Vào thời điểm này không một nhà sản xuất phim trong nước nào đủ can đảm tung phim ra rạp vì biết cầm chắc thua lỗ. Hãng Phim truyện 1 công bố chi 200 triệu đồng cho “Sống trong sợ hãi” để kéo khán giả đến rạp song kết quả phải rút phim về trong… sợ hãi.

Một bộ phim nữa cũng của hãng này là “Chuyện của Pao” đã lấp ló cửa rạp cả tháng qua và mặc dù được hẳn 1 công ty tiếp thị đỡ đầu song cũng không tránh khỏi hồi hộp, lo lắng…

Ngay như Hãng phim tư nhân Thiên Ngân với bộ phim mang đậm chất giải trí là “Trai nhảy” đã hoàn tất nhưng phải chờ đến Noel hoặc Tết mới dám công chiếu. Dạo quanh các rạp, có thể thấy đến 99,9% là phim ngoại…

• Không mợ, chợ càng đông...

Các pa nô quảng cáo phim ngoại tại rạp Thăng Long (quận 3). Ảnh: ĐỖ HẠNH

Đã có mấy hãng thử nghiệm tung phim vào dịp hè với hy vọng tạo ra một cơn sốt phim hè giống như cơn sốt phim Tết. Yếu tố “nghỉ hè” có vẻ thuyết phục nhưng cuối cùng trở thành… sai lầm. Những “39 độ yêu” của BHD, “1735 Km” của Kỳ Đồng, “U14 – Đội bóng trong mơ” của Hãng phim Giải Phóng đều thất bại thảm hại vì nhiều lý do trong đó có chọn sai thời điểm. Và làm sao có thể so sánh được với những “quả bom tấn” của Mỹ, khi mà đi đến đâu nó gây sốt đến đó.

Trong năm mới chỉ có “King Kong”, “Vú em FBI 2”, “Điệp vụ bất khả thi 3”… mà khán giả đã đổ xô đến rạp. Sắp tới, với việc “Cướp biển vùng Ca-ri-bê 2” (The Pirates of the Carribean 2), “Dị nhân 3” (Xmen 3), “Mật mã Da Vinci” (The Da Vinci Code), “Khó chết 4” (Die hard 4), “Tình yêu và tốc độ 3” (The fast and the furious 3), “Chuyến bay định mệnh” (United 93)… được tung ra trong tháng 7 tới, phim Việt càng khó có cơ hội chen chân chứ chưa nói đến cạnh tranh. “Không mợ thì chợ càng đông” là câu nói quá đúng đối với thị trường phim Việt Nam vào thời điểm này.

• Rạp quá tải

Các chủ rạp cũng phải thốt lên: “Phim nhiều thế này khai thác không hết công suất, uổng quá”. Không kể những hãng nhập phim nhỏ của Hàn Quốc, Hồng Công, Ấn Độ… lâu lâu mới có phim, Việt Nam hiện có 3 đại gia lớn là Visionnet, Thiên Ngân, BHD. Trung bình 2 tuần mỗi hãng này tung ra 1 phim mới, xen kẽ nhau.

Như vậy, 1 tháng các rạp có khoảng 6 phim luân phiên phục vụ khán giả. Mới đây, thêm một đại gia là Megastar nhập cuộc, nâng lượng phim lên 8 phim/tháng. Giá nhập 1 bộ phim trung bình 500 – 700 triệu đồng, phim “hot” có thể tới trên 1 tỷ đồng. Các hãng cạnh tranh nhau khá gay gắt bằng các “siêu phẩm”. Mới đây, Visionnet “than thở” vừa để lộ kế hoạch nhập “Nhiệm vụ bất khả thi 3” và “Cướp biển vùng Ca-ri-bê 2” lập tức đã bị Megastar hớt tay trên.

