Theo kế hoạch của Bộ NN-PTNT, đến tháng 10-2006, vùng mía nguyên liệu ĐBSCL mới chính thức vào vụ. Thế nhưng những ngày gần đây, nông dân Hậu Giang ùn ùn bán mía còn non cho thương lái. Nguy cơ tranh mua-tranh bán đầu vụ lại tiếp diễn…
- Non... cũng bán!
Chiều 18-8, chúng tôi về 2 xã Phụng Hiệp và Hiệp Hưng (huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang), chứng kiến nhiều nông dân bán mía sớm cho thương lái. Giá mía tại ruộng dao động từ 390 đồng – 400 đồng/kg, cao hơn 100 đồng – 120 đồng/kg so cùng kỳ năm ngoái. Ông Trần Văn Lập, ấp Mỹ Lợi B, xã Hiệp Hưng phấn khởi: “Chưa bao giờ, giá mía sớm cao như năm nay. Tôi vừa bán 1,5 công mía với giá 395 đồng/kg; trừ chi phí còn lời 5 triệu đồng”. Không riêng gì ông Lập, mà nhiều hộ khác cũng chạy đôn chạy đáo tìm thương lái kêu bán mía. Anh Năm Đen ở xã Phụng Hiệp cho hay: “Mía lúc này chỉ mới 7-8 tháng tuổi, đa số là mía còn non, khoảng 6-8 chữ đường là cùng. Bán sớm bị mất chữ đường và chất lượng thấp. Nhưng do giá cao, có lời nên ai cũng bán!”. Vụ này, gia đình anh Đen trồng 4 công mía, bán được giá 400 đồng/kg, trừ chi phí lời 12 triệu đồng. Đây là mức lời cao nhất trong nhiều năm trồng mía.
Tại phường Lái Hiếu, thị xã Tân Hiệp, chuyện bán mía diễn ra sôi động hơn. Từ khu vực 5 đến khu vực 6, nơi nào cũng thấy người dân kêu bán mía. Anh Nguyễn Văn Chiến, trên 10 năm trồng mía, cho biết: “Từ năm 2004 trở về trước, mía rớt giá thê thảm khiến nông dân lỗ trắng tay. Năm nay, chưa vào vụ nhưng có giá, dân mừng-nên vội bán sớm. Ai cũng sợ neo lại giữa chừng mía lỡ rớt giá thì nông dân lãnh đủ!”.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, hầu hết thương lái về Hậu Giang mua mía chở đi cung ứng cho các lò đường thủ công. Anh Nguyễn Văn Dũng, lái mía ở Bến Tre, cho biết: “Trung bình 3 ngày/chuyến, mua tại ruộng 400 đồng/kg về bán cho lò đường thủ công ở Mỏ Cày giá 440 đồng/kg, số lượng bao nhiêu cũng mua hết”. Với sự linh động của giới thương lái “mua tận nơi, giao tại chỗ”, nhiều diện tích mía sớm ở Hậu Giang “âm thầm” chạy đi nơi khác! Điều đáng nói, có cả mía trong vùng quy hoạch, được Nhà máy đường Phụng Hiệp và Vị Thanh đầu tư bao tiêu cũng bị phỗng tay trên (!?).
- Sẽ xảy ra tranh mua - tranh bán?
Đây là vấn đề bức xúc đặt ra. Ông Nguyễn Thành Long, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Mía đường Cần Thơ lo lắng: “Đầu vụ năm ngoái đã từng xảy ra tình trạng tranh giành làm xáo trộn vùng nguyên liệu. Theo khảo sát của chúng tôi, mía hiện nay còn non chưa đủ chữ đường, một số nơi bán sớm như vậy thiệt nhiều thứ, rất uổng. Hiện tại, chúng tôi vận động bà con không nên bán tràn lan khi chưa cần thiết. Song song đó sẽ trao đổi với các nhà máy đường trong vùng thống nhất giá mua mía, thời gian hoạt động... Nếu các nhà máy đồng lòng sẽ tránh được tranh giành nguyên liệu”.
Theo dự kiến của các nhà máy đường, giá mía đầu vụ năm nay khoảng 400 đồng đến 450 đồng/kg, với giá này sẽ đảm bảo cho nông dân và nhà máy có lãi. Dù vậy, mọi chuyện vẫn phụ thuộc vào diễn biến giá đường trên thị trường. Nếu giá đường tăng cao, hạn chế được đường nhập lậu… sẽ là điều kiện để các nhà máy hoạt động mạnh và đẩy giá mía lên. Ngược lại khi, giá đường sụt giảm, thì dân trồng mía sẽ bất lợi.
Điều khiến nhiều người lo ngại là đến nay sự liên kết giữa các nhà máy còn lỏng lẻo, nên khó ai biết được khi vào vụ họ sẽ thu mua thế nào? Giá cả ra sao? Trong khi đó, vùng mía ở thị xã Tân Hiệp và Phụng Hiệp thường thu hoạch sớm và dễ bị ngập lũ. Nhiều nơi chưa có đê bao an toàn nên không giữ mía lâu ngày được. Đây là nguyên nhân khiến bà con không ngại bán mía sớm khi thấy có lời.
HUỲNH PHƯỚC LỢI
