Tăng thuế VAT tác động tiêu cực lên phúc lợi của tất cả các hộ gia đình

SGGPO
Trong cả 2 kịch bản được đề xuất, tăng thuế VAT tác động tiêu cực lên phúc lợi của tất cả các hộ gia đình. Trong khi đó, tăng thuế tiêu thụ đặc biệt có thể tạo ra nguồn thu ngân sách đáng kể, giảm bớt gánh nặng điều chỉnh vào thuế VAT và gánh nặng thuế đối với các nhóm thu nhập thấp.

Sáng 28-6, tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) tổ chức hội thảo công bố kết quả nghiên cứu “Đánh giá tác động của việc tăng thuế giá trị gia tăng (VAT) lên tổng thể nền kinh tế và phúc lợi hộ gia đình”.

Báo cáo của nhóm nghiên cứu chỉ ra rằng, thuế giá trị gia tăng (VAT) là nguồn thu ngân sách từ thuế lớn nhất. Mức hành thu VAT ở Việt Nam tương đối hiệu quả, do đó việc tăng thu ngân sách từ VAT hầu như chỉ còn phương án tăng thuế suất.

Trong cả 2 kịch bản được đề xuất, tăng thuế suất VAT tác động tiêu cực lên phúc lợi của tất cả các hộ gia đình. Trong khi đó, tăng thuế tiêu thụ đặc biệt có thể tạo ra nguồn thu ngân sách đáng kể, giảm bớt gánh nặng điều chỉnh vào thuế VAT và gánh nặng thuế đối với các nhóm thu nhập thấp.

Tăng thuế VAT tác động tiêu cực lên phúc lợi của tất cả các hộ gia đình ảnh 1 Theo đánh giá tác động của việc tăng thuế giá trị gia tăng (VAT) thì nhóm hộ tiêu dùng nhiều thực phẩm như rau và thịt sẽ bị ảnh hưởng nhiều hơn
TS Nguyễn Việt Cường (Trường Đại học Kinh tế Quốc dân) dự báo, tăng VAT ảnh hưởng đến tất cả các nhóm dân số, đặc biệt đến các nhóm nghèo.

Cụ thể, ở phương án tăng thuế lên 20% (phương án 1) thì tỷ lệ chi tiêu bình quân giảm đi 0,89%, tỷ lệ nghèo tăng lên 0,26 điểm phần trăm, tương ứng với khoảng 240.000 người nghèo tăng lên.

Phương án 2 (tăng thuế VAT lên mức chung 10%) thì tác động nhỏ hơn một chút. Nhóm hộ tiêu dùng nhiều thực phẩm như rau và thịt sẽ bị ảnh hưởng nhiều hơn. VAT cũng sẽ có tác động lên nhóm thu nhập thấp ở cận chuẩn nghèo.    

Về góc độ bình đẳng giới, các cải cách thuế gián thu, trong đó có VAT, không đưa lại các thiên kiến giới trực tiếp nhưng gián tiếp phân biệt đối xử với phụ nữ do phụ nữ có trình độ học vấn thấp hơn, lao động trong khu vực có trình độ chuyên môn và tay nghề thấp và/hoặc trong khu vực phi chính thức, tỷ lệ thất nghiệp cao trong khi thu nhập từ tiền lương, tiền công thấp hơn so với nam giới...

“Trong cả 2 kịch bản, tăng thuế suất VAT tác động tiêu cực lên phúc lợi của tất cả các hộ gia đình”, PGS- TS. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng VEPR tóm tắt kết quả nghiên cứu.

Cụ thể, nếu xét theo đặc điểm của hộ, các hộ có các đặc điểm sau đây sẽ bị ảnh hưởng mạnh hơn các hộ khác: hộ sống ở khu vực miền Nam, hộ có nhiều thành viên, hộ có trình độ học vấn thấp và hộ có nhiều thành viên trong độ tuổi lao động.

Trả lời câu hỏi “Vậy thuế VAT nên được điều chỉnh ra sao?” TS Nguyễn Đức Thành cho rằng, trong dài hạn thì việc nâng cao hiệu quả chi ngân sách mới đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thâm hụt ngân sách. Tăng thuế VAT chưa chắc đã cải thiện được thu ngân sách, nếu như việc tăng thuế làm giảm sản xuất và tiêu dùng.

