Thông tin về việc xây dựng Tuyển tập thơ Việt Nam thế kỷ XX đến cuối năm mới được đưa ra. Tuy nhiên, ngay thời điểm này đã nhận được nhiều luồng dư luận khác nhau trong làng thơ. Ngày 3-8, nhà thơ Vũ Quần Phương, Chủ tịch Hội đồng tuyển chọn cho tuyển tập thơ, đã trao đổi với báo giới về vấn đề này.
Nhà thơ Vũ Quần Phương cho biết, việc tuyển chọn thơ tiến hành qua 3 bước. Hội đồng tuyển chọn thực hiện vòng 1, sau đó đến Hội đồng thẩm định và cuối cùng là Hội đồng xuất bản. Tất cả những thông tin hiện nay mới chỉ ở dạng dự kiến. Hội Nhà văn vẫn chưa quyết định được quy mô của tuyển tập do đó chưa thể khẳng định sẽ có bao nhiêu phần trăm hội viên Hội nhà văn Việt Nam có mặt trong tuyển tập này.
Hội Nhà văn đã thống nhất 4 tiêu chí về nội dung: Dân tộc, yêu nước, cách mạng và nhân văn. Tiêu chí nghệ thuật đơn giản, đó là bài thơ phải lay động lòng người, phản ánh được bản chất thời cuộc. Tuyển tập thơ Việt Nam thế kỷ XX dự kiến sẽ đem đến một cái nhìn tổng thể về thơ và tác giả thơ của Việt Nam trong một quãng thời gian đặc biệt.
Thế kỷ XX đầy biến động, Việt Nam từ chỗ là một đất nước nô lệ đã giành được tự do độc lập. Thơ Việt Nam từ chỗ được viết bằng chữ Hán, chữ Nôm tượng hình vào đầu thế kỷ đến cuối thế kỷ, đã được diễn đạt dưới hình thức chữ Latin, nằm giữa quãng thời gian đó là một cuộc cách tân thơ - phong trào thơ Mới. Do đó, việc tuyển chọn sẽ không căn cứ vào tên tuổi tác giả, đóng góp cách mạng, tuổi tác hay chức vụ mà đặt tiêu chí “thơ hay” lên đầu.
Hội đồng tuyển chọn gồm 6 người, làm việc thẳng thắn, công tâm, không “chiều” hay cả nể nhau, nếu trường hợp nào khó quá thì bỏ phiếu kín. Tất nhiên cách này cũng sẽ không thể đạt tới sự hoàn hảo nhưng nhà thơ Vũ Quần Phương nghĩ đó là cách làm việc tối ưu. Nếu ai có cách nào hay hơn, Hội đồng tuyển chọn sẵn sàng tiếp thu.
Theo ông Phương, hiện có 3 phương án được đưa ra là chọn khoảng 600 tác giả (trong đó có tất cả 500 hội viên và 100 tác giả của nửa đầu thế kỷ); chọn khoảng 300 tác giả; và phương án cuối là chọn 100 tác giả. Cả 3 phương án này, nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội Nhà văn, đều cho là “có lý”. Tuy nhiên vẫn chưa đi đến kết luận cuối cùng là chọn phương án nào.
Hiện, danh sách tuyển chọn vẫn đang thực hiện ở phương án 1, được xếp số thứ tự theo chất lượng thơ từ 1 đến 600 tác giả, dừng ở đâu thì Hội Nhà văn sẽ quyết định.
Trả lời câu hỏi về việc liệu có xảy ra trường hợp một tuyển tập thơ mà có đến 600 tác giả gồm tất cả nhà thơ để cho “vui vẻ cả làng”, nhà thơ Vũ Quần Phương cho biết, ông cũng không đồng tình với cách này. cái mà Hội cần thời điểm này là phản ứng của độc giả của thơ chứ không chỉ của người làm thơ.
Bởi lẽ tuyển tập thơ này là dành cho độc giả các nhà thơ cũng chỉ như những người “làm hàng”. Nếu có mặt trong tuyển thơ này mà không có mặt trong lòng người yêu thơ thì cũng vô nghĩa.
Hiện công việc vòng 1 của hội đồng tuyển chọn chưa kết thúc, phải 1 vài tháng nữa mới xong vì thế tuyển tập có thể sẽ ra mắt vào cuối năm nay.
MAI AN
