Đầu năm, về nông thôn ngoại thành Nam bộ, kể cả khu vực Sài Gòn và vùng phụ cận, lại nghe trống đình giục giã.

Tâm linh.

Ngày trước, dịp Kỳ Yên, các địa phương thường vận động mạnh thường quân hỗ trợ để rước gánh hát về. Ba ngày ba đêm, bà con xã, ấp xem không mất tiền.

Giờ, sân đình, người đến chiêm bái thần thánh thì đông nhưng khách muốn xem những “Lưu Kim Đính giải giá Thọ Châu” hoặc “Tiết Nhơn Quí Chinh Đông” khó mà toại nguyện. Đào, kép năm xưa lớp già yếu đã về cùng cát bụi, lớp lang thang lưu diễn qua ngày…

Nhiều đình, chùa, có sắc phong đàng hoàng, các cấp lãnh đạo cơ sở phải gánh phần tu bổ sửa sang. Ở nhiều xã, từ tín ngưỡng của dân, đình được dựng lên, mỗi năm, bà con tụ tập cúng tế, không cần sắc, chỉ phong tặng.

Một số vị nhận chức vụ cao nhất của đình là “hương cả”, khi già yếu, tuy không còn gánh vác công việc nhưng đi đâu bà con lối xóm vẫn kính cẩn chắp tay:
- Thưa cả, mạnh khỏe…

Làm ông cả đình hoặc chánh tế, bồi tế gì đó, chức không cao nhưng được vọng trọng. Ngày cúng cầu an, bắt buộc phải khăn be, áo dài. Người dân Việt có cái hay là vào thời điểm cúng cầu an hàng năm, dù làm ăn ở đâu vẫn nhớ ngày để về dự lễ.

Mời cũng dự, không mời cũng đến.

Nam thì bảo:
- Uống rượu thần mạnh khỏe như thần.
Nữ lại nói:
- Ăn xôi đình, đình phò hộ trúng lúa.

Hội đình các địa phương luôn luôn được xem như “đại lễ” bởi dù theo đạo nào, bà con cơ sở vẫn tới “chiêm bái linh thần”. Ai có nếp cúng xôi, ai năm ngoái vái, khấn điều gì mà toại nguyện thì cúng heo, cúng bò hay gà, vịt.

Không ít bà con xa xứ, đi miền Trung, ra miền Bắc hoặc sống nước ngoài, lúc về quê, gặp dịp làng cúng tế sẵn sàng đóng góp, ủng hộ làng xã.

Thích dự cúng đình nhất là bọn trẻ vì có xôi, có thịt quay. Khi cúng, đại diện đình lân cận cũng được mời kéo thành đoàn đáp lễ với áo, khăn tề chỉnh, thuê bao cả xe đò tới.

Năm nào tiền cúng nhiều, khi kiểm tra sổ sách, ban Hội hương lại bàn bạc việc tu bổ mái ngói, sửa sang cửa nẻo, điện thờ.

Vào ngày cuối lễ cầu an, khi khách về hết, sau mấy hồi trống bế mạc, ban Hội hương cùng lối xóm dọn dẹp, thắp nhang lần cuối rồi mới về nghỉ. Trên đường về nghe bàn bạc chuyện mùa vụ khấm khá, ai cũng vui mừng. Hẹn mùa sau, đến xuân năm tới lại tụ tập về quê uống rượu thánh, ăn xôi thần để mạnh tay khỏe chân, làm ăn khá hơn nữa.

NGUYỄN TẤN LỘC