Sau khi quyết định xây dựng dự án khu du lịch cộng đồng tại khu vực Suối Nhum được công bố, lập tức UBND tỉnh Bình Thuận nhận được hàng loạt đơn thư khiếu nại, tố cáo. Lúc bấy giờ, chính quyền tỉnh Bình Thuận mới biết toàn bộ khu đất hơn 10 ha tại khu vực này đã được chính quyền địa phương cấp cho 33 hộ từ lâu. Chính vì vậy, khi làm việc với Đoàn thanh tra, phần đông người dân đã không nhận quyết định thu hồi đất cũng như không nộp lại “sổ đỏ” đã được giao.

• 24 hay 33?

Việc tìm ra con số chính xác bao nhiêu hộ được cấp đất tại khu vực Suối Nhum (xã Thuận Quý huyện Hàm Thuận Nam tỉnh Bình Thuận) là cả một quá trình. Năm 1997, UBND huyện Hàm Thuận Nam ban hành quyết định giao đất tạm thời cho 24 cá nhân, với tổng diện tích 173.520m2 (7.230m2 x 24 lô), với mục đích sử dụng là sản xuất nông nghiệp trong thời hạn 5 năm.

Ngày 7-11-2001, UBND xã Thuận Quý có tờ trình số 17 về việc đề nghị giải quyết đất sản xuất nông lâm kết hợp cho các hộ có nhu cầu, trong đó giải quyết cho 24 trường hợp đã có quyết định giao đất năm 1997 và 9 trường hợp có đơn vào năm 1999.

Ngày 27-12-2001, UBND xã Thuận Quý có tờ trình số 14 gửi UBND huyện Hàm Thuận Nam và Phòng Địa chính huyện về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và giải quyết các trường hợp chưa đủ điều kiện cấp giấy, thì lập tức 1 ngày sau UBND huyện Hàm Thuận Nam ban hành Quyết định số 331 về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 33 hộ, với tổng diện tích 177.375m2 (5.375m2/lô x 33 lô).

Đáng chú ý là cả 33 hộ được giao đất đều không biết vị trí đất của mình ở đâu trên thực địa. Thậm chí có trường hợp 2 người được cùng một lô đất. Qua kiểm tra, trong số 24 cá nhân có quyết định giao đất năm 1997 chỉ có 10 cá nhân được xét cấp GCN QSDĐ vào năm 2001.

14 cá nhân còn lại có quyết định giao đất năm 1997, nhưng không được cấp GCN QSDĐ năm 2001 mà thay thế vào đấy là 14 hộ với người đứng tên là chồng, anh chồng, em rể, chị em dâu, con dâu, cậu, anh, chị… của họ. 14 người được cấp GCN QSDĐ không có quyết định giao đất năm 1997 nhưng UBND huyện Hàm Thuận Nam cũng không có quyết định thu hồi 14 quyết định đã giao đất năm 1997. Đây là một trong những sai phạm cơ bản nhất trong việc cấp GCN QSDĐ tại khu vực Suối Nhum.

• Sai từ cơ bản

Khi làm việc với UBND xã Thuận Quý, đoàn thanh tra mới biết toàn bộ hồ sơ liên quan đến việc giao đất năm 1997 đã bị cháy chung với hồ sơ tài chính của xã Thuận Quý vào đầu tháng 1-2001. Theo trình bày của ông Nguyễn Du, Chủ tịch UBND xã Thuận Quý, ông không biết về các hồ sơ, tài liệu liên quan đến việc giao đất năm 1997.

Thời điểm này, ông giữ chức vụ Phó Chủ tịch HĐND kiêm Phó Bí thư Đảng ủy xã Thuận Quý. Tuy nhiên, dù còn hồ sơ thì các quyết định giao đất tạm thời cho 24 cá nhân vào năm 1997 đều sai quy định. Tương tự, qua kiểm tra 33 hộ gia đình được cấp GCN QSDĐ năm 2001, đoàn thanh tra cũng xác định là trái với quy định và các trình tự, thủ tục của pháp luật.

Hầu hết các trường hợp được giao đất năm 1997 và được cấp GCN QSDĐ năm 2001 tại Thuận Quý đều có các mối quan hệ gia đình, bà con, họ hàng… với các cán bộ đương chức hoặc chính là những cán bộ đương chức ở xã và huyện. Việc này đã dẫn đến một số dư luận bất bình, lòng tin của nhân dân đối với cấp ủy Đảng, chính quyền bị giảm sút.

Đây cũng là một trong những nguyên nhân sâu xa dẫn đến việc khiếu nại tố cáo và làm chậm kế hoạch phát triển đầu tư du lịch theo định hướng của tỉnh Bình Thuận. Tính đến thời điểm này, khu vực Thuận Quý chỉ có 8 hộ đồng tình nhận quyết định thu hồi đất của UBND huyện và giao GCN QSDĐ cho UBND xã Thuận Quý.

Các hộ còn lại đang mong muốn hùn đất để tham gia dự án khu du lịch và trông chờ tiền đền bù hoa màu, mặc dù, trên thực tế toàn bộ khu đất này vẫn là bãi cỏ trống nhiều năm qua. 

ĐOÀN HIỆP