Từ vụ châu Âu rúng động vì trứng bẩn: Bạn có đang ăn thuốc trừ sâu mỗi ngày?

SGGPO
Vụ bê bối trứng nhiễm thuốc trừ sâu Fipronil ở châu Âu đã lan sang châu Á đang gây hoảng sợ về an toàn thực phẩm. 

Bằng cách nào các chất cấm có thể đi đến tận bàn ăn của chúng ta? Làm cách nào có thể đảm bảo chất lượng thực phẩm chúng ta mua và ăn mỗi ngày?

Không ai muốn ăn thuốc trừ sâu, nhưng không phải ai cũng nhận ra rằng mình đang ăn thực phẩm chứa thuốc trừ sâu.

Vụ bê bối thuốc trừ sâu trong hàng triệu trứng bán ở Đức và Hà Lan bị phát hiện đầu tháng 8 và lan sang các nước châu Âu rồi Hồng Công (Trung Quốc) ở châu Á một lần nữa nêu lên vấn đề: Có bao nhiêu thực phẩm của chúng ta nhiễm các chất độc hại?

Trứng nhiễm thuốc trừ sâu và nỗi lo thực phẩm chứa chất độc hại ảnh 1 Đổ bỏ trứng nhiễm thuốc trừ sâu Fipronil tại một trang trại ở Hà Lan. Ảnh: EPA

Cơ quan Giám sát an toàn thực phẩm của Liên minh châu Âu (EU) mới đây cho biết rằng gần một nửa số thực phẩm người châu Âu ăn có chứa dư lượng thuốc trừ sâu, dù phần lớn không ở mức gây hại.

Thêm nữa, Hiệp hội Bảo vệ cây trồng châu Âu (ECPA) cảnh báo, thuốc trừ sâu giả và bất hợp pháp đang được sản xuất ngày càng nhiều trên toàn cầu.

Trong một nửa số thực phẩm ở châu Âu có chứa dư lượng thuốc trừ sâu, có dưới 3% vượt mức tối đa cho phép theo luật EU.

Trong khi đó, khoảng 7% số thực phẩm nhập từ các nước ngoài EU có chứa dư lượng thuốc trừ sâu vượt mức cho phép của EU.

Người tiêu dùng không có phương tiện để xác định thực phẩm có chứa chất độc hại - không màu và không mùi - hay không. Họ đành đặt lòng tin vào cơ chế quản lý. Tuy nhiên, cơ chế này ngày càng khó theo dấu các thành phần thực phẩm khi nông nghiệp ngày càng bị công nghiệp hóa trên quy mô lớn.

Các vụ bê bối như trứng nhiễm Fipronil xảy ra chỉ khi một chất độc hại được xác định, vì vậy khó biết có bao nhiêu thực phẩm nhiễm chất độc hại đã đi vào dạ dày chúng ta.

Theo Văn phòng Bảo vệ người tiêu dùng và An toàn thực phẩm Đức (BVL), không chỉ thuốc trừ sâu, các chất độc hại khác như dioxin hoặc aflatoxin cũng có thể lọt vào thực phẩm bằng nhiều cách: các nhà sản xuất thực phẩm không đạt tiêu chuẩn vệ sinh hoặc lạm dụng các chất cấm, các trại chăn nuôi sử dụng không đúng loại thuốc thú y...

Không chỉ thuốc trừ sâu, các chất độc hại khác như dioxin hoặc aflatoxin cũng có thể lọt vào thực phẩm bằng nhiều cách. 
Trứng nhiễm thuốc trừ sâu và nỗi lo thực phẩm chứa chất độc hại ảnh 2 Kiểm tra trứng nhiễm thuốc trừ sâu Fipronil tại một phòng thí nghiệm ở Đức. Ảnh: REUTERS
"Các chất độc hại có thể lọt vào thực phẩm ở bất kỳ đâu trên con đường từ nông trại đến bàn ăn. Các chất cấm có thể được cho vào thực phẩm một cách có chủ đích, chẳng hạn để làm thực phẩm bắt mắt hơn" - Nhà dinh dưỡng học Britta Schautz (Tổ chức Người tiêu dùng Berlin) nói với DW
Trong vụ bê bối trứng nhiễm độc, chất bị cấm trong chuỗi sản xuất thực phẩm là thuốc trừ sâu Fipronil đã được sử dụng bất hợp pháp để điều trị rận trên gà tại trại gia cầm ở Hà Lan.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết, ở các quốc gia thu nhập thấp và trung bình, thuốc trừ sâu là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do tự ngộ độc. Thuốc trừ sâu là chất độc hại sẽ đi vào môi trường, nên yêu cầu sử dụng phải có quy định chặt chẽ.

