Composite thường được làm những sản phẩm như thuyền, ca nô… bởi lẽ đây là một loại vật liệu mới có ưu điểm bền, có thể chịu được va đập mạnh mà không vỡ, lại không bị gỉ sét trong môi trường tự nhiên, thậm chí môi trường nước biển. Nhưng với anh Trần Việt Tiến, Giám đốc Công ty Mỹ thuật Gia Long, vật liệu nhựa composite còn có thể làm được nhiều hơn thế nữa, chẳng hạn như tranh nghệ thuật.
- Từ tạo hình cho composite…
Anh Tiến dẫn chúng tôi đến xưởng làm tranh bằng nhựa composite tại quận Gò Vấp – nơi mà những người thợ đang tỉ mẩn gọt đẽo những chiếc khung gỗ hay đang miệt mài tô sơn lên những bức tranh đã tượng hình thô. Những giọt mồ hôi lăn dài trên mặt những người thợ nhưng họ vẫn không có vẻ gì mệt nhọc.
Ngược lại họ rất vui vẻ, thậm chí họ còn say sưa với công việc đến nỗi không phát hiện ra mình đang bị chúng tôi để ý. Thấy tôi có vẻ ngạc nhiên, anh Tiến cười: Những người thợ ở đây rất đặc biệt, họ chính là tác giả của mỗi bức tranh, vì mỗi việc họ đang làm cũng chính là đang góp phần hiện thực hóa ý tưởng của người sáng tác. Tuy nhiên, để tạo ra được một bức tranh composite hoàn chỉnh sẽ phức tạp hơn các loại tranh được vẽ trên chất liệu giấy hoặc vải… và cần có sự chung sức của nhiều người.
Anh Tiến giải thích, có 2 dạng tranh nhựa compsite. Một loại được làm bằng chất liệu sợi thủy tinh và nhựa nung chảy, loại khác được tạo nên từ chất liệu bọt xốp nhựa composite (hay tên khoa học gọi là Foam). Nhưng theo anh, dù là chất liệu tranh composite nào thì để tạo nên bức tranh bằng nhựa compsite hoàn chỉnh, nhất thiết phải tuân thủ qua 5 công đoạn. Cụ thể, người họa sĩ tuân thủ đầy đủ quy trình như phải vẽ hoàn chỉnh ý tưởng của mình trên chất liệu giấy, sau đó chuyển vào hệ thống vi tính để xây dựng mô hình 3D.
Từ đây, mô hình xây dựng trên máy vi tính sẽ được chuyển hóa thành bức tranh ngược khắc trên khuôn gỗ. Tiếp đó, lấy sợi thủy tinh và nhựa nung chảy tráng lên khuôn gỗ hoặc đưa bọt xốp nhựa vào khung để ép tạo ra một bức tranh bằng composite thô. Bức tranh thô này sẽ phải trải qua công đoạn cuối cùng là chỉnh sửa, gọt đẽo cho sắc nét rồi vẽ màu trước khi được đem vào phòng sản phẩm.
...đến thổi hồn vào tranh
Anh Tiến dẫn chúng tôi đến tham quan phòng tranh – nơi những tác phẩm tranh đã được hoàn thiện. Những bức tranh của công ty có nhiều kích cỡ, hình dạng và thể loại khác nhau như trừu tượng, hiện thực, thậm chí là tranh về những con vật ngộ nghĩnh dành cho lứa tuổi thiếu nhi… Nhưng có lẽ, bộ ba bức tranh với chủ đề gia đình khiến tôi thấy tâm đắc nhất. Ba bức tranh là hình ảnh 3 con vật khác nhau: chú ếch con đại diện hình ảnh người con, người mẹ được thể hiện bằng một con ốc sên và người cha là một con kỳ nhông. Điều đáng nói là hình ảnh những con vật rất thật và sống động do được tạo nổi trên hình nền là khung cảnh thiên nhiên xanh ngát.
Theo anh Tiến, tuy là 3 con vật khác nhau nhưng 3 con vật này thể hiện 3 tính cách đặc trưng cho mỗi thành viên trong gia đình. Con ếch nhanh nhảu nhưng thiếu cẩn trọng, ốc sên để thay thế cho người mẹ vì cẩn thận và chắc chắn, còn kỳ nhông đại diện cho hình ảnh người cha vì phản xạ và thích ứng rất nhanh với môi trường tự nhiên. Ngoài ra, bộ ba bức tranh mang chủ đề gia đình cũng thể hiện được ưu điểm của tranh composite là có thể tạo hình con vật nổi trên bề mặt tranh.
