Các đại lý Internet công cộng phải cài đặt phần mềm ngăn chặn các website độc hại, phải lưu giữ thông tin của người vào truy cập Internet, chỉ được mở cửa từ 6 giờ-24 giờ hàng ngày; những người vào truy cập phải xuất trình giấy tờ tùy thân (chứng minh nhân dân, bằng lái xe, thẻ học sinh...) với chủ đại lý và phải trên 14 tuổi... Đó là một vài quy định khá nhạy cảm của Thông tư Liên tịch số 02/2005/TTLT-BCVT-VHTT-CA-KHĐT về quản lý đại lý Internet được Bộ Bưu chính-Viễn thông, Bộ Văn hóa-Thông tin, Bộ Kế hoạch-Đầu tư và Bộ Công an ký ngày 14-7-2005.
 |
|
Rất nhiều em nhỏ vào tiệm Internet. (Ảnh chụp tại một địa điểm truy cập Internet trên đường Bùi Hữu Nghĩa, Bình Thạnh). Ảnh: CAO THĂNG. |
Mặc dù báo chí đã thông tin về Thông tư Liên tịch số 02/2005/TTLT-BCVT-VHTT-CA-KHĐT về quản lý dịch vụ Internet mấy hôm nay nhưng ông chủ tiệm Internet đường Nguyễn Thông, quận 3, vẫn tỉnh bơ: “Tui có biết chi đâu, giờ chú nói tui mới biết nhưng thế thì khó quá”.
Quả thật, đối với ông chủ ngoài 50 tuổi này, những quy định trong nội dung của thông tư là rất khó. “Mở cửa từ 6 giờ đến 24 giờ thì cũng được, còn buộc phải có phần mềm quản lý, lưu giữ thông tin người vào truy cập thì chắc chịu”, ông băn khoăn.
Thực tế, quy định thời gian mở-đóng cửa tiệm Internet như vậy là khá phù hợp bởi những người vào Internet với mục đích lành mạnh thì chỉ đến đại lý Internet vào thời gian ấy.
Còn quy định đại lý Internet phải cài đặt phần mềm ngăn chặn các website độc hại thì lâu nay đã có “bức tường lửa” để ngăn chặn khách vào các website xấu nhưng dù vậy nhiều khách hàng vẫn có thể vượt qua “bức tường lửa” ấy. Theo nhiều chủ đại lý, đến nay, vấn đề này vẫn rất khó quản lý, chủ yếu là dựa vào ý thức của người truy cập chứ chủ dịch vụ Internet và các cơ quan chức năng cũng khó mà kiểm tra.
Từ trước đến nay, khách hàng vào tiệm Internet chủ tiệm chẳng cần phải lưu ý nhưng theo quy định của Thông tư thì từ nay trở đi, chủ đại lý Internet phải lưu lại thông tin của khách trong vòng 30 ngày. Muốn thực hiện được điều này, các dịch vụ Internet phải có máy chủ đủ mạnh để lưu được lượng thông tin lớn hoặc có phần mềm chuyên dụng để quản lý thông tin của khách hàng.
Tuy nhiên, ở Việt Nam, những chương trình như vậy rất hiếm và đắt tiền. Nhiều điểm Internet hiện nay cũng sử dụng những phần mềm quản lý nhưng chỉ để tính tiền. Chủ một đại lý Internet trên đường Lê Thánh Tôn (quận 1), than thở: “Một ngày có tới vài trăm khách vô ra mà bắt lưu giữ thông tin thì giữ sao xuể. Còn khách nước ngoài nữa, lưu giữ thông tin về họ như thế nào?”.
Mặt khác, Thông tư còn quy định, chủ đại lý Internet phải có trình độ ít nhất từ bằng A tin học trở lên để có thể theo dõi, quản lý được khách hàng vào truy cập, sử dụng dịch vụ. Đây là quy định mới và cần thiết nhưng thực tế, qua tìm hiểu, hầu hết các chủ tiệm Internet hiện nay không có bằng cấp về tin học. Lâu nay, chủ các đại lý Internet chỉ cần thuê một người biết tin học đứng trông coi là đủ, thậm chí chỉ biết vào web là được.
