Lê Ngọc Duy Thắng sinh năm 1983, tốt nghiệp THPT Lê Hồng Phong TPHCM năm 2001, sau đó du học tại ĐH Wesleyan (Connecticut, Mỹ) bằng học bổng toàn phần Wesleyan Freeman Asian Scholars, chuyên ngành Kinh tế-Chính trị & Quan hệ quốc tế. Thắng đã tham gia nhiều hoạt động xã hội trong hội đồng sinh viên, là thành viên của Ủy ban Tài chính nhà trường trong 2 năm liền, phụ trách các buổi thuyết trình của khoa Kinh tế, ĐH Wesleyan...
- Thử sức trong các hoạt động lãnh đạo
Thắng cũng từng tham gia thực tập và làm việc tại một số ngân hàng, công ty tài chính ở New York và TPHCM, là đại diện cho Wesleyan tại hội thảo ở Liên hiệp quốc (LHQ) về các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ đối với các nhà ngoại giao trẻ. Thắng vừa trở về VN và sắp tới sẽ công tác tại tập đoàn tài chính-bảo hiểm American International Group (AIG) ở vị trí quản trị viên.
Trao đổi với Tuần san SGGP Thứ Bảy về vấn đề “Du học sinh VN - về hay ở?”, Duy Thắng cho biết, sau khi tốt nghiệp, SV VN nếu không có quốc tịch của nước sở tại sẽ rất ít cơ hội được ở lại làm việc một cách chính thống, ngoài ra các công ty càng lớn thì cánh cửa càng hẹp, kể cả đối với các SV giỏi.
“Luật pháp Mỹ có những quy định rất hạn chế đối với SV nước ngoài khi xin việc. Cụ thể, một công ty Mỹ muốn thuê SV quốc tế phải bỏ tiền thuê luật sư chứng minh họ không tìm được một người Mỹ khác làm công việc này”, Thắng cho biết. Tuy nhiên, ở các ngành khoa học - công nghệ cao như công nghệ sinh học hoặc phần mềm thì Mỹ đang thiếu nhân lực nên nếu thực sự có khả năng sẽ tìm được việc.
Ở lĩnh vực kinh tế như ngân hàng, tài chính, kế toán, kiểm toán… các công ty đa quốc gia có thể đếm trên đầu ngón tay, những vị trí này vì vậy mang tính cạnh tranh rất cao, chỉ có các SV xuất sắc nhất tại các trường ĐH hàng đầu mới được nhận vào. Các lĩnh vực báo chí, truyền thông, quảng cáo, tiếp thị… thì các công ty “đại gia” đều có quy định rõ ràng: không nhận SV quốc tế.
Thêm nữa, các nước phương Tây với nền kinh tế già nua, nên ngay cả người bản địa còn khó tìm việc nên người lao động ngày càng có xu hướng di chuyển sang các nước có nền kinh tế phát triển (emerging markets) tìm việc làm. Những du học sinh VN mà Thắng biết đa số đều là các SV tài năng, xuất sắc đã nhận học bổng tại các trường ĐH hàng đầu của Mỹ như Princeton, Harvard, Stanford, Amherst, Middlebury, Wesleyan… họ đều có hoài bão lớn lao và ước muốn cống hiến cho đất nước nên Thắng cho rằng chắc chắn họ sẽ trở về, điều còn lại chỉ là cơ hội và thời gian.
Thắng còn cho biết thêm: “Môi trường làm việc ở nước ngoài có thể tốt hơn, mức lương cao hơn, tuy nhiên việc thăng tiến vào các vị trí cao đối với người VN và người châu Á nói chung rất khó. Bên cạnh chi phí sinh hoạt đắt đỏ, sự thiếu thốn tình cảm gia đình, bạn bè cũng là một vấn đề. Về VN, môi trường làm việc có thể không bằng nhưng trách nhiệm cao hơn sẽ khiến ta nỗ lực lơn và kết quả công việc sẽ giá trị hơn. Tôi đã thực tập với Ernst & Young và Citibank ở VN nên có thể mạnh dạn phát biểu suy nghĩ về vấn đề này. Làm việc ở nước ngoài lấy kinh nghiệm một thời gian rồi trở về VN cũng là một cách dung hòa giữa 2 lựa chọn, tôi cũng đã từng nghĩ đến khả năng này”.
