Theo Bộ Thương mại, hai tuần cuối tháng 3 vừa qua, kim ngạch xuất khẩu rau của Việt Nam tăng trở lại với 5,8 triệu USD. Trong đó, chỉ riêng mặt hàng sắn lát đã xuất đi trên 1 triệu USD, kế đó là gần 600.000 USD đậu và hơn 550.000 USD khoai.

Trung Quốc, Thái Lan và Singapore là ba thị trường tích cực hơn cả trong việc nhập khẩu các sản phẩm rau của Việt Nam.

Tuy nhiên, nhìn vào dài hạn, các nhà quản lý kinh tế vẫn hết sức lo lắng cho vấn đề xuất khẩu rau quả của Việt Nam vì còn khá chậm so với mức phấn đấu. Theo Bộ Nông nghiệp - Phát triển nông thôn, cả nước hiện có trên 1,4 triệu ha rau quả cho thu hoạch 6,5 triệu tấn trái cây và 9,6 triệu tấn rau. Theo Chương trình phát triển rau quả và hoa, cây cảnh thời kỳ 1999-2010 thì ta cần đạt mục tiêu 1 tỷ USD vào năm 2010. Tuy nhiên, đến năm 2006, Việt Nam mới đạt vỏn vẹn 280 triệu USD, 30% kế hoạch.

Rau, quả sạch luôn được người tiêu dùng ưa chuộng. Ảnh: ĐÀI TRANG

Theo các chuyên gia thì một trong các vấn đề mà ngành rau, hoa quả Việt Nam cần làm là sự đột phá về công nghệ trồng rau, hoa, quả đáp ứng xuất khẩu. Kinh nghiệm của Thái Lan cho thấy họ đã dẫn đầu nhiều nước trong khu vực về vấn đề này. Trong khi đó, các khu nông nghiệp công nghệ cao ở VN, mà khởi đầu là khu nông nghiệp công nghệ cao ở TPHCM vẫn còn ở giai đoạn bắt đầu.

Các loại giống mới được hình thành nhờ công tác khuyến nông đã ít nhiều có tác dụng nhưng mới chỉ dừng ở mức manh mún. Sản xuất theo quy mô hộ gia đình với mỗi hộ từ 200-300m2 cho rau và 1.000m2 cho hoa hoặc quả trong khi tại Thái Lan, từ 5-10ha /hộ còn ở Australia là từ 40-50ha/hộ.

Tuy nhiên, theo các nhà chuyên môn thì vấn đề là hầu hết các địa phương chưa có quy hoạch cụ thể tạo thuận lợi cho việc tích tụ đất, lập trang trại để tạo ra các vùng sản xuất lớn, tập trung, chuyên canh cho rau, hoa và quả, sản xuất hàng hóa, tạo sản lượng lớn ổn định, chất lượng cao… đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu. Trong khi đó, theo câu lạc bộ trang trại TPHCM thì các trang trại được lập khá nhiều nhưng phần lớn lại tản mác, do đó, chủ trang trại tự tìm hiểu, ưa trồng gì thì trồng đó dẫn đến hiệu quả chung của các trang trại chưa cao. Nhiều nhà kinh doanh đã nắm lấy cơ hội này.

Ông Tô Bửu Lưỡng, một nhà kinh doanh Việt Nam sinh sống tại Nhật Bản cho biết: Chúng tôi đã đưa rất nhiều giống rau mới vào Việt Nam và phổ biến cho nông dân. Công ty của ông Lưỡng đã được thành lập tại đường Cách Mạng Tháng Tám, quận Tân Bình, TPHCM và lập các trang trại để ươm giống tại nhiều địa phương gần với vùng rau. Tại khu chế xuất Tân Thuận, một vài công ty Nhật Bản đã lập ra các vùng rau đặc sản ở các địa phương miền Nam để có đủ nguyên liệu cho sản phẩm xuất khẩu.

Tại Đà Lạt, nhiều công ty tư nhân đã phát triển mô hình cung cấp giống nhờ cấy mô và trồng dâu cũng như sản xuất rau thủy canh. Một nhà đầu tư Đài Loan, ông Tran Huang cho biết: “Chúng tôi rất quan tâm đến phát triển trồng rau, hoa và quả ở Việt Nam vì Đài Loan đang nhập khẩu các loại rau bắp cải, soufleur trắng và xanh từ Việt Nam. Và chúng tôi có thể đầu tư vào một trang trại lớn ở Lâm Đồng để trồng các sản phẩm này”.

Ông Phạm Quốc Thanh, Phó Tổng giám đốc Ngân hàng An Bình (ABBANK) cho biết: “Chúng tôi sẵn sàng hợp tác với các nhà đầu tư trong và ngoài nước để họ mạnh dạn đầu tư về cơ sở hạ tầng, công nghệ,... trồng và chế biến rau quả sạch để ngày càng đạt tiêu chuẩn xuất khẩu và chuyên nghiệp hóa. Trong thời điểm người tiêu dùng trong nước cũng như ngành hàng rau quả xuất khẩu ngày càng đòi hỏi sản phẩm chất lượng cao hơn thì công nghệ trồng và chế biến rau quả sạch rõ ràng có ưu thế”. 

BÍCH NGỌC