Xăng dầu, đường cát, hàng điện máy, điện thoại di động, thuốc lá, vải… ở biên giới Việt Nam và Campuchia đang chênh lệch giá rất cao. Hàng lậu vì thế đang xâm nhập ào ạt vào thị trường nội địa.
Địa bàn biên giới Tây Nam ở ĐBSCL đi qua 4 tỉnh Long An, Đồng Tháp, An Giang và Kiên Giang với chiều dài hàng trăm cây số. Nhiều năm nay, mỗi khi nói đến tuyến biên giới này, người ta nghĩ ngay đến chuyện buôn lậu. Đây cũng là một trong những điểm nóng đưa hàng lậu từ Campuchia vào các tỉnh ĐBSCL và cung ứng cho thị trường thành phố Hồ Chí Minh.
Có mặt ở xã Mỹ Đức (thị xã Hà Tiên, Kiên Giang), chúng tôi tận mắt chứng kiến nhiều người vô tư vận chuyển hàng lậu qua biên giới. Không cần lật sổ tay, anh Nguyễn Tấn Sĩ, Trưởng Công an xã Mỹ Đức thuộc nằm lòng từng con đường, từng đối tượng tham gia đi buôn lậu.
Anh nói: “Hiện tại, Mỹ Đức có 40 hộ sử dụng xe Honda và 28 hộ dùng xe đạp chở hàng lậu qua lại biên giới. Tuy nhiên, gần đây số người từ các nơi khác đến buôn lậu càng nhiều. Mỹ Đức tiếp giáp với Campuchia, điều kiện đi lại bằng đường bộ và đường thủy đều thuận lợi. Chúng tôi theo sau hàng chục người chở những can nhựa đựng xăng dầu (30 lít/ can) chạy thẳng về khu vực Bến Xuồng.
 |
|
Hải quan cửa khẩu Vĩnh Xương (An Giang) tịch thu đường nhập lậu. |
Vừa đến nơi, đã có một “đội quân” chờ sẵn tức tốc bốc hàng đưa xuồng ghe nhỏ chèo qua sông. Chỉ trong chớp mắt, một lượng lớn xăng dầu đã chuyển qua biên giới vào thị trường Campuchia… Ở khu vực Bà Lý và Đường Chùa, tình hình cũng nóng bỏng không kém. Xăng dầu được đưa vào can, bọc ni-lông, giỏ đệm… cứ thế mà đi. Tại đây còn có điểm tập kết đưa hàng “xuất ngoại’ bằng đường biển một cách an toàn.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, không riêng gì dân địa phương, mà cả nhiều đối tượng là người Campuchia cũng hồ hởi sang ta vận chuyển hàng lậu. Thật ra, chuyện đưa hàng lậu qua biên giới được xem là nghề dễ kiếm tiền và không cần vốn liếng nhiều. Nếu dân nghèo tham gia đai vác thuê, thì mỗi can đưa qua biên giới được trả công 2.000- 3.000đ/can.
Trung bình mỗi người chở 10-20 can/ngày, bỏ túi vài chục ngàn đồng, khỏe hơn đi làm mướn rất nhiều. Phần lớn xăng được lấy tại Hà Tiên với giá 8.500đ/lít, đưa sang Campuchia bán lại với giá 10.500-12.000đ/lít, thậm chí 13.000đ/lít… Chính mức chênh lệch giá quá cao, đã thu hút hàng loạt người nhảy vào đai vác hàng lậu. Theo công an xã Mỹ Đức, ngoài xăng dầu thì mặt hàng đường cát gần đây xuất hiện khá nhiều và không tài nào ngăn nổi do lực lượng mỏng.
Tại biên giới An Giang, nhiều mặt hàng vẫn thẩm lậu ngày đêm vào thị trường nội địa. Sôi động nhất là khu vực xã Vĩnh Ngươn (thị xã Châu Đốc), Vĩnh Xương (Tân Châu), khu vực An Phú… Hàng lậu được vận chuyển đan xen bằng đường thủy và cả đường bộ bất kể ngày đêm.
Hàng hóa tại đây hết sức đa dạng, loại nào cũng có, tuy nhiên, mặt hàng nào chênh lệch giá cao, thu lời nhiều là dân buôn lậu tập trung vận chuyển. Đặc thù của Vĩnh Ngươn rất gần với Gò Tà Mâu nơi được mệnh danh là “ổ” hàng lậu có chợ hẳn hoi. Do đó, chỉ cần qua được Vĩnh Ngươn thì hàng hóa vào được chợ Châu Đốc an toàn mà các ngành chức năng không tài nào kiểm soát được.
