(SGGP-12G).- Dự luật cắt giảm khí thải vừa qua được cửa Hạ viện Mỹ trong tuần này và Tổng thống Barack Obama đã thúc giục Thượng viện tiếp tục thông qua. Nếu luật mới được ban hành, từ các nông dân nhỏ đến các công ty năng lượng hạt nhân ở Mỹ đều sẽ phải đánh giá lại hoạt động của mình. Những tác động của luật mới với các ngành công nghiệp vẫn là đề tài tranh luận xôn xao nhưng đã có thể thấy rõ những ai “được”, ai “mất”...

Nông dân cũng được lợi

Các lĩnh vực thu năng lượng từ mặt trời, gió, địa nhiệt... cùng các công ty năng lượng tái tạo là những điều “được” rõ nhất trong một nền kinh tế không có khí thải CO2. Với thêm hàng trăm tỷ USD từ chính phủ sẽ đổ vào, những công nghiệp này sẽ tăng trưởng rất mạnh trong việc đầu tư các thiết bị và công ty năng lượng mới để cắt giảm khí thải.

Nhiều công ty như Florida Power & Light, Arizona Public Service, Southern California Edison... đã và đang đầu tư mạnh vào các “trang trại mặt trời” và các dự án năng lượng tái tạo.

Ngay cả nông dân cũng sẽ có các cách thức mới để kiếm tiền. Các tổ chức tư vấn như International Carbon Bank & Exchange ở Florida đã chỉ ra tiềm năng khổng lồ của nông nghiệp trong việc quản lý khí thải. Nông dân sẽ thay đổi canh tác hoặc ứng dụng kỹ thuật môi trường mới để kiếm tiền bằng cách hợp tác với các nhà thải khí để “bù trừ” CO2. Chủ các vùng đất rừng cũng sẽ có lợi lớn nhờ khả năng hấp thu CO2 của cây.

Theo Hiệp hội Bảo tồn tự nhiên California (NC), có thể hình dung một hệ thống mới, trong đó chủ rừng kiếm tiền đơn giản bằng cách ký các hợp đồng giảm việc chặt cây lấy gỗ. Năm ngoái, NC đã làm như thế với tổ chức phi lợi nhuận Conservation Fund, nơi sở hữu khoảng 9.600ha rừng gỗ đỏ và linh sam ở Tây Bắc San Francisco. Conservation Fund đã giảm chặt cây và nhận khoảng 2 triệu USD từ Pacific Gas and Electric, công ty năng lượng tham gia một sáng kiến, tương tự dự luật mới, để bảo vệ khí hậu trong vùng.

Tổng thống Obama (bìa trái) thăm một nhà máy điện mặt trời của quân đội ở Las Vegas cuối tháng 5-2009

Dầu và than dần khai tử?

Các hóa đơn tiền điện sẽ tăng do chi phí đầu tư cho năng lượng sạch. Ủy ban Ngân sách quốc hội (CBO) ước tính mức tăng này cho một gia đình trung bình là 175 USD/năm, trong lúc Cơ quan Bảo vệ môi trường (EPA) ước tính ở mức 80-110 USD. Viện Dầu mỏ Mỹ (API) lại ước mức tăng này đến 3.300 USD vào năm 2020, làm giảm số việc làm và cản trở nỗ lực kéo nền kinh tế khỏi suy thoái.

Các nhà máy điện và nhà máy lọc dầu sẽ bị tác động trước tiên nếu theo luật mới, chính phủ khởi động các kế hoạch cắt giảm 17% lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính (so với mức của năm 2005) vào năm 2020. Do chịu chi phí tăng theo luật mới nên nhiều nhà máy lọc dầu sẽ phải tự chuyển sản xuất ra ngoài nước Mỹ.

Hiệp hội Các nhà lọc dầu và hóa dầu quốc gia (NPRA) cho rằng luật mới “làm hại” họ cả 2 hướng, khi buộc hạn chế mức khí thải ở nhà máy lọc và hạn chế ở cả nhiên liệu sản xuất ra. Hội nói luật mới có thể làm các nhà lọc dầu Mỹ tốn 58 tỷ USD/năm.

Các mỏ than cũng lo vì nhu cầu than có thể giảm. Các mỏ vốn tiêu thụ nhiều năng lượng và khi năng lượng tăng giá cũng làm tăng chi phí của họ. Phân nửa lượng điện ở Mỹ từ than và Công ty American Electric Power ở Ohio nói luật mới sẽ làm tăng giá điện khoảng 25% vào năm 2015, so với lúc đầu tăng 65%-75%.

Một công ty điện lớn khác lệ thuộc vào than là Duke Energy ở Charlotte, Bắc Carolina, cho rằng luật mới sẽ làm công nghiệp này chi thêm hàng tỷ USD mỗi năm. Công ty Entergy ở New Orleans đang tìm kiếm các nguồn năng lượng thay thế như sinh khối...

KHẢ VY (theo AP)