Ngày 29-11, Hội nghị cấp cao ASEAN 10 đã khai mạc trọng thể tại thủ đô Vientiane, Lào.

Tại hội nghị, các nhà lãnh đạo các nước ASEAN tập trung thảo luận các vấn đề quan trọng của khu vực và thế giới với chủ đề “Tiến tới một gia đình ASEAN năng động và an ninh thông qua tăng cường hợp tác, hòa nhập kinh tế và tiến bộ xã hội”.

Hội nghị đã thông qua và ký kết “Chương trình hành động Vientiane” (VAP) nhằm thiết lập Cộng đồng ASEAN dựa trên 3 trụ cột: Cộng đồng An ninh ASEAN (ASC), Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) và Cộng đồng Văn hóa xã hội (ASCC).

Hoạt động của các nhà báo tại Hội nghị cấp cao ASEAN. Ảnh: N.G.

Mục đích của các cộng đồng này là đảm bảo hòa bình, ổn định và thịnh vượng trong khu vực cũng như thế giới. Hội nghị đánh giá cao việc áp dụng thành công Kế hoạch hành động Hà Nội (HPA). Kế hoạch này đã góp phần đẩy nhanh việc thành lập Cộng đồng ASEAN vào năm 2020.

VAP là sự kế tục của HPA có thời hạn thực hiện trong vòng 6 năm, tập trung vào 2 vấn đề: tăng cường hội nhập khu vực, thu hẹp khoảng cách phát triển trong khối ASEAN, nhất là đối với các nước kém phát triển. Trên tinh thần này, các nhà lãnh đạo ASEAN đồng thiết lập Quỹ phát triển ASEAN (ADF) nhằm giúp đỡ các nước chậm phát triển trong ASEAN.

Các nhà lãnh đạo hoan nghênh các nước thành viên đóng góp 17,6 triệu USD để ủng hộ Sáng kiến hội nhập ASEAN (IAI), xem đây là biểu hiện quan trọng trong cam kết đẩy mạnh hòa nhập trong ASEAN. Những lĩnh vực ưu tiên trong tiến trình thu ngắn cách biệt phát triển giữa các nước trong ASEAN bao gồm phát triển nguồn nhân lực, cơ sở hạ tầng, công nghệ thông tin và năng lượng. Ngoài nỗ lực của trong khối, các nhà lãnh đạo ASEAN hoan nghênh sự đóng góp của các nước đối tác, nhiều nước khác và các định chế tài chính.

Các nhà lãnh đạo ASEAN khẳng định tầm quan trọng của Hiệp ước thân thiện và hợp tác ở Đông Nam Á, xem đây là nguyên tắc ứng xử giữa các nước trong khu vực vì hòa bình và ổn định trong khu vực.

ASEAN ủng hộ giải pháp hòa bình cho vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên thông qua các cuộc đàm phán 6 bên. Về vấn đề Iraq và Trung Đông, ASEAN bày tỏ quan tâm sâu sắc. Riêng với vấn đề Iraq, các nhà lãnh đạo ASEAN khẳng định vai trò trung tâm của LHQ trong việc tái thiết Iraq. LHQ chịu trách nhiệm duy trì hòa bình và an ninh quốc tế.

Cùng ngày, đã diễn ra Hội nghị cấp cao ASEAN + 3 (Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc).

Hai bên hoan nghênh việc Nga và Hàn Quốc gia nhập Hiệp ước Thân thiện và hợp tác ở Đông Nam Á và khuyến khích các nước khác ngoài khu vực Đông Nam Á tham gia hiệp ước này. Hai bên cũng trao đổi khả năng thành lập thị trường chứng khoán Đông Á và Hiệp định tự do thương mại Đông Á (EAFTA); hai bên sẽ thành lập các nhóm chuyên viên để nghiên cứu về EAFTA. Về việc thành lập Cộng đồng Đông Á, hai bên ghi nhận đây là mục tiêu lâu dài dựa trên cơ sở ASEAN + 3.

Tại Hội nghị ASEAN+Trung Quốc, hai bên bàn luận nhiều vấn đề hợp tác quốc tế và khu vực trong đó có việc hợp tác chống khủng bố, chống dịch bệnh. Trung Quốc hoan nghênh ASEAN ký kết Chương trình hành động Vientiane và bày tỏ sẵn sàng ủng hộ chương trình này nhằm đóng góp vào việc hoàn tất mục tiêu xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Hai bên đã ký kết Hiệp định về thương mại hàng hóa và Cơ chế giải quyết tranh chấp thương mại giữa ASEAN và Trung Quốc. Đây là bước đầu tiên trong quá trình tiến tới thực thi Hiệp định tự do thương mại giữa hai bên vào năm 2010. Giữa hai bên tiếp tục thương thuyết về Hiệp định về đầu tư và Dịch vụ.

Tại hội nghị, Trung Quốc đồng ý đóng góp vào Quỹ hợp tác ASEAN-Trung Quốc 5 triệu USD. 

V.M. truyền từ Vientiane