“Trưởng đặc khu thậm chí phải là Ủy viên Trung ương!”

SGGPO
Theo chương trình nghị sự của kỳ họp thứ 4, chiều 10-11, Quốc hội sẽ nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt và sau đó thảo luận tại tổ về dự án luật này. 

Tin liên quan

Trao đổi với phóng viên về dự thảo Luật, TS. Nguyễn Đức Kiên, Phó Chủ nhiệm UB Kinh tế của Quốc hội cho rằng, không nên quá lo lắng về khả năng lạm quyền của Trưởng đặc khu. Thậm chí, theo ông Kiên, không ít lãnh đạo địa phương đã tỏ ra ngần ngại, không muốn nhận nhiệm vụ này.
“Trưởng đặc khu thậm chí phải là Ủy viên Trung ương!” ảnh 1 TS. Nguyễn Đức Kiên, Phó Chủ nhiệm UB Kinh tế của Quốc hội 
TS NGUYỄN ĐỨC KIÊN nhấn mạnh: “Tôi cho rằng khi làm Luật về đặc khu là chúng ta làm chính sách để đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp, để thu hút họ tham gia tạo nên những động lực phát triển kinh tế. Vậy nên chúng ta mới tranh luận mãi, từ việc giao đất 49 năm hay 99 năm, thuế nên giảm 10 năm hay 20 năm đầu… Nói nôm na là phải xác định chúng ta đang nỗ lực kiếm tiền, hãy làm mọi thứ để thúc đẩy kinh tế”.

* PHÓNG VIÊN: Nếu xác định tiêu chí là kinh tế, là "kiếm tiền về" - như ông nói - thì hiệu quả của bài toán đặc khu có vẻ như chưa thuyết phục. Có tính toán cho rằng mỗi đặc khu cần sự đầu tư rất lớn, như Phú Quốc dự kiến cần khoảng 40 tỷ USD, Vân Đồn thì khoảng 270.000 tỷ đồng, trong khi phần thu về, như tính toán của Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH-ĐT), thì tới năm 2030, Nhà nước mới có thể thu được cỡ 20-30 tỷ USD từ cả 3 đặc khu?

- Tính như thế là tính theo kiểu bài toán ngân sách. Chúng ta tính cần 40 tỷ USD ở Phú Quốc hay 270.000 tỷ đồng ở Vân Đồn là tính tổng mức đầu tư để xây dựng phương án huy động được khoản vốn đó trong vòng 5-10 năm và điều đó sẽ tạo ra cú hích phát triển ở khu vực ấy.

Chính “cú hích” đến thông qua đầu tư, thông qua các sản phẩm tạo ra tại đó (mà nhà nước lại không phải bỏ nhiều tiền đến thế) mới là cái lợi thu được.

Hút được 1 khoản đầu tư cực lớn trên một diện tích đầu tư cực nhỏ, đó chính là nguyên lý của đặc khu, là lợi ích kinh tế hướng tới, chứ đó không phải là chi phí.

Còn phần vốn ngân sách nhà nước phải bỏ ra thì cũng có sao đâu, mỗi đồng bỏ ra để hút được 10 đồng về chẳng phải rất tốt, rất đáng bỏ ra sao?

"Hút được 1 khoản đầu tư cực lớn trên một diện tích đầu tư cực nhỏ, đó chính là nguyên lý của đặc khu, là lợi ích kinh tế hướng tới, chứ đó không phải là chi phí."
* Liệu có khả thi không, khi xung quanh Việt Nam hiện đã có không ít đặc khu hấp dẫn, thành công? Nói cách khác, khi chúng ta là người đi sau?

- Vấn đề tùy thuộc vào cách thức ứng xử với người bỏ tiền ra như thế nào. Theo tôi, cái vướng hiện nay chính là ở quan điểm. Nếu ta "ứng xử" với các nhà đầu tư vào đặc khu giống như cách ta nhìn các nhà đầu tư BOT vừa rồi thì tôi lo còn lâu chúng ta mới làm được 3 đặc khu dự kiến.

"Cái vướng hiện nay chính là ở quan điểm."
“Trưởng đặc khu thậm chí phải là Ủy viên Trung ương!” ảnh 2 Một góc Phú Quốc nhìn từ trên cao
* Ở đây không chỉ có vấn đề kinh tế, mà còn “hành chính” nữa, thưa ông. Đa số ý kiến nghiêng về phương án xây dựng thiết chế Trưởng đặc khu, nhưng cũng có không ít e dè về cơ chế kiểm soát quyền lực trong trường hợp này?

