(SGGP-12G).- Nhóm của Gaetano Di Achille tại Đại học Colorado (Mỹ) đã phát hiện bằng chứng đầu tiên về dải đất ven bờ trên sao Hỏa, chứng tỏ nơi đây từng có một hồ nước lớn và sâu. Kết quả và hình ảnh vừa công bố trên tạp chí Geophysical Research Letters của Hiệp hội Địa chất Mỹ.
Những hình ảnh sử dụng trong nghiên cứu được chụp từ camera độ phân giải cao có tên HiRISE (Thí nghiệm khoa học chụp ảnh độ phân giải cao) đặt trên tàu vũ trụ Mars Reconnaissance của NASA. Từ quỹ đạo cách sao Hỏa hơn 320km, HiRISE có thể thu hình những đường nét kích cỡ 1m.
Phân tích hình ảnh của HiRISE cho thấy, nước đã tạc một đường khe dài hơn 48km, tạo ra một thung lũng và trầm tích ở một khu vực châu thổ rộng. Định dạng bờ hồ với những mô đất cao và vùng lõm thấp bao quanh, cùng các bằng chứng địa chất cho thấy nơi đây từng có một hồ lớn. Đáy hồ nằm trong một thung lũng được đặt tên Shalbatana Vallis.
Nhóm nghiên cứu ước tính, hồ có diện tích hơn 200 triệu mét vuông và sâu hơn 450m, có lẽ hình thành cách nay khoảng 3,4 tỷ năm, vào thời kỳ sao Hỏa vẫn còn lạnh và khô.
Trước đây, các nhà khoa học về hành tinh cho rằng, bề mặt xưa nhất trên sao Hỏa hình thành cách nay từ 4,1 đến 3,7 tỷ năm, trong thời kỳ Noachan với các đặc điểm ấm và ẩm ướt, khi va chạm với các sao băng lớn. Chiếc hồ vừa được khám phá có lẽ hình thành trong thời kỳ Hesperian, sau giai đoạn ấm và ẩm ướt khoảng 3 triệu năm.
Các nhà sinh học vũ trụ đặc biệt quan tâm đến vùng châu thổ ven hồ, do có nhiều khả năng phát hiện bằng chứng của sự sống trong quá khứ dưới dạng các vi sinh vật bị chôn vùi.
Những chiếc hồ trên sao Hỏa có thể từng là môi trường thuận lợi và giàu chất dinh dưỡng cho vi khuẩn. Có thể một sự thay đổi khí hậu đột ngột làm nước bốc hơi hoặc đóng băng rồi băng dần bốc hơi. Thời kỳ hồ khô cạn có lẽ nhanh nên không hình thành những dải đất ven bờ thấp hơn.
Theo Di Achille, đáy hồ và trầm tích châu thổ sẽ là mục tiêu quan trọng cho một sứ mệnh khám phá sao Hỏa trong tương lai nhằm tìm kiếm bằng chứng của sự sống trong quá khứ.
HÀ KIM (theo Science Daily)