Trong cuộc sống và công việc, Thắng luôn lấy sự tự tin làm điểm tựa để đi đến thành công. Bên cạnh đó, ngay từ khi còn học phổ thông, Thắng đã tự rèn luyện tính chủ động và quyết đoán. Thắng kể: “Thời gian du học có rất nhiều kỷ niệm, nhiều nhất là năm đầu tiên ở Wesleyan. Nơi đây đã dạy tôi rất nhiều về sự tự tin và quyết tâm chinh phục khó khăn – những tính cách điển hình của cá tính Mỹ”.
Khi đó, Thắng muốn ứng cử vào hội đồng SV nhưng sự cạnh tranh khá gay gắt: chỉ có 5 vị trí đại diện cho khóa SV năm II với rất nhiều ứng viên. Để được bầu vào, tất cả các ứng viên phải đưa ra tuyên ngôn tranh cử bằng mọi hình thức và phải thực hiện chiến dịch tranh cử quy mô để giành phiếu với hơn 700 SV đủ mọi quốc tịch. Là SV châu Á với cái tên khá lạ mà nhiều người thậm chí không phát âm được, rõ ràng Thắng ở thế bất lợi.
Không thể ngồi chờ thời, Thắng đã tích cực thực hiện chiến lược tranh cử bằng cách đưa ra khẩu hiệu “Make Wesleyan Cooler With Some Far Easter Wind” (Hãy làm Wesleyan mát hơn với một ngọn gió Viễn Đông), đồng thời thức trắng đêm ngồi viết gần 700 e-mail cá nhân gửi đến từng bạn trong khóa và đến ký túc xá dán các poster tranh cử... Được bạn bè ủng hộ nhiệt tình bằng cách viết thư giới thiệu giúp, Thắng đã thành công.
- Tham vọng trở thành chính khách
Tốt nghiệp ĐH chuyên ngành Kinh tế chính trị và Quan hệ quốc tế, thế nhưng Duy Thắng còn có tham vọng trở thành một nhà ngoại giao, một chính khách. Anh tâm sự: “Cũng như nhiều bạn trẻ khác, ước mơ của tôi là thành công trong công việc và thấy VN trở thành 1 nước phát triển. Dù sắp tới công việc của tôi là kinh doanh nhưng trong tương lai tôi vẫn mong được làm việc ở lĩnh vực chính trị hay ngoại giao bằng nhiều cách, trực tiếp hoặc gián tiếp. Tôi hy vọng chính trị VN sẽ thống thoáng, linh hoạt hơn để các bạn trẻ muốn cống hiến cũng dễ dàng”.
Trong xu thế mới, với nhiều bạn trẻ đang háo hức tìm mọi cách để được du học, bằng kinh nghiệm thiết thực của một đàn anh đi trước, Duy Thắng chân thành chia sẻ: “Ngoài việc chuẩn bị thật tốt khả năng ngoại ngữ, các bạn nên tập giữ thái độ cởi mở với cái mới và những quan niệm khác biệt. Chơi thể thao hoặc tham gia các hoạt động ngoại khóa sẽ giúp bạn dễ hòa nhập. Phải làm việc hết sức mình để những năm học ở nước ngoài thật sự có ý nghĩa, đáng với tiền bạc và công sức mình bỏ ra. Sẽ có những khó khăn, những “cú sốc văn hóa” hiển nhiên trong môi trường mới, nhưng khi vượt qua được, bạn sẽ lớn lên rất nhiều.
Hãy nuôi dưỡng ước mơ và cố gắng thực hiện với quyết tâm cao nhất. Làm bất cứ việc gì nên làm hết sức mình với thái độ trách nhiệm và tích cực tạo sự khác biệt. Hiện nay, ngày càng nhiều bạn trẻ coi trọng trách nhiệm với xã hội và trách nhiệm công dân của mình bên cạnh công việc chuyên môn.
Kinh tế sẽ là động lực phát triển của VN nhưng chúng ta đều hiểu rằng còn nhiều vấn đề về văn hóa, giáo dục, hành chính… cần giải quyết để tăng chất lượng hơn. Hãy tự tin góp tiếng nói của mình, cùng trao đổi, giúp nhau thực hiện ý tưởng, tích cực tìm hiểu cơ hội làm việc ở VN bằng cách về nước thực tập hoặc thường xuyên cập nhật tình hình trong nước. Dù trở về hay làm việc ở nước ngoài, hãy hướng về đất nước với suy nghĩ: ta đang cống hiến cho một tương lai tốt đẹp của chính chúng ta và các thế hệ mai sau…”.
Thanh Thảo