Liên quan đến 2 phương án trong nghiên cứu này thì phương án 2, tức là áp dụng mức thuế VAT 10% cho các mặt hàng (trừ y tế và giáo dục), có tác động lên nghèo đói thấp hơn phương án 1, và việc áp dụng thuế suất chung cũng tạo thuận lợi cho việc thu thuế.

Tuy nhiên, phương án 2 cũng sẽ có những ảnh hưởng tiêu cực đến các hộ có thu nhập thấp. Do vậy Nhà nước cần cân nhắc việc điều chỉnh thuế VAT trong thời gian tới, vì đây là việc đánh đổi giữa tăng ngân sách với tăng trưởng kinh tế và giảm nghèo.

Hai phương án tăng thuế VAT được đề xuất

* Phương án 1:

Tăng thuế ở mức 20%, cụ thể là:

-       Các mặt hàng đang chịu thuế 5% sẽ chịu thuế 6%

-       Các mặt hàng đang chịu thuế 10% sẽ chịu thuế 12%

-       Các mặt hàng không chịu thuế (thuế suất 0%) vẫn tiếp tục được miễn thuế

* Phương án 2:

Áp dụng thuế suất 10% cho tất cả các mặt hàng (trừ các mặt hàng đang được miễn thuế). Cụ thể là:

-       Các mặt hàng đang chịu thuế 5% sẽ chịu thuế 10%

-       Các mặt hàng đang chịu thuế 0% và 10% thì không điều chỉnh gì

ANH PHƯƠNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Thủy sản nguy cơ bị cấm xuất khẩu vào EU

Thủy sản nguy cơ bị cấm xuất khẩu vào EU

Chiều 23-4 tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) tổ chức hội nghị triển khai các giải pháp cấp bách để khắc phục cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC) đối với hải sản Việt Nam.

Ngân hàng - Chứng khoán

Đã xử lý được 896,14 nghìn tỷ đồng nợ xấu

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vừa có báo cáo bổ sung đánh giá kết quả điều hành chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng năm 2018 và các tháng đầu năm 2019 gửi Ủy ban Kinh tế của Quốc hội để phục vụ công tác thẩm tra của ủy ban này. 

Thị trường

Triển vọng gia cầm xuất ngoại

Nhiều thập niên, đầu ra của ngành chăn nuôi Việt Nam chủ yếu phục vụ thị trường trong nước. Thế nhưng hiện nay, Bộ NN-PTNT đang mở chính sách, mong muốn doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu, trước mắt là sản phẩm gia cầm, tới các thị trường tiềm năng vì nguồn cung dồi dào.

Địa ốc

Đối thoại và hiệu ứng

Khi thị trường bất động sản gặp khó khăn về thủ tục pháp lý, lãnh đạo TPHCM đã thường xuyên gặp gỡ doanh nghiệp (DN) thông qua các buổi đối thoại, lắng nghe các vướng mắc. Qua đó, nhiều khó khăn từng bước được tháo gỡ.

Nông nghiệp

Nhiều sản phẩm nông nghiệp nước ngoài xuất hiện tại hội chợ thực phẩm

Nhiều sản phẩm nông nghiệp từ Hoa Kỳ, Tây Ban Nha, Đức, Hà Lan… được trưng bày tại Triển lãm thương mại quốc tế về ngành thực phẩm, thức uống, thiết bị và dịch vụ nhà hàng khách sạn tại Việt Nam 2019 (Food - Hotel), diễn ra từ ngày 24 đến 26- 4, tại Trung tâm Hội chợ - Triển lãm Sài Gòn (SECC).

Đầu tư

Đầu tư nước ngoài đạt 14,59 tỷ USD, lập đỉnh mới

Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, trong 4 tháng đầu năm 2019 (tính đến ngày 20-4), số vốn đầu tư nước ngoài đăng ký đạt 14,59 tỷ USD, mức cao nhất trong vòng 4 năm trở lại đây. Hà Nội đang là địa phương thu hút FDI nhiều nhất cả nước.

Thông tin kinh tế