Nhớ về hành trình đến Cần Giờ vào năm 1978, anh Lưu Tấn Sĩ chép miệng: “Mấy chục thằng tụi tui mới ra trường, lại là đoàn viên thanh niên nên hăng máu lắm, tình nguyện đi Duyên Hải (Cần Giờ) liền. Anh biết không, giá vé tàu là 50 xu từ Bến Bạch Đằng ra tới thị trấn Cần Thạnh, trong khi lương tui chỉ có mấy đồng nên cả tháng mới dám về thăm thành phố. Mà đâu phải nhanh gì, tàu chạy từ 6 giờ sáng đến 2 giờ chiều mới tới nơi”.

• Hình thành từ nỗi khát khao

Những ngày gian khổ đó, tất cả mọi sinh hoạt của Duyên Hải đều sử dụng tàu thuyền. Từ huyện xuống xã phải mất một đêm chờ con nước, từ Cần Thạnh xuống An Thới Đông thì phải đi đò về Phú Xuân, Nhà Bè, sau đó đi đò vòng qua. Không có giao thông, không có điện lưới quốc gia, toàn huyện chỉ có khu vực thị trấn là được 3 giờ phát điện mỗi tối; nước sinh hoạt trung bình 100 lít/người/tháng và giá thì đắt gấp 50 lần so với nội thành…

Khẩn trương thi công đoạn từ cầu An Nghĩa đến cầu Hà Thanh.

Nỗi khát khao có một con đường để xóa dần khoảng cách thiếu thốn, lạc hậu của người dân Duyên Hải lúc đó được nâng lên mãi, cuối cùng vào năm 1982 thì được cụ thể hóa bằng việc đắp một đoạn đường đất từ Bình Khánh xuống Rạch Lá dài 9km.

Anh Sĩ kể: “Trước quyết tâm và nỗi khát khao của Cần Giờ, thành phố cũng vào cuộc. Ông Nguyễn Vĩnh Nghiệp lúc đó là Chủ tịch UBND TPHCM đã quyết định làm cho huyện một con đường lúc đầu có tên là đường Liên Xã, sau gọi là đường Nhà Bè-Duyên Hải và nay là đường Rừng Sác.

Con đường chiến lược và lịch sử này dài 36,5 km được đắp bằng đất tại chỗ, mặt trải sỏi đỏ (sau này đã tráng nhựa) cấp phối rộng 6m, có 7 cầu bê tông, 1 cầu phao và 2 bến phà (Phà Dần Xây đã được thay bằng cầu, nay chỉ còn mỗi phà Bình Khánh - PV). Con đường hoàn thành vào ngày 30-4-1985, có 2 làn xe, như một luồng ánh sáng xua tan sự tăm tối của vùng đất lầy lội hàng trăm năm qua”.

Như vậy là đã 20 năm trôi qua từ khi con đường Rừng Sác hình thành, các mốc thời gian đáng nhớ trong giai đoạn này được người dân Cần Giờ kể ra vanh vách: Năm 1988, lưới điện quốc gia được kéo về; năm 1990, xã An Thới Đông đắp đường bộ nối vào đường Rừng Sác, có điện 24/24; năm 1995, xã Lý Nhơn đắp đường bộ nối vào đường Rừng Sác, có điện 24/24… 20 năm, từ con đường huyết mạch Rừng Sác, 6/7 xã ở Cần Giờ đã có đường nối vào, cầu khỉ hoàn toàn được xóa bỏ và 100 cầu bêtông được xây mới. 80% người dân Cần Giờ giờ đây đã sử dụng điện lưới quốc gia và nước sạch.

Anh Lưu Tấn Sĩ đã trở thành công dân Cần Giờ chính hiệu, cưới vợ địa phương, có con và đang giữ cương vị Giám đốc Ban Quản lý dự án huyện Cần Giờ, đơn vị thực hiện “Dự án mở rộng và nâng cấp đường Rừng Sác” từ 2 lên 6 làn xe. Với con đường Rừng Sác mở rộng, TPHCM đang vươn mình ra biển Đông, đón đầu tầm chiến lược: thế kỷ 21 là thế kỷ của châu Á-Thái Bình Dương.

• Sôi động rừng Sác

Đường Rừng Sác được mở rộng từ 2 lên 6 làn xe.

Nắng tháng tư nóng như đổ lửa, tôi dùng xe máy xuôi theo con đường Rừng Sác đang phơi mình ra để được cải tạo và nâng cấp. Anh Dương Thành Hưng, Phó Giám đốc Công ty Dịch vụ công ích thuộc lực lượng TNXP TPHCM - đơn vị thi công, nói: Chúng tôi đảm trách thi công khoảng 31km đường bộ. Đoạn đầu từ phà Bình Khánh đến cầu An Nghĩa và đoạn cuối từ cầu Hà Thanh đến Khu du lịch 30-4 đã triển khai rà mìn, chuẩn bị thi công vào trung tuần tháng 4. Còn đoạn giữa dài trên 19 km thì đang sôi động lắm!”.

Sau khi nhận bàn giao mặt bằng (rộng 42m), công đoạn rà mìn do công binh và phát hoang cây rừng sẽ do lực lượng “3 giảm” đảm trách. Hàng trăm chiếc gàu múc vươn tay móc đi lớp bùn hữu cơ sâu 1,5m rồi thực hiện trải vải địa kỹ thuật.

Anh Hưng khẳng định: “Cuối năm 2005 này, chúng tôi sẽ hoàn tất nền hạ của tất cả 31 km đường, bọc taluy nền bằng đất dính dày thêm 70 cm nữa để chuẩn bị sang giai đoạn 2 là trải nhựa bề mặt”. Những ngày tháng tư này, 150 đội viên TNXP và hàng trăm công nhân đang ngày đêm có mặt trên công trường để hoàn tất nốt những công đoạn còn lại.

Dự báo năm 2005 này, số lượng người đến Cần Giờ sẽ là 5,2 triệu người, lưu lượng xe là 8.709 lượt/ngày đêm nên việc cải tạo, mở rộng và nâng cấp đường Rừng Sác là cần thiết. Theo UBND huyện Cần Giờ, công trình này trước mắt sẽ đáp ứng được 3 yêu cầu lớn trong chiến lược phát triển kinh tế biển của TPHCM, thúc đẩy mạnh mẽ du lịch sinh thái, đảm bảo an ninh quốc phòng vùng biển Đông. “Ăn theo” con đường, dự án xây dựng tuyến ống dẫn nước sạch cho Cần Giờ đang được triển khai.

Anh Dương Thành Hưng vui mừng cho biết: “Có đường, có điện, nay sắp có nước, thật hạnh phúc. Anh biết không hiện nay, giá một mét khối nước sạch về đến nhà dân là 25.000 đồng, nhà nước phải trợ giá 15.000 đồng đó, dân Cần Giờ vẫn còn khát lắm”. Anh xúc động: “Mở đường ra biển Đông, là mở ra một tương lai mới cho những đứa trẻ Lý Nhơn nghèo tóc vàng cháy nắng, để những bà mẹ già Thạnh An được thấy ánh đèn chói sáng nơi phồn hoa đô hội”.

Tuy nhiên, cùng với việc mở rộng đường, theo đà phát triển du lịch và dân số, chắc chắn Cần Giờ phải đối mặt với nguy cơ ô nhiễm môi trường, đó là vấn đề mà chính quyền thành phố và các nhà khoa học phải tính đến để giảm thiểu tối đa những tác động tiêu cực đến hệ sinh thái tự nhiên của một vùng đất đã được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới. 

MINH ANH