Nhiều ý kiến cho rằng, với quy định mới này, các chủ tiệm Internet sẽ “hợp pháp hóa” bằng cách đi mua, thuê bằng tin học. “Con cháu tôi thiếu gì bằng tin học, bằng C còn có nữa là... Tui cho tụi nó đứng ra đăng ký thì cũng dễ ợt”, bà chủ đại lý Internet ở chung cư Ngô Tất Tố (quận Bình Thạnh) cho biết.
Điều đáng nói là Thông tư quy định cấm người dưới 14 tuổi vào tiệm Internet một mình. Nếu từ 14 tuổi trở xuống muốn vào tiệm Internet công cộng phải có người lớn giám sát. Đồng thời, khách vào tiệm Internet phải trình giấy tờ tùy thân (CMND, bằng lái xe, thẻ học sinh...). Sự thực, qua ghi nhận của chúng tôi ở các đại lý Internet trên các tuyến đường như Trần Quang Khải (quận 1), Lê Thánh Tôn (quận 1), Nguyễn Thông (quận 3), Ngô Tất Tố (quận Bình Thạnh)... thì lượng khách thanh, thiếu niên chiếm đa số, trong đó số khách dưới 14 tuổi khá nhiều.
Theo các chủ đại lý Internet, nếu cấm khách dưới 14 tuổi thì lượng khách đến tiệm Internet sẽ giảm nhiều. Do đó, vì sợ ảnh hưởng trực tiếp đến kinh doanh, các chủ Internet khó mà tuân thủ quy định. Hơn nữa, để tránh rườm rà và mất lòng khách hàng, các chủ tiệm Internet cũng sẽ lờ đi việc kiểm tra giấy tờ tùy thân của khách hàng.
Thời gian qua, dư luận đã phàn nàn về tình trạng thiếu lành mạnh ở dịch vụ Internet công cộng. Qua các đợt kiểm tra của các đoàn kiểm tra liên ngành và cơ quan chức năng cho thấy hầu hết các điểm kinh doanh dịch vụ Internet đều có những sai phạm. Vì vậy, theo lãnh đạo Bộ Bưu chính-Viễn thông thì Thông tư Liên tịch số 02/2005/TTLT-BCVT-VHTT-CA-KHĐT nhằm tăng cường kiểm soát mạnh hơn dịch vụ đại lý Internet công cộng. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, một số nội dung quyết định của Thông tư khó khả thi và sẽ vô tình ngăn cản sự phát triển của dịch vụ Internet.
Thứ trưởng Bộ Văn hóa-Thông tin Đỗ Quý Doãn trong lần trả lời báo giới gần đây cho rằng, có thể phương án đưa ra không phải hoàn toàn tối ưu nhưng là phương án có hạn chế ít nhất. Còn ông Lê Mạnh Hà, Giám đốc Sở Bưu chính-Viễn thông TPHCM, qua trao đổi với báo chí mới đây cũng thừa nhận Thông tư ra đời là nhằm kiểm tra, giám sát, đôn đốc việc thực hiện nghiêm túc dịch vụ Internet để hướng dịch vụ Internet phát triển một cách lành mạnh. Tuy nhiên, theo ông Hà, quy định người dưới 14 tuổi không được vào tiệm Internet công cộng một mình có lẽ dễ cho việc quản lý, kiểm tra nhưng sẽ khó hơn cho người sử dụng, nhất là những người dưới 14 tuổi.
Trong thời gian vài năm trở lại đây, hoạt động Internet ở nước ta phát triển với tốc độ khá nhanh. Tính đến hết tháng 6-2005, cả nước có hơn 7,5 triệu người truy cập mạng, chiếm khoảng 9,1% dân số. Trước thực trạng đó, Thông tư ra đời có nhiều quy định khắt khe với người sử dụng như vậy liệu có hợp lý hay không? Một số ý kiến cho rằng những quy định như trong Thông tư chỉ để đáp ứng yêu cầu quản lý của cơ quan quản lý nhà nước chứ không phục vụ nhu cầu của người dân. Nói cách khác, cơ quan quản lý đang “đá trái banh trách nhiệm” sang chủ đại lý Internet trong khi trách nhiệm đó đúng ra thuộc về họ.
TƯỜNG LÂM
| 
