Hiện nay, sàn giao dịch chứng khoán chỉ có ở Hà Nội và TPHCM, còn ở nhiều tỉnh thành khác chưa có. Một số tỉnh như Đồng Nai, Thừa Thiên – Huế, Lâm Đồng, Cần Thơ... mới đang xúc tiến thành lập sàn giao dịch. Vậy trong thời gian này, các nhà đầu tư (NĐT) ở tỉnh làm sao chơi chứng khoán?
 |
|
Nhiều nhà đầu tư ở tỉnh vẫn khăn gói trực tiếp “lên sàn” tại TPHCM. Ảnh: TẤN NGUYỄN |
Mấy tuần liền, giá cổ phiếu từ “trên sàn” cho tới cổ phiếu chưa niêm yết (OTC) đều tụt, chỉ số VN-Index đang giảm mạnh dưới 1.000 điểm, thế nhưng nhiều NĐT tỉnh lẻ vẫn không “bỏ cuộc chơi”. Một cán bộ môi giới ở sàn SSI (Sàn Giao dịch chứng khoán Sài Gòn) cho biết, so với thời “hoàng kim” của thị trường chứng khoán trước và sau Tết bây giờ số lượng NĐT ở các tỉnh có giảm. Tuy nhiên, số lượng người tham gia vẫn không nhỏ, bằng chứng là những tài khoản của NĐT ở các tỉnh chiếm khoảng 30%. Chúng tôi thử làm một cuộc khảo sát ngẫu nhiên 10 người tại sàn giao dịch HSC (Công ty cổ phần Chứng khoán TPHCM) thì có đến 4 người (chiếm 40%) từ các tỉnh, thành tới gồm: Cần Thơ, Bình Dương, Biên Hòa và Bình Thuận.
Một cán bộ làm ở Ngân hàng Nhà nước Đắc Lắc cho biết, mặc dù Đắc Lắc là một trong những tỉnh đầu tiên có đại lý nhận lệnh chứng khoán của Công ty Chứng khoán Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agriseco) đặt tại thành phố Buôn Ma Thuột nhưng nhiều người – nhất là các chủ doanh nghiệp mua bán nông sản (nhiều nhất là cà phê) giàu có vẫn bay vào TPHCM trực tiếp “lên sàn”. Họ cho rằng chơi chứng khoán mà “không có màn hình” (vì các đại lý chỉ làm nhiệm vụ nhận lệnh chứ không có màn hình trực tuyến như tại các sàn giao dịch chính thức) thì không “đã” vì “mất cảm giác”!
Không ít nhóm người thì gom tiền lại cho một người có uy tín, am hiểu về chứng khoán làm “chủ xị” đại diện xuống TPHCM chơi, mỗi tháng về “đại hội cổ đông” một lần để báo cáo lời, lỗ. Rất nhiều người như trường hợp ông Ngọc - một chủ bar cà phê tại Đà Lạt, hàng tuần đáp xe từ thành phố cao nguyên đi hơn 300 cây số xuống TPHCM để mua bán cổ phiếu. Ông lân la tìm kết bạn chứng khoán để tham khảo giá, tìm hiểu tình hình sản xuất kinh doanh của các công ty niêm yết...
Tham khảo nhiều ý kiến của dân tỉnh chơi chứng khoán trực tiếp ở một số sàn giao dịch tại TPHCM, đa số đều cho rằng, NĐT tỉnh lẻ phải chịu thiệt thòi nhiều mặt. Dù phương tiện truyền thông hiện đại đã trải khắp hang cùng ngõ hẻm nhưng những thông tin, đã công bố trên báo chí và trên mạng thường là thông tin chính thức, mọi người đều biết hết, còn thông tin “hành lang” thì chỉ có trong giới đầu tư tại sàn mới biết, mà giới này chưa hình thành ở các tỉnh lẻ.
Các chuyên gia về chứng khoán nhận định rằng, chắc chắn sắp tới các công ty chứng khoán sẽ mở sàn tại các tỉnh có nguồn vốn lớn, đủ khách hàng để sàn hoạt động. Giải pháp tình thế trước mắt đối với NĐT ở tỉnh tốt nhất là chơi chứng khoán thông qua đại lý. Hiện nay, ở các địa phương lớn như Cần Thơ, An Giang, Bà Rịa - Vũng Tàu đều có đại lý nhận lệnh của Công ty Chứng khoán Ngân hàng Công thương (IBS) hoặc của Công ty Chứng khoán Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn. Riêng tại Biên Hòa (Đồng Nai) có 2 điểm đại lý nhận lệnh của Ngân hàng Công thương và đại lý nhận lệnh của Ngân hàng Ngoại thương Đồng Nai (VCB). Tại phòng giao dịch của VCB mỗi ngày có vài chục người đến đặt lệnh mua và bán, giá trị giao dịch khoảng từ 0,8 đến 0,9 tỷ đồng, có phiên giao dịch nhiều cũng hơn 1,5 tỷ đồng.
