Ấn tượng văn hóa Campuchia tại TPHCM

Những ngày văn hóa Campuchia đang diễn ra tại TPHCM với nhiều hoạt động phong phú, ấn tượng như: triển lãm ảnh, điêu khắc, sản phẩm thủ công mỹ nghệ “Campuchia – đất nước, con người và truyền thống văn hóa”; Tuần phim Campuchia; chương trình biểu diễn của Đoàn nghệ thuật Vương quốc Campuchia… Người dân Việt Nam lại có dịp tận mắt chứng kiến những nét tài hoa từ người bạn láng giềng.

Những giai điệu khơi gợi tình cảm...

... Đó là điều mà ngài Som Sokum – Phó Quốc vụ khanh Bộ Văn hóa Nghệ thuật Vương quốc Campuchia đã phát biểu tại lễ khai mạc Tuần văn hóa Campuchia trước lúc chương trình biểu diễn nghệ thuật của Đoàn nghệ thuật Vương quốc Campuchia tại Nhà hát thành phố chính thức diễn ra tối 26-6.

Khán giả cảm nhận được những tình cảm nồng hậu ấy qua các tiết mục nghệ thuật mà đoàn mang đến. Điệu múa Apsara mê hoặc, một điệu múa nổi tiếng của Campuchia đã được tổ chức UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, đã được những nghệ sĩ múa Campuchia thể hiện hết sức điêu luyện. Những bàn tay uốn cong, những bước chân nhịp nhàng tái hiện hình ảnh những vũ nữ Apsara nổi tiếng chạm khắc tại những ngôi đền Angkor. Đó là điệu múa Chhaiyaim (ảnh), một điệu múa vui nhộn rất phổ biến của nông dân Khmer.

Với những nhạc cụ truyền thống đơn giản như trống, cồng, xập xòa, cặp phách bằng tre, sau một vụ mùa bội thu, những người nông dân đã tập trung lại để múa hát. Người xem bắt gặp sự pha trộn của những động tác xiếc nhào lộn, trồng người trong các tiết mục múa rất ngoạn mục. “Múa Trận chiến Kuoy”, điệu múa của các chiến binh đòi hỏi sự khéo léo, chính xác. “Kan T-rưm hái tổ kiến vàng”, “Múa bọ ngựa”, “Nàng Kan-tai-rai”… đã cho người xem một cuộc trình diễn ấn tượng và đẹp mắt.

Xen kẽ những điệu múa là những ca khúc viết về đất nước, con người Campuchia. Một số ca khúc do chính cựu quốc vương Norodom Xihanuc sáng tác. Ấn tượng nhất là 2 ca khúc “Anh ở đầu sông, em cuối sông” và “Ngày mai anh lên đường” của Việt Nam được 2 ca sĩ Sin Sovanary và Huy Srey Na trình bày. Dù không nói được tiếng Việt song họ đã hát khá hay và chính xác lời bài hát.

Một số nghệ sĩ Việt Nam từng tham gia “Những ngày văn hóa Việt Nam tại Campuchia” năm 2006 đã nhận ra Sovanary, cô ca sĩ của Đoàn nghệ thuật Campuchia cùng biểu diễn giao lưu với đoàn Việt Nam tại Phnom Penh. Cô thuộc rất nhiều ca khúc Việt Nam và tâm sự rất thích hát những bài hát Việt, cô bày tỏ mong muốn có dịp sang Việt Nam để biểu diễn. Niềm mơ ước của Sovanary đã trở thành sự thật, cô đã được hát bằng tiếng Việt ngay trên đất Việt Nam…

Rất đông khán giả trong đêm văn nghệ là những kiều bào Khmer sinh sống tại TPHCM, những du học sinh Campuchia và những cán bộ Campuchia đang công tác tại Việt Nam, rõ ràng những tiết mục nghệ thuật của Đoàn nghệ thuật Vương quốc Campuchia đã để lại trong lòng mọi người những tình cảm tốt đẹp về một tinh thần đoàn kết, gắn bó của nhân dân 2 nước.

Tuần phim Campuchia: Đậm sắc màu tình cảm

Đêm khai mạc tuần phim Campuchia (*) tại rạp Diamond Cinema, ông Muong SoKhan, Phó Cục trưởng Điện ảnh Campuchia đã giới thiệu với khán giả Việt Nam về sự thăng trầm của điện ảnh Campuchia và nhấn mạnh đến sự hồi sinh, phát triển của điện ảnh nước nhà trong những năm gần đây. Ra mắt các phim “Hiếu thảo”, “Người mẹ quá cố”, “Tum và Teav”, “Lòng mẹ” tuy chưa phải tiêu biểu hết các dòng phim nhưng nó đã được công chúng Campuchia đón nhận nồng nhiệt.