- Tại sao ta cứ sợ Trưởng đặc khu sẽ lạm quyền mà không nghĩ người được đề xuất chắc gì đã nhận “ghế” Trưởng đặc khu nhỉ? Thực tế khi làm việc tại các tỉnh, trao đổi với những người như trong dự thảo Luật có khả năng bổ nhiệm làm Trưởng đặc khu, tôi thấy họ đều bày tỏ quan ngại nếu được giao nhiệm vụ này.

Trưởng đặc khu, nếu xếp theo thứ bậc hành chính của Việt Nam hiện nay thì… "chơi vơi", khó có thể xếp là chức vụ gì, Phó Chủ tịch tỉnh cũng không phải, Bí thư huyện ủy cũng không, nghĩa là một người “chân không tới đất, cật không tới trời”. Tôi thì nghĩ Trưởng đặc khu, nhất là trong giai đoạn “thử nghiệm thể chế” này, nên là một đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng.

"Trưởng đặc khu, nếu xếp theo thứ bậc hành chính của Việt Nam hiện nay thì… chơi vơi"
* Vậy có thể hiểu là ông ủng hộ cơ chế miễn trừ một số trách nhiệm cho Trưởng đặc khu, như trong đề án của tỉnh Quảng Ninh?

- Đưa ra cơ chế đó là bởi Quảng Ninh đã có một số thí điểm và lãnh đạo địa phương lường trước được những lo lắng của dư luận để người nhận nhiệm vụ yên tâm công tác. Đã gọi là đặc khu thì phải có những hành xử không giống như là luật pháp thông thường đang áp dụng.

Ta đang quá lo lắng nên cứ ngồi nói mãi việc phải làm gì trong khi Trung Quốc – đất nước ngay sát cạnh Việt Nam, dân số 1,3 tỷ người đã làm đặc khu kinh tế suốt 30 năm qua mà mọi việc vẫn ổn đó thôi, họ không mất sự lãnh đạo của Đảng, không mất chính quyền mà lại tạo được nguồn động lực phát triển kinh tế ở phần phía Đông để lôi kéo phía Tây của đất nước phát triển. Chúng ta cần phải nỗ lực nhìn xa hơn.

"Ta đang quá lo lắng nên cứ ngồi nói mãi việc phải làm gì... Chúng ta cần phải nỗ lực nhìn xa hơn." 
"Tóm lại, tôi cho rằng điều mà các doanh nghiệp đang rất cần là cơ chế để giải quyết thủ tục thật nhanh, thuận lợi. Người ta đến đầu tư, cần đất để triển khai dự án, chỉ cần đến gặp ông Trưởng đặc khu nêu yêu cầu, cam kết thực hiện các quy định, luật lệ đề ra, đảm bảo các điều kiện về an ninh trật tự, môi trường là xong, 2 tuần sau có thể quay lại để nhận quyết định giao đất, nộp tiền theo đúng khung giá là có thể bắt tay vào làm ngay" - TS. Nguyễn Đức Kiên.
* Lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh có kể lại rằng các nhà đầu tư lớn của Mỹ đến Vân Đồn 5 năm trước đã đặt ra 4 câu hỏi rất cụ thể (như quy hoạch Vân Đồn ở cấp độ nào; sự đảm bảo về tính pháp lý; tiến độ các cam kết về điều kiện hạ tầng như sân bay, bến cảng;  ai là người chịu trách nhiệm và là người làm việc thường xuyên với nhà đầu tư…). Những câu hỏi đó, với dự thảo luật này, đã có thể trả lời rõ ràng chưa?

- Tôi cho là đã trả lời được 3 câu trong số đó.

Thứ nhất, Việt Nam đã luật hóa các quy định với đặc khu này.

Thứ 2, có một người xác định để nhà đầu tư liên hệ khi cần, và chỉ cần 1 thôi - đó là ông Trưởng đặc khu.

Thứ 3, Nhà nước công khai những chính sách, điều kiện cần thiết để có thể trao quyền đầu tư cho doanh nghiệp.

Nhưng với câu hỏi thứ 4, mọi vấn đề có đảm bảo giải quyết nhanh, đúng như yêu cầu không thì chúng ta chưa dám hứa.

* Xin cảm ơn ông!

ANH THƯ thực hiện

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Giao thông - Đô thị

Ùn tắc giao thông ảnh hưởng đến phát triển TPHCM

Tối 15-11, các đại biểu HĐND TPHCM Nguyễn Thành Phong (Chủ tịch UBND TPHCM), Hoàng Thị Tố Nga (Phó Bí thư Thường trực Quận ủy quận 1) và ông Tề Chí Dũng (Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Phát triển Tân Thuận) đã tiếp xúc cử tri quận 1 trước kỳ họp thứ 6 HĐND TP khóa IX.

Quy hoạch

Tin buồn