Trách nhiệm chính thuộc về gia đình

Thật ra, không chỉ có game online, những thú giải trí của trẻ em ở thành phố và vùng miền khác trong mùa hè vẫn rất nhiều. Vấn đề là phụ huynh có quan tâm và nỗ lực tạo điều kiện cho các em hay không. Bởi bộ mặt văn hóa xã hội đang phát triển từng ngày, các loại hình giải trí đa dạng phong phú đang từng bước đáp ứng nhu cầu cao hơn của trẻ em, tốt hơn nhiều so với trước. Các nhà văn hóa thiếu nhi đều có phong trào đọc sách, sinh hoạt đội nhóm, thi ca hát, cắm trại mùa hè… đang diễn ra khắp nơi với nòng cốt là tổ chức Đoàn, Đội  ở cơ sở.

Thực tế ấy cho thấy rằng, thế giới giải trí của trẻ em vẫn rộng mở, không hề thiếu thốn đến mức nghèo nàn. Vấn đề là trong chúng ta có không ít người còn thụ động, thậm chí kêu ca, “đổ lỗi” cho game online và mặt trái của nó. Nếu chúng ta chủ động tạo những phương cách mới  giúp trẻ em những  cách  nhìn, cách nghĩ mới thì hiệu quả vẫn rất cao.

Xin lấy ví dụ: Người bạn của tôi có ba cháu nhỏ đều mê chơi game online, thành thói quen sau giờ học. Mùa hè đến, đoán trước được “nguy cơ” luyện game sẽ tái diễn, có thể khiến bọn trẻ quên ăn, quên ngủ và hại mắt; vợ chồng anh đã “hướng” các con đến một tour gia đình dài ngày rất thú vị.

Sau khi đến Hà Nội thăm lăng Bác, Văn Miếu và nhiều cảnh quan di tích, họ về Nghệ An thăm quê Bác, vào Hà Tĩnh chiêm bái  Nguyễn Du,  rồi trở về tắm biển Mũi Né, Nha Trang. Cuối cùng về  “tụ hội” ở khu vườn rất đẹp trong  trang trại của ông bà nội tận Bình Dương. Mấy đứa trẻ rất mê nhà vườn, xin ở lại chơi cùng ông bà đến hết tháng 7 mới trở lại thành phố. Hằng ngày, bọn trẻ được tham gia đủ trò chơi dân dã do gia đình cùng hàng xóm bày ra. Anh bạn khoe rằng: Sự hiểu biết về danh nhân, đất nước cùng văn hóa mọi miền khiến con của anh khác hẳn với trước. Chuyện ăn uống và sinh hoạt cũng khác những ngày ở thành phố, đứa nào cũng rắn chắc và nhanh nhẹn hơn nhờ được “hưởng lộc” nắng gió đồng quê hiền hòa trong lành.

Tất nhiên, đó là sinh hoạt lý tưởng của một gia đình khá giả. Nhưng không thể nói khó khăn về kinh tế là sự trói buộc hoàn toàn các nhu cầu trẻ em. Chẳng hạn, thỉnh thoảng đưa các em đến vui chơi ở các tụ điểm văn hóa - nhiều nơi miễn phí -   tại thành phố hoặc ven đô. Không thiếu những công viên, nhà sách, nhà hát, sân khấu kịch, vườn thú… bằng nhiều hình thức đọc sách, nghe nhạc, xem phim, tham quan  có chọn lọc.

Đành rằng, sách báo phim ảnh và trò chơi cho thiếu nhi chưa thật nhiều và hay bằng các nước phát triển, nhưng dù hoàn cảnh thuận lợi, khó khăn khác nhau, nếu chúng ta biết cách sắp xếp khéo léo cho con em mình thì vẫn tạo ra một mùa hè lý thú. Từ đó, trẻ em sẽ tự nhận thức cuộc sống bằng trực quan phong phú, sẽ ghi nhớ lâu hơn bất cứ bài học nào trong sách vở.    Nói nôm na, cần linh hoạt bằng mọi cách giúp trẻ “tạm xa” những không gian chật hẹp khô khan của máy móc, tâm hồn trẻ em sẽ bớt đi những ám ảnh phù phiếm của thế giới ảo, rồi sẽ dần cảm nhận được giá trị cuộc sống đích thực từ những cuộc vui mang tính cộng đồng có tính nhân văn. Và những ngày nghỉ hè sẽ có giá trị như nguồn năng lượng tinh thần dồi dào giúp trẻ em tích tụ dần vốn sống cho tới tuổi trưởng thành. Vì vậy, sự nỗ lực của mỗi gia đình - tùy hoàn cảnh - là yếu tố quan trọng nhất để trẻ được thụ hưởng mùa hè như ý muốn.

Trần Đức Lan
Quận 1, TPHCM