Chúng tôi ngắm bức tranh mang tên “cội nguồn”, một trong những bức tranh được chọn làm biểu tượng của công ty, dạng tranh trừu tượng. Anh Tiến tâm sự: “Tôi vẽ bức tranh cội nguồn vì nghĩ rằng ai cũng có một quê hương. Tôi cũng vậy. Tôi lớn lên ở Đà Nẵng nhưng học và lập nghiệp tại TPHCM. Do đó, tôi chọn bức tranh “Cội nguồn” làm biểu tượng cho công ty với mong muốn nhắc tôi phải luôn nhớ về quê hương – cội nguồn để có ngày hôm nay”.
Có lẽ ít ai biết được rằng, để làm nên được điều kỳ diệu cho tranh composite như hiện tại, anh Tiến đã phải trải qua một chặng đường khá gian nan.
“Tôi vốn quen một người bạn làm trong ngành nhựa composite. Một lần, tôi đến xem anh làm, tôi chợt nghĩ tại sao mình không thử vẽ tranh trên chất liệu này. Và thế là tôi quyết tâm thực hiện ý tưởng của mình. Có lẽ, vẽ tranh trên những chất liệu truyền thống vốn không có gì lạ, còn vẽ tranh trên composite thì rất khác biệt. Chất liệu nhựa cứng nhưng nhẹ và bền. Còn nếu muốn bức tranh mềm mại thì phụ thuộc vào bàn tay tài hoa của người họa sĩ” - anh Tiến tâm sự.
- Và hành trình phát triển
Từ năm 2002 anh bắt đầu xắn tay vào thực hiện ý tưởng của mình. Bức tranh đầu tiên do anh tạo ra rất to và nặng. Anh cầm đến nhiều cửa hàng tranh tại TPHCM để chào bán nhưng ở đâu cũng nghi ngại không nhận do sợ không bán được. Nhưng rồi anh may mắn được một người bạn giới thiệu chào bán tranh cho Tập đoàn IKEA của Thụy Điển. Ngay lập tức, khách hàng chấp nhận ý tưởng của anh. Tuy nhiên, đi kèm với sự đồng ý đó, khách hàng cũng đặt ra một số yêu cầu như khung tranh phải chọn loại gỗ đạt tiêu chuẩn E1 được sản xuất tại Malaysia, cách đóng thùng cho tranh cũng phải tuân thủ theo quy định quốc tế, hơn nữa cả tranh và khung tranh không được nặng quá 3kg, toàn bộ tranh không được sử dụng đinh nhọn…
Lúc bấy giờ, anh thấp thỏm mừng thầm vì nghĩ rằng ý tưởng của mình đã được thị trường chấp nhận. Để đáp ứng yêu cầu của khách hàng đặt ra, vợ chồng anh đã lặn lội sang Malaysia, Trung Quốc để học nghề. Sau khi tự tin rằng mình có thể đáp ứng được các yêu cầu kỹ thuật, anh gửi thư báo cho khách hàng. Sau đó, họ chuyển cho anh một đơn đặt hàng đầu tiên với số lượng tối thiểu 10.000 bức tranh/lần/tháng để cung cấp cho 200 siêu thị. Đến lúc này thì anh thực sự chới với. Chới với vì biết rằng dù mình có cố gắng cũng không đủ năng lực để sản xuất ra số lượng lớn tranh như thế và biết rằng mình sẽ phải từ bỏ ước mơ cung cấp tranh cho Tập đoàn IKEA.
Không nản chí, từ những gì học được, anh quay sang ứng dụng vào sản xuất tranh để cung cấp cho thị trường trong nước. Nhờ có kinh nghiệm học được nên lần này tranh của anh nhẹ hơn, khung tranh đa dạng kích cỡ, nội dung tranh cũng phong phú về màu sắc và chủ đề hơn. Lần chào hàng thứ hai này đã nhanh chóng được một số công ty nội thất như Nhà Xinh, Nhà Đẹp… chấp nhận. Ngoài ra, vào những ngày đầu tháng 6 này, một tin vui cũng đã đến với công ty khi mà thị trường Pháp đã chấp nhận loại tranh giả gỗ được sản xuất từ chất liệu bọt xốp composite. Hơn 5.000 bức tranh bọt xốp đã được hoàn thiện và chuẩn bị sẵn sàng để xuất khẩu sang Pháp.
Có thể nói, với ý tưởng độc đáo và mới lạ cùng với những thành công nối tiếp nhau của anh Tiến, chỉ trong một thời gian không xa nữa, trong danh mục hàng hóa trên thị trường thế giới sẽ có thêm một cái tên sản phẩm mới. Đó là “Tranh nghệ thuật composite made in VietNam”
PHÙNG ÁI VÂN