EU đã cấm các loại thuốc trừ sâu có độc tính cao với người và động vật như các loại neonoticotinoid dùng diệt ong, hoặc các loại thuốc tồn tại lâu dài trong môi trường như DDT.

Nạn buôn lậu thuốc trừ sâu giả và bất hợp pháp mỗi năm gây thiệt hại 1,3 tỷ EUR cho 28 nước thành viên EU, trong đó, Đức thiệt hại nặng nhất. (Theo Văn phòng Sở hữu trí tuệ của EU - EUIPO)
Dựa trên các nghiên cứu khoa học, EU đã đặt ra các mức trần dư lượng thuốc trừ sâu trong thực phẩm và nước. EU cũng cấm các loại thuốc trừ sâu giả và bất hợp pháp chứa các hóa chất gây hại sức khỏe con người và môi trường mà các nhóm tội phạm có tổ chức đang gia tăng buôn lậu toàn cầu.

Mới đây, ngày 4-8, Hải quan Hy Lạp thu giữ hơn 700kg thuốc trừ sâu bất hợp pháp có nguồn gốc Thổ Nhĩ Kỳ.

Christiane Huxdorff, nhà vận động chiến dịch "Thực phẩm cho Cuộc sống" của Greenpeace, chỉ ra việc thiếu kinh phí cho các cơ quan quản lý giám sát chất lượng thực phẩm sẽ làm các vụ bê bối như trứng nhiễm Fipronil còn tiếp tục xảy ra khi thực phẩm được sản xuất hàng loạt lớn như vậy.

Ngoài các quy định pháp lý, hằng năm, EU còn thực hiện các chương trình giám sát thuốc trừ sâu: các chuyên gia chọn một số lượng thực phẩm nhất định và phân tích, tìm kiếm dấu vết của hơn 770 loại thuốc trừ sâu, trong nhiều trường hợp dẫn đến thắt chặt các biện pháp kiểm soát.

Tuy nhiên, các chuyên gia không thể xác định các chất mà họ không tìm kiếm, vì vậy, chúng ta có thể đã ăn một loại thực phẩm nhiễm độc nào đó một thời gian dài rồi mới biết, khi có bê bối xảy ra. Điều này nêu lên vấn đề đáng sợ là có bao nhiêu thực phẩm nhiễm chất độc hại mà chúng ta không biết đã đi vào dạ dày chúng ta?

Nông nghiệp ngày càng công nghiệp hóa trên quy mô lớn làm người tiêu dùng khó kiểm soát những gì họ ăn và khó biết được thực phẩm của họ đến từ đâu.

"Chúng ta phải thoát khỏi nông nghiệp công nghiệp hóa. Từ trồng trọt, chăn nuôi gia súc và sản xuất sản phẩm động vật, cả chế biến thực phẩm, mọi thứ phải đa dạng hơn thay vì luôn có những công ty lớn đứng đằng sau toàn bộ quá trình", Huxdorff nói.

Người tiêu dùng cũng phải thường xuyên lưu ý các cảnh báo chính thức, lưu ý các thông tin về thu hồi sản phẩm chứa các chất độc hại.

Thực tế, người tiêu dùng có thể làm điều gì đó thật cụ thể. "Bạn càng mua nhiều thực phẩm không chế biến sẵn, bạn càng biết nhiều về chúng. Vì vậy, hãy mua thực phẩm hữu cơ và tận hưởng thời gian nấu ăn", Huxdorff nói.

TRÂN NGUYÊN

Tin liên quan

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phân biệt chủng tộc ám ảnh nước Mỹ

Phân biệt chủng tộc ám ảnh nước Mỹ

Sau cuộc nội chiến từ năm 1861 - 1865, nước Mỹ đã xóa bỏ được chế độ nô lệ nhưng cuộc chiến chống lại tàn dư của chế độ này, lớn nhất là tình trạng phân biệt chúng tộc, vẫn tiếp diễn đến ngày nay. Vụ bạo động của các nhóm da trắng cực hữu tại bang Virginia là minh chứng cụ thể.

Chuyện đó đây

Chính trường thế giới

Iran có 2 nữ phó tổng thống

Ngày 9-8, hãng BBC đưa tin Tổng thống Iran Hassan Rouhani đã bổ nhiệm 2 nữ Phó Tổng thống là bà Masumeh Ebtekar và Laya Joneydi, lần lượt phụ trách các vấn đề phụ nữ và pháp lý.