“Nhà trường cố sức đào tạo ra nhân tài nhưng doanh nghiệp (DN) vẫn chưa tìm ra nhân tài”, đây là một bất cập lớn trong đào tạo nguồn nhân lực ngành công nghệ thông tin (CNTT), điện tử vừa được đưa ra tại Hội thảo Đào tạo nhân lực CNTT, điện tử do Sở Bưu chính Viễn thông TPHCM tổ chức.
Đào tạo khác nhu cầu tuyển dụng
Nhu cầu phát triển ngành CNTT, điện tử trên địa bàn TPHCM trong những năm tới đòi hỏi trung bình mỗi năm cần khoảng trên 30.000 lao động, và từ nay đến năm 2010, cần trên 150.000 lao động. Số lượng sinh viên đang được đào tạo và tốt nghiệp ra trường hiện nay có thể đảm bảo số lượng cho các nhà tuyển dụng. Tuy nhiên, lao động đã tốt nghiệp ngành này hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế, chưa thỏa mãn các điều kiện của nhà tuyển dụng.
Theo số liệu của Trung tâm Giới thiệu việc làm Thanh Niên thuộc Thành Đoàn TPHCM, trong năm 2005, số DN đăng ký tuyển dụng ngành CNTT, điện tử chiếm 25% trong tổng số nhu cầu cần tuyển và ứng viên ngành CNTT, điện tử đăng ký tìm việc chiếm đến 41% trong tổng số đăng ký. Trong 6 tháng đầu năm 2006, chỉ tiêu đăng ký tuyển dụng ngành CNTT, điện tử của các DN đã tăng lên 28% so với 25% của cả năm 2005. Trong đó, chỉ tiêu cần tuyển có trình độ cao đẳng, đại học chiếm trên 70%. Trung tâm Giới thiệu việc làm Thanh Niên đánh giá rằng tỷ lệ tìm được việc của các ứng viên không cao, do hạn chế về kỹ năng ngoại ngữ, chuyên môn đào tạo chưa phù hợp với nhu cầu thực tế của các DN.
Đây là bất cập lớn trong vấn đề cung- cầu của lao động ngành CNTT, điện tử ở Việt Nam hiện nay. Do thiếu thông tin về nhu cầu tuyển dụng từ DN, nên các trường, trung tâm đào tạo chưa có chương trình đào tạo thích hợp để đáp ứng đủ điều kiện lao động mà các DN cần. Hiện nay, nội dung đào tạo phần lớn chú trọng vào chương trình phần mềm, trong khi các chương trình phần cứng và các kỹ năng khác phục vụ cho nền công nghiệp lại thiếu. Ngoài ra, kỹ năng ngoại ngữ cũng là một trở ngại lớn cho các ứng cử viên trước điều kiện của nhà tuyển dụng. Ông Collin Tang, Giám đốc Nhân sự của Công ty Intel Việt Nam cho biết, theo tiêu chí của Intel, họ sẽ đào tạo lại nhân viên dựa trên kiến thức cơ bản đã được đào tạo từ nhà trường, trong đó có vấn đề ngoại ngữ.
Cần “đơn đặt hàng” từ doanh nghiệp
Cũng theo ông Collin Tang, không giống như Công ty Microsolf chuyên sản xuất phần mềm, Intel chủ yếu sản xuất những con chip điện tử nên trong nhu cầu tuyển dụng 1.200 lao động từ nay đến năm 2010 của Intel Việt Nam, kỹ sư chiếm 25%, người vận hành máy móc chiếm 45%. Intel muốn nhận 70% sinh viên mới tốt nghiệp, trong đó nữ chiếm 20%. Hiện nay, nhiều nhà đầu tư nước ngoài ở hai lĩnh vực CNTT và điện tử đã đưa ra nhu cầu tuyển dụng cho đến năm 2010 như Tập đoàn Nidec Corporation cần 1.200 lao động, Công ty Nidec Sankyo cần trên 4.500 lao động. Hàng năm, các khu công nghiệp, khu chế xuất ở TPHCM cần tuyển khoảng 5.000 lao động. Dự kiến đến năm 2010, các nơi này sẽ cần khoảng 30.000 lao động điện tử, trong đó có 5.000 lao động trình độ đại học – cao đẳng, 12.000 lao động trung cấp và 13.000 công nhân kỹ thuật.
Các DN cần sớm chủ động hợp tác với các trường để nâng cao chất lượng lao động, đảm bảo tốt nhu cầu tuyển dụng của DN. Nói cách khác, các DN nên “đặt hàng” cho các trung tâm đào tạo nhân lực. Từ đó, nhà trường sẽ có kế hoạch, đưa ra nội dung chương trình và kế hoạch đào tạo sao cho phù hợp với yêu cầu sử dụng. Các DN cũng cần mạnh dạn “mở cửa” hỗ trợ nhà trường đưa sinh viên thực tập trong môi trường sản xuất. Có vậy mới rút ngắn được khoảng cách giữa “lý thuyết và thực hành”. Sinh viên ra trường không còn bỡ ngỡ khi bắt đầu tham gia vào đây chuyên sản xuất công nghiệp và DN cũng không mất thời gian để đào tạo lại. Đại diện Ban Quản lý KCX, KCN (Hepza) nhận xét, chính việc đào tạo nặng về lý thuyết đã làm cho sinh viên ra trường không đủ tự tin, dẫn đến tình trạng “sợ” máy móc, thiết bị.
Hợp tác là một trong những giải pháp thiết thực mà các nhà đầu tư nước ngoài, DN và các cơ sở đào tạo, trường ĐH, CĐ cần thống nhất thực hiện trong thời gian sớm nhất. Với vai trò là cầu nối, Sở Bưu chính Viễn thông TPHCM sẽ tham mưu giải quyết nguồn lực phát triển ngành CNTT, điện tử.
MỸ HẠNH
