Chưa đến cao điểm của mùa mưa năm 2008 nhưng nhu cầu tìm đất trồng mới cà phê và cao su đang tăng cao và đằng sau sự sôi động ấy là nhiều mối lo. Mối lo lớn nhất là Tây Nguyên sẽ mất thêm nhiều khoảnh rừng đại ngàn.
Chưa bao giờ mà cơn sốt đất để trồng mới cà phê, cao su lại lên đến đỉnh điểm như hiện nay. Cuối năm 2007 nhu cầu về đất đã bắt đầu tăng nhiệt khi giá cà phê tăng trở lại và đặc biệt là cuối tháng 3-2008 khi giá tăng vọt lên 41.000 đồng – bằng giá năm 1994 đã càng kích thích nhu cầu tìm đất trồng mới cà phê. Ở các xã gần rừng, người dân tại chỗ gia tăng lấn chiếm đất rừng, phá rừng để mở rộng diện tích cây trồng; nạn di dân tự do cũng gia tăng trong đó đáng chú ý là hiện tượng di dân tự do tại chỗ sau nhiều năm tạm lắng nay lại xuất hiện trở lại và nguy cơ mất rừng cũng lớn hơn.
Điển hình là vụ 91 hộ ở Đắc Pao (Đắc Glong, Đắc Nông) kéo sang lập làng tại 2 tiểu khu 252 (lâm phần xã Pang Pá, huyện Đam Rông, tỉnh Lâm Đồng) và 286 (xã Phúc Thọ, huyện Lâm Hà). Với tổng số hơn 400 khẩu, sẽ có hàng chục ha rừng đại ngàn bị triệt hạ để lấy đất trồng cà phê. Một ha đất rừng mới trồng cà phê được dân sang giấy tay cho nhau với giá 12 - 13 triệu đồng. Ước tính chỉ riêng ở các xã giáp tỉnh Đắc Nông này đã có hàng chục ha rừng bị triệt hạ, chặt phá không thương tiếc để lấy đất trồng cà phê trong mùa khô 2007-2008.
Ngoài sự kích thích của cà phê, mủ cao su hiện có giá hơn 50 triệu đồng/tấn cũng đã kích thích các doanh nghiệp, nhất là các đại gia ở TPHCM, Bình Dương đổ xô đi tìm đất trồng cao su – một loại vàng trắng của Tây Nguyên. Chỉ riêng tại huyện Ea Súp (Đắc Lắc), qua thống kê sơ bộ, hiện có hơn 30 doanh nghiệp xin lập dự án trồng cao su với diện tích bình quân hơn 1.000ha/dự án dù đất Ea Súp không thích hợp với cao su và nếu có trồng thì phải chuyển đổi từ đất rừng sang. Trong năm 2008, đã có hàng loạt cán bộ xã Cư M’lanh và Ea Rốc bị điều tra vì chuyển nhượng bất hợp pháp đất rừng trồng cao su.
Nguy cơ dễ nhận thấy là phá vỡ quy hoạch sản xuất tăng rủi ro cho chính người nông dân, tiềm ẩn một cuộc khủng hoảng thừa cà phê như đã từng xảy ra cho ngành sản xuất cà phê không chỉ của Việt Nam mà toàn thế giới. Ông Nguyễn Văn Sinh (Phó GĐ Sở NN-PTNT Đắc Lắc) lo ngại diện tích trồng mới cà phê ở tỉnh này năm nay sẽ hơn 10.000 ha và đe dọa tính bền vững của ngành sản xuất cà phê.
Văn Phong
Phòng Cảnh sát môi trường - Công an Quảng Bình vừa phát hiện và thu giữ gần 8m3 gỗ (từ nhóm 3 đến nhóm 6) không rõ nguồn gốc tại phía Bắc đèo Đá Đẽo (bản Phú Minh, xã Thượng Hóa, huyện Minh Hóa). Số gỗ trên được lâm tặc khai thác, dùng trâu kéo về tập kết và ngụy trang, chuẩn bị đưa đi tiêu thụ. M. Phong |
