Những hoạt động kỷ niệm 50 năm ngày mở đường Trường Sơn và thành lập Binh đoàn Trường Sơn đã kết thúc. Các chuyến tham quan Trường Sơn của các cựu chiến binh, các tổ chức đoàn thể trên khắp cả nước cũng đã kết thúc.
50 năm - chưa bao giờ không khí kỷ niệm Trường Sơn huyền thoại được tổ chức trọng thể, rầm rộ, rộng lớn như những ngày vừa qua. Đó là những hoạt động cần thiết nhằm ghi nhận, khẳng định giá trị, công lao của hệ thống căn cứ chiến lược tổng hợp Trường Sơn và bộ đội Trường Sơn trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc. Đó cũng là dịp để nhắc nhở thế hệ hôm nay hiểu đúng về Trường Sơn – một thế trận liên hoàn với mạng lưới giao thông đa dạng, đồng bộ gồm 5 trục dọc, 21 trục ngang có tổng chiều dài lên tới 20.000km, trong đó có 3.000km đường giao liên hành quân bộ, xuyên Bắc Nam, xuyên 3 nước Đông Dương, đưa đón 2 triệu quân vào ra; với 2.000km đường ống dẫn xăng dầu, 700km đường sông, 1.600km đường dây thông tin.
Đặc biệt, Trường Sơn còn có cả một hệ thống kho dự trữ chiến lược, cơ khí đảm bảo kỹ thuật, cơ sở điều trị, trường huấn luyện, đoàn an dưỡng, cảng biển, cảng sông, sân bay chiến đấu dã chiến, các khu tập kết chuẩn bị chiến dịch, chỉ huy sở các cấp… 16 năm đối đầu trực tiếp với sức mạnh vũ khí, phương tiện chiến tranh hiện đại của kẻ thù, Trường Sơn cứ thế lớn mạnh, góp phần quan trọng làm nên chiến thắng 30-4 giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước…
Thông lệ, sau lễ mít tinh trọng thể, mọi hoạt động kỷ niệm sẽ kết thúc. Ký ức về Trường Sơn sẽ khép lại. Trường Sơn – những dấu tích lịch sử của “căn cứ chiến lược tổng hợp độc đáo hiếm có” đã và đang bị thời gian phủ lấp. Những địa danh lịch sử được viết bằng máu của các anh hùng liệt sĩ đã và đang bị bỏ hoang phế. Hàng chục ngàn liệt sĩ bộ đội, TNXP Trường Sơn chưa được quy tập hoặc không thể quy tập, đang có nguy cơ bị lãng quên… Dẫu biết rằng không thể cưỡng lại được quy luật của sự vận động, nhưng nghĩ đến điều đó, vẫn không khỏi xốn xang…
Lễ hội kỷ niệm 50 năm Trường Sơn đã khép lại. Nhưng tình cảm với Trường Sơn, trách nhiệm với Trường Sơn xin đừng khép lại. Các bộ, ngành, địa phương có liên quan đến Trường Sơn, xin đừng khép lại trách nhiệm của mình trong việc phục dựng di tích, dấu tích lịch sử Trường Sơn. Mỗi công dân, mỗi cơ quan, đơn vị, các doanh nghiệp thành đạt, các nhà hảo tâm… xin hãy chung tay, góp sức chăm lo cho các gia đình liệt sĩ, cựu chiến binh Trường Sơn gặp khó khăn; tham gia xây dựng các đền đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ Trường Sơn ở những trọng điểm một thời máu lửa…
Phải 5 năm, 10 năm hoặc 50 năm sau nữa, chúng ta mới có dịp nhắc lại Trường Sơn bằng “kỷ niệm trọng thể”. Lúc ấy, thế hệ làm nên Trường Sơn huyền thoại không còn nữa, dấu tích Trường Sơn huyền thoại nếu không phục dựng cũng sẽ không còn nữa… Lẽ nào để những thế hệ mai sau chỉ còn biết Trường Sơn qua sách giáo khoa như thế hệ hôm nay biết về Bạch Đằng, Đống Đa…?
NG.ĐỨC