Có nhiều lúc tưởng như nghề thêu và chằm nón lá không thể sống nổi trong dòng chảy cuồn cuộn của cơn lốc thị trường. Thế nhưng, từ trong khó khăn của cuộc sống, nghệ thuật thêu thùa và chằm nón đã được các nghệ nhân không ngừng gìn giữ và mài giũa góp phần làm cho những giá trị tinh hoa văn hóa của dân tộc sống mãi. Và hôm nay họ lại gặp nhau trong một lễ hội tôn vinh ngành nghề truyền thống đặc sắc này.

• Người làm sống lại nghề thêu

Nghệ nhân chằm nón Trần Thị Thúy với đôi tay tàn tật nhưng tài hoa, quyễn rũ. Cô sẽ có mặt tại Festival lần này. Ảnh: LAM KHANH

Tại ngôi nhà số 82 Phan Đăng Lưu, thành phố Huế, ông Lê Văn Kinh miệt mài chuẩn bị những công việc cuối cùng cho buổi khai mạc Festival nghề truyền thống vào tối 15-7. Năm nay, ông Lê Văn Kinh tròn 77 tuổi, là một trong năm người đầu tiên của cả nước được Hội Văn nghệ Dân gian VN công nhận là nghệ nhân nghề thêu.

Lần này, lễ tôn vinh, lễ rước sản phẩm nghề thêu được xuất phát từ nhà riêng của nghệ nhân Lê Văn Kinh đi qua phố Trần Hưng Đạo, cầu Trường Tiền, phố Lê Lợi và dừng lại ở trường Hai Bà Trưng để quảng diễn cho du khách thưởng ngoạn.

Năm 1956, nghệ nhân Lê Văn Kinh chính thức bước vào nghề thêu tranh. Lớn lên trong gia đình có nghề truyền thống nên ông thích ứng rất nhanh với cái nghề đòi hỏi có nhiều năng khiếu và bí quyết này. Gần suốt cuộc đời của mình, nghệ nhân Lê Văn Kinh đã thêu được hàng chục ngàn bức tranh khác nhau.

Nghệ nhân Lê Văn Kinh đang dạy học trò của mình bên tác phẩm tranh thêu. Ảnh: LAM KHANH

Nghệ nhân Lê Văn Kinh đã có công rất lớn trong việc phục hồi, làm sống lại nghề thêu ở Huế. Thành quả này của ông đã được xã hội  ghi nhận. Bây giờ tuy tuổi già, sức yếu nhưng ông vẫn miệt mài dạy cho các thợ thêu từng bí quyết của nghề, những kỹ năng mà suốt cuộc đời của mình ông mới chắt lọc được.

• Thương hiệu “ Nón Thúy”

Thêu và chằm nón lá là hai nội dung chính của Festival nghề truyền thống 2005 được UBND thành phố Huế tổ chức tại bờ Nam sông Hương từ 15 đến 1-7.

Con hẻm từ  đường Trần Phú vào nhà của  nghệ nhân chằm nón trẻ tuổi Trần Thị Thúy ngoằn nghèo, khúc khuỷu. Nghệ nhân chằm nón lá rất cần có đôi tay mềm mại, khéo léo nhưng Thúy chỉ có một bàn tay. “Em bị tật bẩm sinh. Cha mất khi em chưa được sinh ra, bốn anh em sống cực khổ nhờ vào nghề chằm nón lá của mẹ. Khi  lên 6 tuổi em đã cùng mẹ chằm nón lá cho đến ngày nay”, Thúy nói nhẹ nhàng, cảm động.

36 tuổi, đẹp và duyên dáng, Thúy là nghệ nhân nổi tiếng trong nghề chằm nón lá không chỉ ở Huế. Thương hiệu “Nón Thúy” đã theo bước chân du khách đi khắp mọi nẻo đường đất nước, sang cả trời Tây. Nhiều du khách tìm đến nhà Thúy để được xem cô bé tật nguyền chằm nón. Năm ngoái, Thúy được mời sang Nhật biểu diễn chằm nón lá được công chúng Nhật Bản và du khách nước ngoài nhiệt tình đón nhận.

Tại Festival  nghề truyền thống lần này, ngôi  nhà của Thúy ở 165/12 Trần Phú được chọn là một điểm dừng chân cho tour tham quan làng nghề truyền thống ở Huế. Tại đây, bằng đôi tay tật nguyền mà tài hoa, Thúy sẽ biểu diễn chằm nón cho du khách trong và ngoài nước thưởng ngoạn.

LAM KHANH