Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G-20) diễn ra tại thủ đô Paris (Pháp) trong ngày 18 và 19-2 vào phút chót đã đạt được đồng thuận về các chỉ số đánh giá sự mất cân bằng kinh tế toàn cầu, điều mà tưởng chừng là sự chia rẽ lớn nhất tại hội nghị cấp bộ trưởng lần này.
Cuối cùng, các bộ trưởng tham dự hội nghị cũng đã thống nhất được các chỉ số đánh giá nền kinh tế toàn cầu.
Không muốn công khai
Nhóm G-20 hy vọng có thể đạt được thỏa thuận trên 5 điểm: cán cân vãng lai, tỷ giá thực, dự trữ ngoại tệ, thâm hụt ngân sách và nợ công. Tuy nhiên, trên thực tế, các nước đã không nhất trí được về cách thức đánh giá sự mất cân bằng kinh tế toàn cầu do hầu hết các nước không muốn công khai chỉ số phản ảnh sự mất cân đối của nền kinh tế. Trung Quốc và Đức, hai quốc gia xuất khẩu hàng đầu thế giới, không muốn sau khi công khai các chỉ số sẽ bị “chê trách” là có mức thặng dư mậu dịch quá lớn.
Tuy nhiên, theo AFP vào phút chót, Trung Quốc đã chấp nhận công khai chỉ số phản ảnh sự mất cân đối của nền kinh tế. Trung Quốc cũng đồng ý đề nghị xác định các số liệu đi kèm với các chỉ báo, như bao nhiêu phần trăm GDP thì bị coi là mất cân đối cán cân thanh toán vãng lai. Đối với Liên minh châu Âu (EU), điểm này rất quan trọng để có thể xác định đến mức độ nào thì cần phải thi hành các biện pháp điều chỉnh, nhưng nhiều nước mới nổi không chấp nhận đề nghị đó.
Riêng về tỷ giá hối đoái, đây là vấn đề hết sức nhạy cảm, trong bối cảnh căng thẳng giữa Trung Quốc với nhiều đối tác thương mại về đồng nhân dân tệ, vẫn bị coi là được định giá quá thấp. Các giới chức Mỹ nói rằng, Trung Quốc cố ý định giá thấp đồng tiền của họ để hưởng lợi trong xuất khẩu. Nhưng các nước khác, trong đó có Brazil, tố cáo Mỹ cũng làm như vậy, khi sử dụng chính sách tiền tệ về nới lỏng định lượng để làm giảm giá trị đồng USD.
Mỹ bảo vệ chính sách tiền tệ
Tờ Teleghrap cho biết, phát biểu ngay trước khi diễn ra, Chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) Ben Bernanke đã phản bác các ý kiến chỉ trích rằng chính sách tiền tệ của Mỹ đã thổi bùng ngọn lửa lạm phát, gây bất ổn ở các nền kinh tế đang phát triển. Ông thừa nhận các luồng “tín dụng nóng”, trong đó có gói kích cầu đợt hai trị giá 600 tỷ USD của FED, đã góp phần tạo ra những hiệu ứng tiêu cực ở nơi khác. Tuy nhiên, thủ phạm của tình trạng này bao gồm nhiều yếu tố, trong đó có chính sách tỷ giá cứng nhắc ở các nước đang phát triển.
Còn Thống đốc ngân hàng Anh Mervyn King cho rằng, thế giới đang đứng trước nguy cơ tái diễn tình trạng bảo hộ thương mại và khủng hoảng tài chính, vì vậy các nước cần hợp tác trong chính sách tiền tệ và tỷ giá, nếu không muốn đối mặt với tình trạng hồi phục yếu kém và có thể sẽ gieo mầm cho một cuộc khủng hoảng tài chính mới trong tương lai.
Tăng trưởng mạnh đi với lạm phát cao
Mạng tin phân tích và tư vấn kinh tế (EIU) thuộc tạp chí The Economist ngày 18-2 cho rằng, sự phục hồi của nền kinh tế toàn cầu đang được củng cố khi các nền kinh tế đang phát triển tăng trưởng mạnh, còn các nền kinh tế phát triển thì có các dấu hiệu tốt hơn. Tuy nhiên, áp lực lạm phát cũng đang tăng gây ra nhiều lo ngại.
EIU dự báo tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu tính theo sức mua trong năm 2011 là 4,1%, cao hơn mức dự báo 4,0% đưa ra hồi tháng 1-2011. Mặc dù vậy, EIU cho rằng điều này không có nghĩa là một sự phục hồi êm ả được bảo đảm. Ở khu vực đồng euro, cuộc khủng hoảng nợ công tiếp tục khiến các nước phải thực hiện biện pháp thắt lưng buộc bụng, làm các nước có đồng tiền riêng khó khăn hơn để tăng trưởng.
Tuy nhiên, mối lo ngại lớn hơn đó chính là tác động của việc giá cả nhiên liệu đang tăng mạnh làm lạm phát bùng lên ở nhiều nước. EIU dự báo lạm phát toàn cầu trong năm 2011 sẽ là 3,3%, cao hơn mức 2,7% trong dự báo của tháng trước.
Mặc dù chưa bị coi là thất bại, song đúng như dự báo, sự khác biệt giữa tăng trưởng nhanh tại các nước đang phát triển, sự phục hồi chậm chạp cũng như tỷ lệ thất nghiệp cao tại nhiều quốc gia phát triển là những yếu tố gây bất đồng khiến Hội nghị bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương G-20 khó có thể đạt được thỏa thuận như mong muốn. Nếu các nước tiếp tục đặt lợi ích quốc gia của mình lên trên hết, hội nghị G-20 sẽ không thể thành công.
Trong một nỗ lực nhằm hạn chế việc cho vay và hạ nhiệt tỷ lệ lạm phát vốn làm tăng tỷ giá tiêu dùng lên 4,9% trong tháng 1 so với cùng kỳ năm ngoái và tăng 4,6% so với một tháng trước đó, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc ngày 18-2 tuyên bố, sẽ nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc thêm 0,5% (50 điểm cơ bản) đối với các ngân hàng ở nước này kể từ ngày 24-2 tới.
Đây là lần thứ 4 trong vòng bốn tháng rưỡi Bắc Kinh nâng tỷ lệ dự trự bắt buộc của ngân hàng nhằm ngăn chặn dẫn đến các bất ổn xã hội.
H.Chi
