* Đạo diễn Nguyễn Thanh Vân: “Chuyển tải một số phận như hàng ngàn số phận”
Tại lễ trao giải Cánh diều 2007, với Trái tim bé bỏng, một lần nữa, tên tuổi của đạo diễn Nguyễn Thanh Vân được xướng lên với giải thưởng Đạo diễn xuất sắc nhất. Không đoạt Cánh diều Vàng như nhiều người trông đợi, bộ phim của anh, ngoài Cánh diều Bạc 1, còn ẵm giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất, Âm nhạc xuất sắc nhất và giải Báo chí bình chọn bộ phim truyện nhựa hay nhất. Đạo diễn Nguyễn Thanh Vân dành cho Báo SGGP cuộc phỏng vấn dưới đây.
* PV: Giải Cánh diều Bạc và giải của Báo chí, anh thích giải thưởng nào hơn?
* Đạo diễn Nguyễn Thanh Vân: Một câu hỏi khó (cười). Tôi trân trọng các giải thưởng, dù giải của khán giả, của báo chí hay giải của giới chuyên môn…
Cảnh trong phim Trái tim bé bỏng.
* Trái tim bé bỏng là hành trình của Mai từ làng cát nghèo ở Quảng Bình ra thành phố học may rồi bị lừa đưa vào lầu xanh. Theo anh, số phận của Mai có tiêu biểu cho số phận các cô gái nông thôn hiện nay?
* Rất, rất nhiều cô Mai là đằng khác. Trong lúc làm hậu kỳ, tôi đọc một bài báo ghi rõ tên tuổi của các em gái ở Ba Đồn (Quảng Bình), đúng quê nhà biên kịch Nguyễn Quang Lập, có hoàn cảnh tương tự Mai. Chuyện các cô gái quê hay bị lừa lọc khi ra thành phố thì nhiều lắm...
* Anh đã chuyển tải những thông điệp của hiện thực khốc liệt và trần trụi đó bằng phong cách phim tài liệu?
* Thật ra, làm phim nhựa mà tải thông tin theo kiểu phim tài liệu thì đòi hỏi phải có nhiều cảm xúc. Có cảm xúc mới có độ sâu sắc, ám ảnh. Nếu chỉ là thông tin bình thường thì phim khó chứa đựng giá trị nghệ thuật. Tôi tin, tôi đã đã có “sức cảm” nào đó để chuyển tải một số phận như hàng ngàn số phận…
* Liệu câu chuyện thời hiện tại này có khiến bộ phim… dễ lạc hậu sau 5-10 năm nữa?
* Bạn cứ tin đi, khoảng cách giàu nghèo và di cư để đổi đời là vấn đề muôn thuở.
* Theo anh, tiết tấu phim có cần đẩy nhanh hơn nữa để phù hợp với sự ào ạt và sôi động của đời sống thị thành cuốn Mai vào dòng thác của số phận?
* Tôi thấy cách thể hiện trên phim phù hợp với đề tài. Cuộc sống vận hành ngày một nhanh hơn. Những sự kiện hay biến cố nối nhau liên tiếp và có khi, những gì xảy ra sau che khuất những gì trước đó… Nhưng tiết tấu nhanh hay chậm còn phụ thuộc vào cảm nhận của mỗi người và tâm lý của họ ở thời điểm ấy. Giang (đạo diễn Nhuệ Giang - vợ đạo diễn Thanh Vân) nói, phim này có sự thay đổi so với các phim trước của tôi vì nhịp dựng phim nhanh hơn. Cách nhìn thời gian trong phim phù hợp với tình cảm của cá nhân tôi đối với nhân vật trong phim.
* Trái tim bé bỏng sử dụng âm nhạc nhẹ nhàng với giai điệu chủ đạo là điệu hò miền Trung. Đây là ý tưởng của anh hay của nhạc sĩ Quốc Trung?
* Tôi với Trung may mắn có điểm nhìn tương đối giống nhau. Tôi nói với Trung là cố gắng tạo sự tương phản giữa cuộc sống hiện tại của Mai và gốc gác miền Trung của cô ấy khi vào Sài Gòn. Trung đưa âm thanh vào phim một cách kín đáo nhưng hiệu quả và thành công này được ghi nhận.
* Đoạt giải Đạo diễn xuất sắc nhất nhưng có người cho rằng anh vẫn chưa mới hơn các phim trước?
* Tôi thích cách làm này vì có cảm giác ngôn ngữ điện ảnh trở thành vũ khí và được phát huy tối đa. Tôi áp dụng thủ pháp tương phản. Mỗi chi tiết và hình ảnh đặt cạnh nhau thì cộng hưởng ý nghĩa và tạo nên giá trị mới. Chẳng hạn, cảnh em trai Mai và cả xóm nghèo ngồi xem biểu diễn thời trang trên ti vi. Em trai gọi “Chị Mai kìa”. Cảnh này tiếp diễn song song với cảnh Mai ra khỏi nhà đi khách. Cảnh Mai nhận tiền của ông già và sau đó là hình ảnh mẹ Mai vác chiếc ti vi đỏ về làng. Phim luôn lặp lại thủ pháp đó.
* Có ý kiến cho rằng, trong không khí của Trái tim bé bỏng, anh đưa vào phim cảnh Mai, cô gái quê ra thành phố tắm khỏa thân và ngồi vuốt ve cơ thể là khiên cưỡng?
* Cảnh này nói lên linh cảm của Mai trước khi bước vào cuộc sống nhầy nhụa và cũng thể hiện tình cảm của những người làm phim trước giờ phút một cô gái chia tay với sự trong trắng…
* Những lần làm phim trước, anh và vợ - đạo diễn Nhuệ Giang - luôn sát cánh bên nhau. Hai người là sự bổ sung giữa mạnh mẽ dâng trào và những ẩn ức sâu sắc kín đáo. Lần này, Nhuệ Giang bận làm phim ở Hà Nội (bộ phim Hậu họa do chị làm đạo diễn đoạt giải Cánh diều Vàng dành cho thể loại phim dài tập) nên Hồng Ánh làm phó đạo diễn. Anh có nghĩ rằng, nếu có vợ ở cạnh thì… phim sẽ hay hơn?
* Chắc hay hơn một chút (cười vui).
* Xin chúc anh tiếp tục thành công!
HOÀNG THẮNG thực hiện
