Sau khi Thủ tướng Phan Văn Khải đọc báo cáo trước Quốc hội, Phó Thủ tướng Vũ Khoan đã dành thời gian trao đổi thêm với báo chí một số vấn đề về phát triển kinh tế-xã hội.

° PV: Thưa Phó Thủ tướng, trong báo cáo trước Quốc hội, Chính phủ xác định năm 2006 sẽ là năm quyết liệt chống “đục khoét” ngân sách. Chính phủ có những biện pháp cụ thể nào để thực hiện điều này?
° Phó Thủ tướng VŨ KHOAN: Tình trạng “đục khoét” ngân sách là nghiêm trọng và Chính phủ rất quan tâm. Nếu nói về lãng phí thì đây chính là khâu lãng phí lớn nhất, và sự “đục khoét” diễn ra chủ yếu trong đầu tư xây dựng cơ bản. Dự án Luật Đấu thầu được Chính phủ trình ra để Quốc hội thông qua lần này sẽ là một biện pháp quan trọng để chống tiêu cực trong xây dựng cơ bản.

Phó Thủ tướng Vũ Khoan.

Thứ hai là phải nâng cao trách nhiệm của người ra quyết định đầu tư. Quyết định mà sai thì sẽ gây nên những lãng phí rất lớn. Thứ ba là xem xét trách nhiệm của chủ đầu tư. Vì đây cũng là khâu yếu, gây lãng phí rất nhiều. Thứ tư là tăng cường khâu giám sát, phải công khai dự án để người dân, báo chí, các đoàn thể… theo dõi để bớt sai sót, thất thoát đi.

° Vậy có cần chỉ đích danh, công khai những cá nhân, đơn vị gây lãng phí không, thưa Phó Thủ tướng?
° Đây cũng là tinh thần chung của Chính phủ. Tình trạng lãng phí thì người dân và Quốc hội đã nói nhiều, ai cũng biết. Nhưng tới đây sẽ không có chuyện nể nang hay né tránh. Năm 2006 Chính phủ sẽ tiến hành kiểm tra, rà soát lại rất cụ thể các công trình dự án trọng điểm của địa phương và trung ương trên phạm vi toàn quốc. Kết quả của đợt kiểm tra này sẽ được báo cáo với Quốc hội ngay trong năm 2006 và sẽ có những địa chỉ cụ thể rõ ràng được nêu danh. Qua đó sẽ xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan chủ trương đầu tư, kể cả cấp trung ương để có biện pháp khắc phục và ngăn chặn tái diễn.

° Báo cáo trước Quốc hội, Chính phủ cho biết sẽ hạn chế các biện pháp can thiệp hành chính về giá cả trong năm tới. Trong khi đó, hiện nay, các ngành: điện, than, xi măng… đều đang đề nghị tăng giá; học phí, viện phí cũng chuẩn bị tăng. Vậy theo Phó Thủ tướng, có thể hình dung thế nào về bức tranh giá cả trong năm tới?
° Chúng ta đã chuyển sang kinh tế thị trường khá lâu và một trong những nguyên tắc quan trọng là phải để cho cung - cầu quyết định chứ không phải do con người, do cơ chế hành chính can thiệp vào. Nhưng lâu nay, ta lại vẫn quen sống với cơ chế này. Nước ta là một nước đang phát triển, mới chuyển từ nền kinh tế tập trung sang kinh tế thị trường, nên phải đi dần dần. Xăng dầu là một ví dụ. Lúc đầu chúng ta bao cấp rất lớn, nhưng từ năm 2004 đã giảm bao cấp, đồng thời giảm thuế để cho đỡ “sốc”. Nhiều mặt hàng khác cũng giống như vậy.

Tóm lại, đã đến lúc phải chấp nhận việc hình thành một mặt bằng giá cả mới. Tuy nhiên, chấp nhận tăng giá không có nghĩa là Chính phủ thả nổi.

° Nhưng thưa Phó Thủ tướng, mức tăng lương, phụ cấp… trong 2 năm qua không thể theo kịp những biến động giá cả này?
° Chúng ta phải giải quyết lương trong thời điểm không thuận lắm. Mặt bằng giá cả trên thế giới xáo trộn quá lớn, mà chúng ta lại phụ thuộc vào thị trường bên ngoài quá nhiều. Năm nay, kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam có thể đạt hơn 30 tỷ USD, trong khi GDP chỉ trên 50 tỷ USD. Điều đó đủ thấy nền kinh tế Việt Nam phụ thuộc vào bên ngoài như thế nào. Khi tăng lương, giá thị trường lại tăng vọt lên mà không ai có thể dự báo được chính xác, tôi cũng hiểu rằng, tác dụng của việc tăng lương đã bị hạn chế bởi yếu tố này. Đó là một hoàn cảnh khách quan.

° Vậy có nên điều chỉnh lại đề án cải cách tiền lương cho phù hợp với tốc độ tăng giá của thị trường không, thưa Phó Thủ tướng?
° Nếu có tiền thì làm gì cũng được. Vừa rồi chúng ta đã đẩy nhanh hơn một bước kế hoạch điều chỉnh mức lương tối thiểu. Nhưng ngân sách của chúng ta không thể in tiền để phục vụ cho việc tăng lương, vì như vậy sẽ đẩy lạm phát lên cao. Phải làm theo lộ trình thì ngân sách mới chịu đựng được.

° Xin cảm ơn Phó Thủ tướng

Vĩnh Hà