ. “Khi thấy tôi viết sách, rồi được mời đến nói chuyện ở một số trường đại học, có những phần tử cực đoan ở Mỹ miệt thị tôi là “đồ chăn trâu, biết gì đâu mà nói”. Tôi nói, tôi chỉ học lớp 3 trường làng nhưng tôi không vô học. Tôi tự học qua sách vở và học ở chính trường đời” - bà Lý bộc bạch.

Bà cho mình là người may mắn khi những cuốn sách ra đời được độc giả đón nhận và chúng có cơ hội lên phim, lại do một đạo diễn tên tuổi và tâm huyết với đề tài chiến tranh thực hiện. Những dự án nhân đạo ở VN được sự ủng hộ của cộng đồng và bước đầu phát huy ý nghĩa.

Trong lần giao lưu sau buổi chiếu phim ở Hà Nội, một cô gái trẻ ngỏ lời xin được dịch ra tiếng Việt cuốn sách When Heaven and Earth changed places. Bà Lý lặng đi xúc động. Hơn 20 năm nay, bà vẫn thầm ước ao những người dân quê bà sẽ đọc cuốn sách này. Mong sao cuốn sách này sớm ra mắt để thêm nhiều độc giả VN có thể sẻ chia với bà những nỗi niềm.

Hoàng Thắng

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Loạt phim cổ tích Rồng rắn lên mây gây chú ý

Loạt phim cổ tích Rồng rắn lên mây gây chú ý

Vừa ra mắt vào đầu tháng 11, loạt phim truyền hình Cổ tích Việt Nam với tên gọi Rồng rắn lên mây, dù đã quen thuộc với khán giả nhưng nhờ kịch bản hấp dẫn, đầu tư công phu, chỉn chu đã nhận nhiều phản hồi tích cực.

Điện ảnh

Phim Thạch Thảo: Trong trẻo nhưng vụng về

Là câu chuyện thanh xuân, vườn trường, lấy bối cảnh tại phố núi Kon Tum và đề cập đến vấn đề nhức nhối của xã hội. Thạch Thảo có màu sắc tươi sáng, trong trẻo nhưng điểm yếu về kịch bản đã khiến bộ phim không thể đột phá.   

Âm nhạc

Đêm hòa nhạc Việt Nam - Hà Lan

Nhà hát Giao hưởng - Nhạc - Vũ kịch TPHCM (HBSO) phối hợp với Tổng Lãnh sự quán Hà Lan sẽ tổ chức đêm hòa nhạc đặc biệt với những tác phẩm dành cho kèn clarinet và bản giao hưởng hay nhất của Brahms vào tối 18-11 tại Nhà hát thành phố.

Sân khấu

Tứ đại mỹ nhân

Tứ đại mỹ nhân là vở kịch mới của sân khấu Idecaf. Đây là vở diễn vạch trần bộ mặt thật đầy tăm tối của showbiz, nơi mà những giấc mơ nổi danh hão huyền và hoang tưởng bị trả giá bởi một “đàn kền kền” luôn rình mò. 

Sách và cuộc sống

Ra mắt tác phẩm kinh điển khởi xướng phong trào bảo vệ môi trường

Mùa xuân vắng lặng của tác giả Rachel Carson được đăng nhiều kỳ trên tạp chí New Yorker trước khi xuất bản thành sách vào tháng 9 năm 1962. Ngay từ lúc ra đời, cuốn sách đã gây ảnh hưởng mạnh mẽ trong xã hội Mỹ, như một hồi chuông cảnh tỉnh về môi trường. Từ đó đến nay, cuốn sách đã bán hơn hai triệu bản.

Sáng tác

Cây gạo sân trường

Trường sinh ra, cây gạo có rồi
Hoa gạo đỏ như một thời máu lửa
Những năm chiến tranh, tan hoang nhà cửa
Cây gạo như nhân chứng thời gian.

Mỹ thuật

Những góc nhìn về tranh Hàng Trống

Trong hai ngày 10 và 11-11, tại Trung tâm Nghệ thuật đương đại The Factory, quận 2, ông Lê Đình Nghiên - nghệ nhân duy nhất còn lại của dòng tranh dân gian Hàng Trống, sẽ có buổi trò chuyện cùng nhà sưu tập Thanh Uy và nhà nghiên cứu Trịnh Thu Trang về “Cảm hứng từ nghệ thuật dân gian: Những góc nhìn tranh Hàng Trống”.