Cách đây không lâu, thương hiệu là khái niệm còn rất lạ lẫm đối với người dân cù lao Bến Tre. Đến khi nạn đánh cắp, tranh giành thương hiệu nổi cơn sóng gió, nhiều đại gia tiếng tăm trong làng kinh doanh té sấp té ngửa thì câu chuyện thương hiệu ở xứ dừa mới thật sự rình rang.

• Từ tranh chấp thương hiệu

Ông Chín Hóa với giống sầu riêng sữa cơm vàng hạt lép được Cục Sở hữu Trí tuệ Việt Nam cấp giấy bảo hộ thương hiệu. Ảnh: NGHI PHỔ

Giữa năm 1998, ở Bến Tre ồn ào chuyện bà Hai Tỏ, chủ cơ sở sản xuất kẹo dừa Bến Tre vác đơn qua tận Hải Nam, Trung Quốc, kiện kẻ ăn cắp thương hiệu kẹo dừa của bà. Bà Hai Tỏ thắng kiện và được cấp giấy bảo hộ độc quyền thương hiệu trên toàn lãnh thổ Trung Quốc.

Sau sự kiện này, “kẹo dừa Bến Tre” của bà được mở rộng ra nhiều tỉnh phía Tây và phía Bắc Trung Quốc với gần 20 đại lý lớn. Nhờ vậy, từ đó đến nay cơ sở sản xuất kẹo dừa xuất khẩu của bà Hai Tỏ luôn đạt ở mức cao, từ 6.000 – 7.000 tấn/năm.
 
Sau chuyện bà Hai Tỏ, phải kể đến chuyện thương hiệu của mấy lão nông trồng cây ăn trái và sản xuất cây giống. Nhà vườn cả nước không quên sự kiện tranh chấp thương hiệu sầu riêng Ri-6 giữa người có công phát hiện là ông Nguyễn Văn Bình ở Bến Tre và ông Sáu Ri - chủ cây đầu dòng ở Vĩnh Long. Ở xã Vĩnh Bình lại rùm beng chuyện 3 – 4 ông “to tiếng” với nhau chỉ vì muốn làm chủ giống xoài cao sản tứ quý.

Có một thời gian dài, hai địa danh Mỹ Thạnh An (thị xã) và Thanh Tân (Mỏ Cày) lại “đấu võ mồm” vì nguồn gốc trái bưởi da xanh. Mất ăn, mất ngủ nhiều nhất là ông Chín Hóa, người bị  làm giả cây giống sầu riêng “độc nhất, vô nhị”. Rồi chuyện “vàng ít, thau nhiều” trên thị trường cây giống khiến vùng cây giống Cái Mơn “danh bất hư truyền” bị tai tiếng. Hàng trăm nhà vườn, chủ cơ sở sản xuất cây giống và hoa kiểng đang “ngồi trên đống lửa” vì chuyện thương hiệu bởi đó là “nồi cơm” của họ.

• Đến sống cùng thương hiệu

Bây giờ, hình ảnh các lão nông vác hồ sơ lên tỉnh đăng ký bảo hộ thương hiệu là chuyện thường. Ông Hai Quyền – Chủ nhiệm Hợp tác xã Cây giống Cái Mơn hồ hởi: “Nó như mảnh giấy thông hành. Ai giả mạo là chạy không thoát pháp luật. Nhờ có nó mà tên tuổi cây giống Cái Mơn lấy lại uy tín, sản xuất không kịp bán”.

Từ ngày được cấp giấy chứng nhận bảo hộ thương hiệu, ông Chín Hóa ngày càng khuếch trương quy mô sản xuất cây giống, doanh thu gần 2 tỷ đồng/năm. Tháng 3-2004, Bộ NN-PTNT cũng đã công nhận giống sầu riêng của ông là “cây giống quốc gia”. Trái bưởi da xanh ở Bến Tre cũng được bảo hộ thương hiệu, tỉnh có dự định phát triển 10.000 ha xuất khẩu và tiến tới xây dựng xuất xứ hàng hóa.

Nếu như năm 1990 chỉ có vài doanh nghiệp quan tâm đăng ký xây dựng và bảo hộ thương hiệu thì đến nay, trong hồ sơ lưu trữ của Sở KH&CN Bến Tre đã lên đến con số gần 1.000. Trong đó, khoảng 750 thương hiệu đã được Cục Sở hữu Trí tuệ Việt Nam cấp giấy bảo hộ độc quyền có thời hạn.

Năm 1997, Bến Tre đứng thứ 4 cả nước về đăng ký bảo hộ thương hiệu hàng hóa và năm 2004 xếp vị trí thứ 10, không chỉ ở lĩnh vực sản xuất kẹo dừa và cây ăn trái mà với cả các sản phẩm xuất khẩu như: bánh tráng Mỹ Lồng, bánh phồng Sơn Đốc, thủy sản đông lạnh, hàng thủ công mỹ nghệ, thạch dừa, cơm dừa nạo sấy, dầu dừa,...

Đặc biệt, sau bài học nhớ đời của bà Hai Tỏ, các doanh nhân, thương gia trong tỉnh có quan hệ làm ăn quốc tế đua nhau làm “cuộc maraton” đăng ký bảo hộ thương hiệu tại nhiều nước. Đến nay, Bến Tre có 15 thương hiệu được các nước Trung Quốc, Hàn Quốc, Campuchia,... bảo hộ. Có thể nói, chưa lúc nào người dân Bến Tre lo gần, lo xa chuyện thương hiệu nhiều như hiện nay.

NGHI PHỔ