Hôm qua (8-6), Quốc hội đã tiến hành thảo luận về dự án Luật Cư trú và Luật Chuyển giao công nghệ. Vấn đề nóng được nhiều đại biểu tập trung cho ý kiến khi thảo luận về dự án Luật Cư trú là việc có nên duy trì sổ hộ khẩu cũng như việc nhập sổ hộ khẩu và chứng minh thư làm 1?
- Hộ khẩu: Băn khoăn chuyện giữ-bỏ
Đại biểu Mai Anh phát biểu tại hội trường.
Thảo luận về dự án Luật Cư trú, nhiều đại biểu đồng tình với tờ trình của Chính phủ và báo cáo thẩm tra của Quốc hội trong việc giữ sổ hộ khẩu.
Đại biểu Mã Điền Cư (Bình Thuận) cho rằng, việc đăng ký và quản lý hộ khẩu trong thời gian qua đã đạt được kết quả to lớn trong phát triển kinh tế – xã hội. Đặc biệt, trong phòng, chống tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự, đã bắt được 37.624 các loại đối tượng, khám phá 127.516 vụ...
“Theo tôi bản thân sổ hộ khẩu không gây phức tạp, phiền hà hay làm hạn chế quyền và lợi ích hợp pháp của công dân mà chính là cá nhân, tổ chức trong quá trình thực hiện nhiệm vụ quản lý cư trú gây phiền hà, sách nhiễu và làm hạn chế đến quyền, lợi ích hợp pháp của công dân. Vì vậy, chúng ta hãy thận trọng chưa vội vàng thay đổi”, đại biểu Cư nói.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến khác lại đồng tình với việc không nên tiếp tục duy trì sổ hộ khẩu. Theo đại biểu Nguyễn Văn Hợp (Hải Dương), ban soạn thảo nên tính toán thiết kế một thẻ cư trú để cấp cho cá nhân dùng để đăng ký thường trú và đăng ký tạm trú. Hiện nay, công nghệ thông tin rất phát triển, phải có hình thức thẻ cư trú và mã hóa thì quản lý sẽ tốt hơn. Sau này khi có điều kiện thì chúng ta sẽ tính đến phương án như một số nước phát triển là thẻ công dân.
Cùng chung quan điểm này, đại biểu Nguyễn Đình Lộc (TPHCM) phân tích: “Sổ hộ khẩu ra đời trong một hoàn cảnh miền Bắc vừa giải phóng và đó là việc làm cần thiết. Nhưng sau đó thấy rằng trong quản lý dân cư quản lý hộ khẩu là quản lý tĩnh. Vì vậy, mới có thêm chứng minh thư để quản lý người dân khi biến động. Ở đây, chúng tôi thấy có vấn đề là khi chúng ta đã thêm chứng minh thư thì chúng ta lại không xem xét lại rằng cùng một lúc hai hình thức quản lý này có phù hợp không. Những ưu điểm mà chúng ta nói về hộ khẩu là nói từ góc độ của người quản lý. Trong này hầu như hoặc rất ít đề cập đến rằng, hộ khẩu lâu nay đã gây phiền hà cho dân như thế nào”.
- Sổ hộ khẩu và chứng minh thư: 2 trong 1?
Cũng liên quan đến vấn đề sổ hộ khẩu, đại biểu Điểu K’Ré (Đắc Nông) cho rằng, nếu nhập chứng minh thư nhân dân và sổ hộ khẩu thành sổ cư trú thì lại càng phức tạp hơn. Ông đồng ý với quan điểm không nên nhập 2 loại giấy tờ này thành một.
Cùng chung cách nhìn như vậy, đại biểu Mã Điền Cư cũng cho rằng không nên nhập giấy chứng minh nhân dân với sổ hộ khẩu. Theo đại biểu này, cần phải cân nhắc việc này một cách thận trọng. Nếu như chúng ta quyết định một cách vội vàng, không chỉ tốn kém, lãng phí mà còn gây xáo trộn cho công tác quản lý, giao dịch hiện nay. Hơn nữa, còn sẽ gây phức tạp, phiền hà cho công dân.
