Cúm A/H1N1 đã nhanh chóng lan sang châu Á sau khi Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nâng mức báo động lên cấp 5, cho thấy sự nguy hiểm của dịch này. Nguy hiểm hơn ở chỗ, dù đã được cảnh báo sớm, các quốc gia và vùng lãnh thổ triển khai nhiều cách, WHO liên tục đưa ra nhiều biện pháp khống chế nhưng dịch vẫn lây lan nhanh. Hồng Công (Trung Quốc), rồi đến Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ… đã có thông báo về những ca nghi nhiễm cúm A/H1N1 đầu tiên.
Việt Nam là một trong các quốc gia có những phản ứng đúng đắn và kịp thời trước H1N1. Dường như đã có “kháng thể” từ các dịch nguy hiểm trước đây như H5N1, SARS… ngành y tế đã tổ chức cảnh báo, thông tin và có hướng dẫn kịp thời để người dân đề phòng. Ngay từ những thông tin chưa rõ ràng ban đầu, một số quốc gia như Ai Cập đã ra lệnh tiêu hủy heo trên toàn quốc, thì chúng ta đã kịp thời “minh oan” cho heo khi xác định chưa có một căn cứ nào cho thấy H1N1 lây từ heo sang người. Hệ thống kiểm soát từ các cửa khẩu cũng được triển khai nhanh chóng để kiểm tra sức khỏe của du khách.
Ban Chỉ đạo phòng chống dịch cúm A/H1N1 kịp thời chỉ đạo các ngành, địa phương tập trung các điểm nóng để bảo đảm phát hiện nhanh nhất trường hợp nghi nhiễm, cách ly tốt và đảm bảo cô lập dịch nếu xảy ra… Đa số người dân đã có ý thức tự phòng ngừa bằng những biện pháp được cơ quan y tế hướng dẫn.
Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm của cúm A/H1N1 cho thấy nó có thể xuyên qua các hệ thống phòng ngừa. Hồng Công (Trung Quốc), Hàn Quốc, Nhật Bản… là những nơi có hệ thống kiểm soát chặt chẽ và hiện đại, nhưng H1N1 cũng đã “đặt chân” đến. Vì vậy, trong chiến dịch phòng chống cúm A/H1N1, ngoài việc tập trung cao độ hệ thống kiểm soát y tế thì chính bản thân mỗi người dân không thể lơ là, chủ quan. Quan trọng hơn cả là để đối phó hiệu quả nhất, cần tránh tâm lý và biện pháp kiểm soát gắt gao ban đầu, sau đó lại lơi lỏng khi chưa có được những thông tin chính xác nhất.
Heo đã được “minh oan” và không có lý do gì mà người dân lại ngần ngại ăn thịt heo khi thịt được đảm bảo an toàn, chế biến đúng cách. Thịt heo giết mổ lậu, không qua kiểm dịch, không có nguồn gốc… vẫn luôn mất an toàn, trong khi không chỉ ở TPHCM mà nhiều địa phương khác tình trạng mất an toàn vệ sinh thực phẩm vẫn luôn được cảnh báo nhiều nhất.
Đối với cơ quan y tế, “minh oan” cho heo không có nghĩa là có thể buông lỏng quản lý, bởi WHO và FAO (Tổ chức Lương Nông LHQ) vừa cho biết họ vẫn đang tìm hiểu xem H1N1 có lan truyền giữa các con vật nuôi ở Mexico hay không, nếu phát hiện virus này vẫn còn hiện diện trong các con vật nuôi thì sẽ có những biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt hơn.
Thế giới cũng cho thấy, một khi dịch có mặt ở một nơi nào đó thì sự biến thể của nó luôn làm cho các nhà khoa học đau đầu. Chẳng hạn WHO vừa cảnh báo người có HIV dễ lây nhiễm H1N1 hơn người bình thường, và các chuyên gia cũng lo ngại khi H1N1 gặp HIV sẽ tạo ra một biến thể mới. Vì vậy, kiểm soát sự lây lan trong cộng đồng, trong các nhóm đối tượng luôn phải được lưu ý hàng đầu.
Theo Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, H1N1 là một loại virus mới, sự nguy hiểm ở chỗ hầu hết người dân chưa có kháng thể và chưa có vaccine phòng ngừa. Tuy nhiên, H1N1 không có độc lực cao bằng H5N1 hay SARS, vì vậy, phát hiện sớm, chăm sóc y tế chu đáo sẽ là một trong những giải pháp tốt giúp ngăn chặn dịch bệnh nếu xảy ra. Điều này, chúng ta sẽ làm được nếu không lơ là như một vài lần ứng phó với trường hợp khẩn cấp trước đây.
HƯỚNG DƯƠNG
