Trong lúc Ngoại trưởng Mỹ Condoleezza Rice đến Nga thì các nhà lãnh đạo EU cũng đang chuẩn bị cuộc họp thượng đỉnh Nga-EU diễn ra vào cuối tuần này. Cả hai sự kiện đều cho thấy quan hệ Nga-phương Tây đang hết sức căng thẳng.
Cùng với kế hoạch triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa tại Đông Âu, ủng hộ Estonia di dời tượng đài Hồng quân Liên Xô, chuẩn bị dự thảo nghị quyết công nhận Kosovo độc lập và cả kế hoạch mở rộng NATO sang phía Đông, Mỹ đã làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ với Nga.
Tổng thống Putin tuần qua đã có bài phát biểu ám chỉ chính sách đối ngoại của Mỹ hiện nay tương tự với chủ nghĩa phát xít. Như muốn giảm căng thẳng, Ngoại trưởng Mỹ trước khi gặp Tổng thống Putin khẳng định không có chuyện “chiến tranh lạnh mới” giữa Mỹ và Nga. Tuy nhiên người Nga không nghĩ vậy.
Báo chí Nga khẳng định cuộc gặp Putin-Rice sẽ không làm giảm căng thẳng Nga-Mỹ và tình thế căng thẳng này sẽ tiếp tục giữa Tổng thống Nga Putin và Tổng thống Mỹ G.W. Bush tại Hội nghị thượng đỉnh G8 sắp tới. Trong chuyến đi này, bà Rice một mặt bảo vệ chính sách đối ngoại của Mỹ, mặt khác cho rằng Tổng thống Putin “quá nặng tay” với các nước trong Cộng hòa Xô Viết cũ.
Báo Kommersant cho rằng Moscow và Washington đã mất lòng tin lẫn nhau và giờ đây xem nhau như một mối đe dọa. Tờ Guardian của Anh dẫn lời Phó giám đốc Viện Nghiên cứu Mỹ và Canada tại Nga, ông Victor Kremenyuk cho rằng, chuyến thăm Nga của Ngoại trưởng Mỹ Rice là chỉ nhằm xoa dịu Nga vì Tổng thống Bush hiện nay đang gặp quá nhiều khó khăn với Quốc hội, tình hình ở Iraq và Iran nên không muốn làm lớn chuyện với Nga. Còn các chính sách của Mỹ là không đổi.
Quan hệ Mỹ-Nga khó khăn kéo theo quan hệ giữa các đồng minh mới của Mỹ trong EU với Nga thêm căng thẳng. Như được Mỹ bảo trợ, nhiều nước Đông Âu vẫn đang công kích Nga mạnh mẽ. Các nước Ba Lan, Estonia và Lítva cáo buộc nước Đức (hiện là chủ tịch EU) quá “mềm mỏng” với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Họ đòi hỏi EU phải có một thái độ cứng rắn hơn với Nga trong cuộc họp thượng đỉnh Nga-EU vào cuối tuần này tại Samara, Nga.
Ukraine không muốn phụ thuộc vào dầu khí của Nga khi cùng với Ba Lan dẫn đầu cuộc họp thượng đỉnh với các nước Trung Á cuối tuần qua tìm cách xây dựng đường ống dẫn dầu mới không qua lãnh thổ của Nga. Các nước Đông Âu, đặc biệt là 3 nước khu vực Baltic và Ukraine sau khi gia nhập EU càng muốn chứng tỏ rằng họ không muốn có quan hệ gần gũi với Nga, đất nước từng là người anh em ruột thịt của họ.
Huy Quốc | 