Nếu như khu vực Tân Hưng và Vĩnh Hưng (Long An) tỏ ra yên vắng thì Đức Huệ và Mộc Hóa là nơi thu hút nhiều đối tượng buôn lậu đổ về. Xăng dầu, đường cát Thái Lan, hàng điện máy, quần áo, điện thoại di động… là những mặt hàng chính qua lại khu vực này. Ông Nguyễn Thành Long, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần mía đường Cần Thơ bức xúc: “Mặc dù, chúng ta mới nhập 75 ngàn tấn đường nhưng đường Thái Lan nhập lậu vào ĐBSCL không giảm, ước đến hàng trăm tấn/ngày. Nếu không có biện pháp ngăn chặn kịp thời thì đường nội sẽ lâm nguy”.
Ông Phan Lợi, Chi cục phó Chi cục Quản lý thị trường tỉnh An Giang cho biết: “Khoảng tuần đầu tháng 6, lực lượng công an huyện Châu Phú đã tóm một “mẻ lưới” khá lớn, thu được gần 800 điện thoại di động, trị giá khoảng 3 tỷ đồng. Điều đáng nói là thủ đoạn của bọn buôn lậu ngày càng tinh vi, ngụy trang rất khéo để qua mặt các ngành chức năng. 800 cái điện thoại được giấu kín trong chiếc ghe 2 đáy, mới thoạt nhìn thì không tài nào phát hiện được.
Ai cũng ngỡ đây là những chiếc ghe đi mua bán hàng hóa bình thường trên sông Hậu. Mãi đến khi dùng nhiều biện pháp nghiệp vụ, lực lượng công an mới phát hiện được nơi chứa hàng lậu”.
Một cán bộ Hải quan cửa khẩu Thường Phước 1 (Đồng Tháp) kể: “Lợi dụng con sông Tiền giáp ranh giữa 2 tỉnh Đồng Tháp và An Giang, những đêm mưa to dân buôn lậu đưa hàng vào bao thả chìm sâu dưới sông, chỉ nổi trên mặt nước một vài chiếc phao giống như thả lưới. Thậm chí họ ngụy trang vào các đám lục bình trôi trên sông nên dễ đánh lừa ngành chức năng. Đặc biệt, nếu Hải quan 2 tỉnh không phối hợp chặt hoặc đùn đẩy cho nhau thì không thể nào phát hiện được hàng lậu”.
Theo thống kê của Chi cục Quản lý thị trường Đồng Tháp, từ đầu năm đến nay đã phát hiện khoảng 218 vụ vận chuyển hàng lậu, trị giá hàng hóa 1,4 tỷ đồng. Tại An Giang, chỉ 5 tháng đầu năm bắt giữ 691 vụ, trị giá gần 7 tỷ đồng… Tuy nhiên, số vụ trên chưa nói lên điều gì, bởi thực tế hàng trăm vụ đi trót lọt trên tuyến biên giới dài ngút ngàn khó mà phát hiện được?
Anh Lữ Hải, Chi cục phó Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Kiên Giang thừa nhận: “Chỉ riêng tuyến đường bộ kiểm soát đã mệt, trong khi biên giới biển của Kiên Giang rộng lớn và có hàng ngàn tàu thuyền xuôi ngược ngày đêm. Trong số này, không thể biết hết các tàu mang theo bao nhiêu xăng dầu và có xuất lậu qua Campuchia không?”. Có thể thấy, thực trạng của Kiên Giang cũng là khó khăn chung của nhiều địa phương khác.
Mấy năm qua, Long An, Đồng Tháp, An Giang và Kiên Giang đã cố gắng phòng chống buôn lậu, thực tế có giảm nhưng mỗi khi đến “mùa” hay hàng hóa tăng giá thì tình hình lại rộ lên. Những lúc truy quét gắt gao thì dân buôn lậu phản ứng lại và sẵn sàng đánh trả lực lượng kiểm tra giành lại hàng hóa.
Một khi sự phối hợp kiểm soát chưa chặt chẽ, cộng thêm chênh lệch giá quá cao, hàng loạt hộ dân biên giới còn nghèo và thất nghiệp… thì cuộc chiến chống buôn lậu ở biên giới Tây Nam đến bao giờ kết thúc? Đây là câu hỏi gay gắt chưa có lời giải.
HUỲNH PHƯỚC LỢI | 
