Mảnh đất Tây Nguyên trù phú đã và đang góp cho đời sống âm nhạc nhiều giọng hát đặc biệt. Không những công chúng tán thưởng, mà giới chuyên môn cũng đánh giá rất cao những giọng ca được thăng hoa từ đại ngàn. Trong sự hội tụ văn hóa, khi các ca sĩ của núi rừng về nơi phố thị thì bản sắc ấy càng có dịp phô diễn và nâng niu!
Ca sĩ Bonner Trinh.
Nhắc đến những tiếng ca đại ngàn, chúng ta lập tức nhớ ngay đến ba giọng ca Tây Nguyên hàng đầu là Y Moan, Măng Thị Hội và Rơ Chăm Pheng. Cả ba đều đã được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT) và khẳng định vững chắc chỗ đứng trong đời sống âm nhạc.
Tuy mỗi người một hoàn cảnh khác nhau, Măng Thị Hội ở TPHCM, Y Moan ở Đắc Lắc, Rơ Chăm Pheng ở Hà Nội, nhưng họ đều là niềm tự hào của đồng bào dân tộc thiểu số góp vào sự phong phú và rực rỡ của văn hóa Việt Nam.
Mỗi ngày công chúng vẫn mong muốn sẽ có thêm những tiếng ca đại ngàn khác, vì vậy bất kỳ ca sĩ nào mang theo chút rock rừng xuất hiện cũng trở thành niềm hân hoan của tất cả khán giả! Chính từ tình cảm thiết tha ấy, ai cũng thoáng băn khoăn, hình như phía sau họ đang tồn tại những khoảng trống.
NSƯT Măng Thị Hội đã nghỉ hưu ở Nhạc viện TPHCM; NSƯT Rơ Chăm Pheng bước sang tuổi 48; còn NSƯT Y Moan dựng trước cổng nhà tấm bảng ghi chữ “Ây Sa Wa” để báo cho thiên hạ biết anh đã trở thành ông nội của đứa bé tên là Sa Wa.
Do đó, dù tiếc nuối và dù níu kéo thế nào, chúng ta cũng phải thừa nhận với nhau rằng, ba gương mặt xuất sắc này đã có dấu hiệu dừng lại trong nghề hát, và họ cần có người kế tục.
Thật mừng, từ vài năm nay, Siu Black rời khỏi vai trò nhân viên Công ty Điện lực Kon Tum để làm ca sĩ chuyên nghiệp. Chị không chỉ chứng minh vẻ đẹp tâm hồn người Ba Na, mà còn giữ vai trò gạch nối giữa thế hệ ca sĩ Tây Nguyên đã yên vị và thế hệ ca sĩ Tây Nguyên trẻ trung hơn, sinh động hơn ở thời hội nhập.
Như một dòng thác âm thanh cuồn cuộn của núi rừng, sau những tiếng thác reo của Y Moan, Măng Thị Hội và Rơ Chăm Pheng thì đến Siu Black. Gần đây là cô gái dân tộc Lạch – Cil Trinh - đã lấy tên ngôi làng Bonner của mình ở Lâm Đồng để làm nghệ danh Bonner Trinh và đoạt giải nhất Tiếng hát truyền hình TPHCM năm 2002. Đồng hành với Bonner Trinh còn có hai chàng trai Y Zắc và Y Jang Tuyn.
Ca sĩ Y Garia.
Cũng với thiện chí trân trọng những tiếng ca đại ngàn, cuộc thi Ngôi sao Tiếng hát truyền hình 2008 có thêm một phần thưởng dành cho “Thí sinh người dân tộc đạt thứ hạng cao”. May mắn thay, trong 12 giọng hát lọt vào vòng chung kết cuộc thi này có hai đại diện khá nổi bật là cô gái Hjina Bya, 21 tuổi và chàng trai Y Garia, 25 tuổi.
Xin nói thêm, Y Garia chính là con trai của NSƯT Y Moan. Một cuộc trò chuyện gần đây, Y Moan đã có không ít ưu tư về thế hệ ca sĩ trẻ Tây Nguyên và cho rằng: “Ca sĩ của đại ngàn khi hát lên phải nghe như rừng đang xào xạc, như suối đang róc rách, như dòng sông đang tuôn trào”. Liệu Y Garia và bè bạn cùng trang lứa với anh có tiếp nối được ngọn lửa rạo rực đam mê từ Y Moan?
Sự phát triển cực kỳ đa dạng của hoạt động ca nhạc mấy năm qua khiến có người không khỏi e ngại hiện tượng “hòa tan” của các tiếng ca đại ngàn. Sự lo ngại ấy hoàn toàn chính đáng, vì thưởng thức một giọng hát dân tộc thiểu số mà không nhận thấy được nét hoang sơ, cuồng nhiệt và nồng cháy của Tây Nguyên thì cũng hơi bùi ngùi.
Xét kỹ, có thể dễ dàng nhận thấy hai yếu tố thiệt thòi của các ca sĩ Tây Nguyên. Thứ nhất, không có nhiều lắm những ca khúc mang âm hưởng Tây Nguyên phù hợp với nhịp thở hiện đại. Thứ hai, chưa có những nhà thiết kế thời trang biết khai thác chất liệu và các yếu tố văn hóa Tây Nguyên trong trang phục biểu diễn. Vì vậy, khi về nơi phố thị, những giọng ca đại ngàn chỉ cần thiếu chăm chút sẽ bị lẫn hoặc chìm khuất vào số đông ca sĩ nhộn nhịp phấn son .
Chúng ta lạc quan về những giọng ca từ đại ngàn, và mơ ước có những cuộc chinh phục mới tạo thành những dấu son trong lòng khán giả như nhiều thế hệ đã thành công như Măng Thị Hội với ca khúc “Bóng cây Kơnia” của Phan Huỳnh Điểu – Ngọc Anh; Rơ Chăm Pheng với ca khúc “Cánh chim báo tin vui” của Đàm Thanh; Y Moan với ca khúc “Ơi M’drắc” của Nguyễn Cường. Và có lẽ, sân khấu ca nhạc hôm nay đã vận hành theo một thể thức khác, nên cũng cần có những bầu show chuyên nghiệp tận tụy trong việc tìm kiếm và lăng-xê những giọng ca đại ngàn!
Tuy Hòa