Vì không đủ chỗ để phim vào rạp nên các phim không thể chiếu đồng loạt tại các rạp như trước kia. Hình thức hiện nay là mỗi chủ phim có đối tác rạp riêng. Phim của BHD được cụm rạp của Công ty cổ phần Truyền thông Điện ảnh Sài Gòn bảo trợ. Phim của Visionnet và Megastar do cụm rạp Cinebox và Diamond bảo trợ. Phim của Thiên Ngân chủ yếu phát hành tại cụm rạp Galaxy và cả đối tác Công ty CPTH Điện ảnh SG.

Vì phim nhiều nên thị phần khán giả đã không còn tập trung như trước. Các chủ phim đều biết phim của mình chưa khai thác hết công suất nhưng đành chấp nhận trước thực tế rạp quá tải.

Tuy chưa nói ra nhưng các chủ phim đều muốn ngồi lại để tìm ra một phương thức giải quyết vấn đề “hiệu quả phát hành”. “Để có giải pháp tốt nhất, bảo vệ quyền lợi của nhau, các nhà phát hành phải bàn bạc tránh những trường hợp cạnh tranh, chèn ép lẫn nhau” - đại diện của Megastar cho biết như vậy. Thiên Ngân thì cũng “nên làm vậy”, còn Visionnet lại băn khoăn: “Ngồi lại với nhau là ý kiến hay nhưng liệu có thực hiện được không vì sẽ phát sinh vấn đề lộ chiến lược kinh doanh…”.

• Khống chế lượng phim nhập?

Phim ngoại tràn ngập thế này, khó lòng phim nội chen vào! (Ảnh chụp trước Galaxy Cinema đường Nguyễn Du, quận 1).

Lượng phim ngoại quá nhiều đã “bóp chết” phim nội. Phải chăng điều này đúng trong tình hình hiện nay của điện ảnh Việt Nam? Đặt câu hỏi với khán giả: Nếu không có phim ngoại, liệu có đi xem phim nội hay không? Xin thưa là không. Có thể lượng khán giả sẽ tăng hơn chút ít nhưng không thể so sánh được với phim ngoại.

Một số nước như Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lan… phát hành phim nội địa khá tốt do họ có những chính sách bảo hộ điện ảnh dân tộc, khống chế lượng phim nhập, quy định thời lượng chiếu phim nội và ngoại ở các rạp… Nhưng để làm được điều đó, những nhà sản xuất phim nội địa cũng cam kết phim làm ra hấp dẫn, đủ sức lôi kéo khán giả đến rạp.

Đại diện của Visionnet cho rằng: “Việc hạn chế có thể nên làm trong tương lai, nhưng hiện tại không nên. Ai cũng biết vận hành một rạp chiếu còn rất nhiều khó khăn. Nếu các rạp bị hạn chế về sự lựa chọn phim thì chắc khó khăn còn nhân lên nhiều lần”.

Thực tế, ngay trong chính sách của mình, Megastar cũng dành khả năng để chiếu các phim Việt Nam hay, mới, tạo điều kiện để phim nội đứng tại mạng lưới rạp của Megastar (8 rạp) lâu nhất. Tuy nhiên, muốn vậy, các nhà làm phim của ta cần thay đổi cách làm phim, đảm bảo nội dung phải hấp dẫn đủ lôi kéo khán giả đến rạp. Kỹ thuật hậu kỳ cũng cần thay đổi (âm thanh nổi, kỹ xảo tốt). Thực tế cho thấy, nếu chất lượng tốt, phim Việt Nam luôn có doanh thu cao hơn phim ngoại 2-3 lần. 

Ở Việt Nam, lượng phim sản xuất ra 1 năm chỉ trên dưới 10 phim không đủ cung cấp cho hệ thống chiếu bóng. Các hãng tư nhân cũng chỉ nhắm vào sản xuất phim chiếu Tết. Trên hết, đa số phim Việt chưa hấp dẫn khán giả. Phương pháp phát hành còn thiếu chuyên nghiệp. Những phim có chất lượng nghệ thuật thực sự chưa được quan tâm đúng mức. Luật điện ảnh đã được Quốc hội thông qua, “dân” hoạt động điện ảnh trông chờ ở những quy định cụ thể nhằm chấn hưng điện ảnh dân tộc…

HÀ GIANG