Nổi bật qua các phim trình chiếu là tấm lòng “Hiếu thảo” của bé gái con nhà nghèo hiếu học và câu chuyện tình yêu đầy nước mắt “Tum và Teav”.

Phim “Hiếu thảo” mô tả về số phận có thật của cô bé Khorn Molika 13 tuổi, con một gia đình nghèo khổ ở vùng Pô Chen Tông, Campuchia. Sau khi cha Molika mất vì một tai nạn giao thông, gánh nặng gia đình càng quằn trên vai người mẹ trẻ.

Mẹ Molika ngày càng tiều tụy vì lao lực cực nhọc, nợ nần chồng chất và đã mắc bệnh lao ở thời kỳ cuối. Khi mẹ ngã bệnh nằm liệt giường, Molika phải thay mẹ làm đủ mọi công việc: xếp củi thuê kiếm tiền mua gạo, chăm sóc bà, lo lắng bệnh tình của mẹ và vẫn chăm chỉ chong đèn học bài đến khuya.

Sáng sớm, sau khi làm xong việc nhà, cô bé lại tất bật chạy “việt dã” đến trường. Nhưng, ở lớp học, Molika luôn là một học sinh cá biệt, làm phiền lòng cô giáo vì thường xuyên đi... học trễ. Câu chuyện đến bao giờ mới được sáng rõ nếu Molika không có cơ hội đọc trước lớp bài văn về tình yêu của em đối với người mẹ hiền và nỗi bất hạnh của gia đình. Cô giáo của Molika bây giờ mới hiểu ra tất cả với nỗi ân hận tràn đầy...

Một bài báo viết về câu chuyện của Molika đã làm xúc động đến nhiều trái tim nhân ái của những nhà hảo tâm cả nước. Thế nhưng, mẹ Molika đã không được kịp cứu sống! Có điều bà đã cảm thấy mãn nguyện và tự hào biết bao về tấm lòng hiếu thảo của đứa con yêu. Phim có nhịp điệu chậm, tương đối thuyết phục người xem nhờ sự mô tả chân thực cuộc sống một gia đình nghèo khổ qua những góc máy công phu.

Thu hút và được cảm tình nhất là diễn viên nhí nhập vai Molika. Cô bé diễn khá tốt và lấy không ít nước mắt của khán giả. Nét diễn xuất này tiếp tục được tìm thấy qua vai cô bé Komarey hiếu thảo (cũng do em thủ diễn) trong bộ phim “Người mẹ quá cố” (tương tự Truyện cổ tích “Tấm Cám”).

“Tum và Teav” là phim kể về câu chuyện Tum, chàng trai nổi tiếng hát hay. Vốn là một nhà sư trẻ nhưng Tum đã yêu cô gái Teav xinh đẹp, con một gia đình khá giả. Tum được thầy cho phép hoàn tục sớm nhưng chuyện tình của đôi trai gái này luôn bị trở ngại: Tum được tuyển vào cung vì giọng hát hay; Teav cũng được tuyển vào cung vì nhan sắc xinh đẹp. Họ đau khổ khi chia lìa nhau. May mắn, ở Hoàng cung, nhà Vua dần dần thấu hiểu được mối tình thủy chung, sâu nặng của Tum-Teav và đã tác thành cho họ nên duyên vợ chồng. Nhưng, trên đường trở lại quê nhà, gia đình Teav lại bị tên Tỉnh trưởng tiếp tục thúc buộc phải gả Teav cho con trai hắn. Một bi kịch tình yêu đầy máu và nước mắt đã xảy ra...

“Tum và Teav” là bộ phim phỏng theo tác phẩm của nhà thơ nổi tiếng Campuchia, Santhor Mok. Từ thơ ca cổ điển, “Tum và Teav” đã trở thành một đề tài khá quen thuộc trong nhiều bộ môn nghệ thuật ca, múa, nhạc, phim của Campuchia suốt nhiều thế kỷ qua. Người xem phim thường ví von bộ phim “Tum và Teav” tương tự như chuyện tình “Romeo và Juliet” vì những nỗi bi kịch đầy nước mắt về số phận của hai nhân vật chính.

Phim “Tum và Teav” do đạo diễn Fay Sam Ang thực hiện năm 2003, được khán giả Campuchia rất ưa chuộng và được đánh giá là một trong những phim hay gửi đến Viện Nghiên cứu phim Đông Nam Á, 2005 (SEASSI FILM, 2005).

(*) Tuần phim Campuchia từ 25-6 đến 28-6.

KIM ỬNG – HÀ GIANG