Cuối năm 2004, tổng đàn bò sữa TPHCM đạt 50.000 con, về sớm hơn kế hoạch một năm. Đây là một tin vui của ngành nông nghiệp TP. Nhưng theo Tiến sĩ Đào Văn Lượng, Giám đốc Sở Khoa học - Công nghệ TP, về lâu dài, TP không thể tự hào mãi về số lượng bò sữa dẫn đầu cả nước, mà chỉ có thể tự hào về giống bò sữa… Đó là con đường duy nhất trước đà đô thị hóa, khi TPHCM có nhiều ưu thế trong chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp theo hướng công nghệ cao.

Trang trại lan cắt cành của anh Trần Văn Bạch, quận Bình Tân, TPHCM. Ảnh: CÔNG PHIÊN

Đồng chí Võ Văn Cương, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM, cho rằng thời gian qua, việc chọn 2 cây, 2 con làm bước đột phá là đúng hướng, nhưng sắp tới, bò sữa, dứa cayen… phải tính đến hướng đi mới là sản xuất giống.

Nông nghiệp TPHCM dù không được ưu đãi về thổ nhưỡng, đất đai, nhưng lại có lợi thế về một thị trường lớn. TPHCM cũng là nơi tập trung nhiều nhà khoa học với nhiều viện, trường…, những yếu tố quyết định hướng chuyển dịch lần 2 của nông nghiệp TP thành trung tâm giống cây, con chất lượng cao cả nước.

Thực tế, TPHCM đã sản xuất và cung ứng nhiều loại hạt giống cho các công ty trong và ngoài nước. Công ty cổ phần Giống cây trồng miền Nam (CPGCTMN), Công ty TNHH CP Việt Nam hợp đồng với nông dân sản xuất hạt giống bắp lai vụ đông xuân. Diện tích trồng bắp lai giống tăng dần qua từng năm.

Vụ đông xuân 2004 - 2005, Công ty CPGCTMN hợp đồng sản xuất 700 ha/2.000 ha bắp giống các loại tại hai huyện Củ Chi và Bình Chánh. Công ty Giống cây trồng TP gia công nước ngoài các loại hạt rau, ớt, cà chua, bầu, bí, đậu các loại… Nhiều công ty tư nhân chuyên về sản xuất giống như Công ty liên doanh hạt giống Đông Tây, Trang Nông…

Ngoài ra còn có nhiều tổ hợp tác sản xuất lúa giống ở Hóc Môn, Củ Chi theo các hợp đồng của các viện, trường hoặc công ty đặt hàng, nhiều cơ sở sản xuất giống cây lâm nghiệp tại huyện Bình Chánh… Về con giống, TP đã có thương hiệu nổi tiếng về heo giống của Công ty Heo giống cấp 1, đàn gia cầm giống (gà, vịt), cung cấp bò sữa giống cho các địa phương, sản xuất cá giống nước ngọt và nhất là cá cảnh, cá sấu... Mỗi năm, TP cung ứng trong nước và xuất khẩu hàng ngàn tấn hạt giống lúa, rau, đậu, bắp lai, các loại hoa - cây cảnh, cá giống các loại…

Nhưng việc sản xuất này còn tự phát và gia công là chính nên lợi nhuận rơi vào các công ty nước ngoài. Các chính sách dù có khuyến khích vẫn chưa rõ ràng, doanh nghiệp chưa được hưởng ưu đãi về đất đai, vốn...

Theo Ban Chỉ đạo Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP, để giúp doanh nghiệp giải quyết khó khăn, TP rà soát lại những vướng mắc về đất đai, tín dụng, lập dự án… Với tinh thần lấy sản xuất giống làm chủ đạo trong phát triển nông nghiệp thời gian tới, TP sẽ quy hoạch đất và có chính sách sử dụng đất dài hạn.

Trước mắt, TP dành 1.000 ha đất cho chương trình sản xuất giống, miễn tiền thuế sử dụng đất theo luật định, doanh nghiệp chỉ bồi hoàn phần tài sản trên đất. Về vốn đầu tư, đối với những cơ sở sản xuất giống quy mô lớn và vừa được hỗ trợ bằng cách bù lãi suất từ 50% - 100%, thời hạn từ 1 - 3 năm. Áp dụng chính sách bù giống gốc cả động vật và thực vật cho các thành phần kinh tế.

Việc thành lập Trung tâm Giống thủy sản nước ngọt ở Củ Chi và Trung tâm Giống thủy sản nước lợ ở Cần Giờ, Trung tâm Công nghệ sinh học TPHCM cũng vừa được hình thành với mục đích nghiên cứu và ứng dụng nhanh các tiến bộ về công nghệ mới vào nông nghiệp, trong đó, giống là một trong những trọng tâm chính. TP cũng đang hình thành Khu Nông nghiệp công nghệ cao, Trung tâm thông tin, tư vấn chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp…

Đây là những bước đầu tư tập trung của TP về nông nghiệp. Đồng chí Võ Văn Cương nhấn mạnh: với tiềm lực và điều kiện hiện nay, TPHCM có đủ khả năng trở thành trung tâm giống của cả nước. Bây giờ là lúc cần có chính sách cụ thể, hành động cụ thể và cách làm cụ thể. 

ĐÔNG NGHI