* Thủ tướng, Tổng thống Ukraine mâu thuẫn gia tăng vì khí đốt
Ngày 17-1, Tổng thống Medvedev cho biết hội nghị quốc tế về cuộc khủng hoảng khí đốt tại Điện Kremlin đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận nào. Ông Medvedev nói rằng Nga và Ukraine sẽ theo đuổi tiếp các cuộc gặp song phương để tháo gỡ khủng hoảng. Trước khi diễn ra hội nghị, Thủ tướng Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Ukraine Yulia Tymoshenko đã có cuộc đàm phán về khủng hoảng khí đốt giữa hai nước.
Sau cuộc gặp, cả hai Thủ tướng đã đến tham dự hội nghị quốc tế tại Điện Kremlin do Tổng thống Nga D.Medvedev chủ trì. Tham gia hội nghị có nhiều quan chức chính phủ các nước, đại diện EU cũng như các nhà nhập khẩu khí đốt châu Âu. Tổng thống Medvedev cho biết cuộc gặp này xem xét khả năng thành lập một “cơ chế quốc tế” hiệu quả và luôn sẵn sàng ngăn chặn các tình huống tương tự hiện nay để đảm bảo nguồn dẫn khí đốt. Trước đó, EU tuyên bố cuộc hội đàm giữa Nga và Ukraine là cơ hội cuối cùng và tốt nhất để chấm dứt vụ tranh chấp này. Nếu thất bại, EU buộc phải xem xét tới việc liệu có thể tiếp tục giao dịch làm ăn thường lệ với hai nước này hay không.
Người dân châu Âu phải đốt củi để sưởi ấm.
Cuộc chiến khí đốt Nga - Ukraine kéo dài hơn hai tuần qua đã khiến EU ngày càng hoài nghi về độ tin cậy vào hai nước được xem là nguồn cung cấp và vận chuyển khí đốt chính tới châu Âu, đồng thời làm gia tăng sự rạn nứt giữa Tổng thống và Thủ tướng Ukraine về vấn đề này.
Phát biểu trước khi tới Mátxcơva gặp Thủ tướng Nga, Thủ tướng Timoshenko tuyên bố khôi phục hoạt động vận chuyển khí đốt của Nga sang châu Âu là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu của Chính phủ Ukraine, đồng thời cho biết Kiev sẽ tìm kiếm thỏa hiệp với Mátxcơva trong vấn đề khí đốt.
Trong khi đó, Tổng thống Ukraine Viktor Yushchenko lại cho rằng việc nối lại vận chuyển khí đốt sang châu Âu qua lãnh thổ Ukraine cần phải được xem xét cùng với vấn đề cung cấp khí đốt cho Kiev trong năm 2009. Ban Thư ký tổng thống còn đề nghị Viện tổng công tố nước này bắt đầu điều tra liệu hoạt động của Thủ tướng Yulia Timoshenko có đáp ứng lợi ích an ninh quốc gia Ukraine hay không.
Theo Phó Trưởng ban Thư ký Tổng thống Ukraine Roman Bessmertnyi, “cuộc xung đột khí đốt hiện nay giữa Ukraine và LB Nga có nguồn gốc từ năm 2005 sau khi bà Timoshenko lên làm Thủ tướng. Năm 2005, Ukraine và Nga đã thỏa thuận xong về cơ sở pháp lý của hợp đồng mua-bán và trung chuyển khí đốt, nên hàng năm Thủ tướng Timoshenko chỉ cần ký văn bản liên chính phủ về khí đốt là đủ. Nhưng bà Timoshenko đã không ký được văn bản mang tính kỹ thuật đó, đồng thời còn chỉ thị đàm phán thêm dẫn đến phá vỡ cơ sở pháp lý trên”.
Ông Bessmertnyi cho biết thêm vào năm đó, chính Thủ tướng Timoshenko đã ra lệnh cho Công ty “Ukrtranzgaz” ngừng vận tải quá cảnh khí đốt của Nga sang châu Âu. Chỉ sau khi có sự can thiệp cấp bách của Tổng thống Victor Yushchenko thì vấn đề nảy sinh mới được tạm thời giải quyết. Do cơ sở pháp lý của mối quan hệ khí đốt Ucraina-Nga bị phá vỡ nên cuộc xung đột khí đốt giữa hai nước lại bùng nổ vào cuối năm 2008 và đầu năm 2009.
Còn tại Nga, Tổng thống Nga D. Medvedev cho rằng bất đồng giữa Nga và Ukraine về giá khí đốt và việc thanh toán nợ giữa hai bên không còn là vấn đề của hai nước, nó đã vượt ra ngoài ranh giới của quan hệ song phương. Cho đến thời điểm này, Pháp vẫn bác bỏ bất kỳ sự tham gia nào của EU vào cuộc xung đột khí đốt giữa Mátxcơva và Kiev, cho rằng đây là tranh cãi thương mại của hai nước.
L.V. (Tổng hợp)
Thông tin liên quan:
> Nga tích cực tìm giải pháp cho cuộc khủng hoảng khí đốt
> Thủ tướng Nga đề xuất giải pháp cung cấp khí đốt cho EU
> Ukraine cam kết trung chuyển khí đốt của Nga sang EU