Tuy nhiên, đại biểu Lê Thị Nga (Thanh Hóa) lại có cách nhìn hoàn toàn khác. Theo bà, sau khi xem xét 2 loại giấy tờ là sổ hộ khẩu và giấy chứng minh nhân dân thì thấy có sự khác biệt nhau, như: sổ hộ khẩu gia đình sẽ có thông tin về chủ hộ và các thành viên liên quan; còn giấy chứng minh nhân dân chỉ có thông tin về cá nhân. Nhưng cả hai loại đều có những thông tin trùng nhau về họ tên, ngày sinh, dân tộc, tôn giáo, quốc tịch, nơi thường trú.
Theo bà, các thông tin trên đều là thông tin về quyền nhân thân của cá nhân công dân. Đặc biệt, hai loại giấy này đều do công an cấp. Trong đó, điều đáng quan tâm là thông tin về cư trú đã được thể hiện trên giấy chứng minh nhân dân.
Từ đó, đại biểu Nga đưa ra ý tưởng nên nghiên cứu để nhập sổ hộ khẩu và chứng minh nhân dân thành 1 loại giấy được gọi là “thẻ công dân”. Thẻ công dân được cấp cho mỗi cá nhân công dân từ khi ra đời. Thẻ có số hiệu và được mã hóa lưu trong hệ thống dữ liệu quản lý bằng máy tính của cơ quan nhà nước. Trong thẻ phải có tối thiểu thông tin họ tên, ngày sinh, dân tộc, quê quán, nơi thường trú, đặc điểm nhận dạng và được cập nhật thường xuyên. Nếu sử dụng thẻ cư trú, công dân có thể đi bất cứ đâu trong lãnh thổ Việt Nam để cư trú.
- Lợi nhuận từ việc chuyển giao công nghệ phân chia thế nào?
Trong phần thảo luận về dự án Luật Chuyển giao công nghệ, nhiều đại biểu cho rằng về việc phân chia lợi nhuận từ hoạt động chuyển giao công nghệ nên quy định cho 3 chủ thể được quyền sở hữu, sử dụng, chuyển giao và được phân chia lợi nhuận, gồm: nhóm tác giả, cơ quan chủ quản của nhóm tác giả và tổ chức môi giới.
Tuy nhiên, theo đại biểu Mai Anh (Khánh Hòa), dự thảo cần xem xét lại quy định về các chủ thể được hưởng quyền lợi như trên.
Theo ông, dự thảo nên quy định gồm 4 chủ thể, gồm: Một là chủ đầu tư, tức là nhà nước. Nhà nước bỏ tiền đầu tư thì nhà nước cũng phải được hưởng một phần lợi nhuận. Hai là nhóm tác giả. Ba là tổ chức môi giới để thương mại hóa các sản phẩm trí tuệ ấy. Bốn là chính doanh nghiệp mua sản phẩm công nghệ đó. Việc để doanh nghiệp mua công nghệ được hưởng một phần lợi nhuận là để hỗ trợ cho doanh nghiệp đổi mới công nghệ.
Đại biểu Mai Anh cho rằng, ở một số nước, nhà nước không thu hồi lại tỷ lệ lợi nhuận. Nhưng ở nước ta, nếu không thu hồi lại thì Quỹ hỗ trợ khoa học công nghệ sẽ rất khó khăn. Bởi vì năm nào nhà nước cũng đã chi ra 2% ngân sách cho phát triển khoa học công nghệ.
NHÓM PHÓNG VIÊN
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội TRẦN THẾ VƯỢNG: Mỗi nước đều có cách làm khác nhau, tùy thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có trình độ quản lý, trình độ khoa học công nghệ. Ví dụ nhiều nước quản lý về trật tự giao thông, khi ra đường không hề thấy cảnh sát giao thông, nhưng nếu người tham gia giao thông vi phạm luật là cảnh sát biết ngay. Trong quản lý dân cư cũng vậy, nếu trình độ khoa học phát triển, sẽ có cách làm tốt hơn, nhẹ nhàng hơn. Còn với điều kiện nước ta hiện nay thì vẫn cần giữ sổ hộ khẩu. |