Còn NĐT ở các tỉnh chưa có đại lý thì phải lên TPHCM, chọn một công ty chứng khoán có dịch vụ giao dịch từ xa, như Công ty IBS, để mở tài khoản. Tại đây, nhân viên môi giới sẽ hướng dẫn cụ thể về cách thức giao dịch từ xa như: cho số tài khoản, nhà đầu tư đăng ký số điện thoại thường gọi, mật mã tự chọn và ký sẵn một số lệnh đặt mua, lệnh chào bán (chỉ có chữ ký chứ không ghi mã cổ phiếu, số lượng, giá mua - bán một loại cổ phiếu nào), để lại công ty.
Tại nhà riêng, NĐT phải có máy vi tính nối mạng internet để mở các trang web có bảng giao dịch trực tuyến theo dõi tình hình giao dịch cổ phiếu trên thị trường. Sau khi tham khảo giá cổ phiếu, NĐT muốn mua hoặc bán cổ phiếu nào thì gọi điện thoại cho công ty chứng khoán để đặt lệnh. NĐT cho biết rõ số lượng mua - bán, mã cổ phiếu muốn mua – bán và giá đặt lệnh, nhân viên môi giới sẽ ghi vào lệnh đã được nhà đầu tư ký trước và xác định lại mật khẩu xem có đúng khách hàng và số tài khoản hay không và nhập lệnh. Cuối phiên giao dịch, NĐT có thể mở mạng xem giá mua của mình trong bảng kết quả giao dịch cuối ngày có khớp lệnh không. Nếu thấy lệnh của mình đặt mua – bán khớp thì gọi điện xác minh với nhân viên công ty chứng khoán vì có thể lệnh mua của mình đúng giá nhưng lọt vào bên dư mua hoặc dư bán.
Ngoài ra, theo các chuyên gia chứng khoán, các NĐT ở tỉnh do thiếu thông tin và không có nhiều thời gian, nhất là trong tình hình thị trường chứng khoán “khó đoán” như hiện nay, tốt nhất nên thông qua các công ty quản lý quỹ, quỹ đầu tư và “nhờ” họ chơi (thông qua chứng chỉ quỹ). Lợi nhuận có thể sẽ thấp hơn so với chơi trực tiếp nhưng độ an toàn cao.
LƯƠNG MINH – TUẤN ANH
|
Thuật ngữ chứng khoán
Khớp lệnh: Khớp lệnh hiểu một cách đơn giản là sự “gặp nhau” giữa giá của người bán và người mua. Khớp lệnh là để xác định những nhà đầu tư (NĐT) nào được bán – mua. Việc thực hiện khớp lệnh do trung tâm giao dịch chứng khoán (TTGDCK) thực hiện dựa trên nguyên tắc: “mua - bán có khối lượng nhiều nhất” trong một phiên giao dịch.
Ví dụ: Giá sàn của mã cổ phiếu A hôm nay là 85.500đ, giá trần 94.500đ, NĐT có quyền đặt lệnh mua - bán trong biên độ từ 85.500đ đến 94.500đ. Trong một phiên giao dịch sẽ có nhiều mức giá bán – mua khác nhau. Tuy nhiên, khi nhập lệnh, máy vi tính tự động báo khối lượng mua – bán cổ phiếu A ở mức giá 90.000đ là nhiều nhất thì chọn 90.000đ làm giá “khớp lệnh”. Sau khi có giá khớp lệnh rồi, TTGDCK sẽ xét các nguyên tắc ưu tiên: Lệnh mua có mức giá cao hơn và lệnh bán có mức giá thấp hơn được thực hiện trước. Như vậy, NĐT nào đặt lệnh bán dưới 90.000đ (bán rẻ hơn giá khớp lệnh) và mua trên 90.000đ (mua đắt hơn giá khớp lệnh) thì được chọn. Họ sẽ chọn NĐT theo thứ tự, từ người mua giá trần dần xuống cho đến giá khớp lệnh, và chọn NĐT bán từ giá sàn dần lên cho đến giá khớp lệnh.
Khi thực hiện giao dịch thanh toán, những NĐT nào “lỡ” đặt lệnh mua giá trần 94.500đ nhưng cũng chỉ thanh toán giá khớp lệnh 90.000đ và NĐT nào đặt lệnh bán giá sàn 85.500đ thì vẫn được trả 90.000đ. Còn NĐT nào đặt lệnh bán trên 90.000đ (tức bán đắt hơn giá khớp lệnh) hoặc đặt lệnh mua dưới 90.000đ (tức mua rẻ hơn giá khớp lệnh) thì bị “out” – loại, còn gọi mua – bán không được, không khớp (thường NĐT bao giờ cũng muốn mua giá thấp và bán giá cao – trừ trường hợp cố ý bán hay mua cho được cổ phiếu).
Ngoài nguyên tắc ưu tiên trên, nếu lệnh mua và bán có cùng mức giá thì TTGDCK sẽ xét ưu tiên về thời gian, tức lệnh nào nhập trước vào hệ thống giao dịch thì sẽ được thực hiện trước. Còn nếu trường hợp lệnh mua và bán có cùng mức giá, thời gian nhập vào hệ thống giao dịch cùng lúc thì TTGDCK sẽ ưu tiên cho NĐT nào có số lượng giao dịch chứng khoán lớn hơn.
TỔ TƯ VẤN | | 
