Khi nói đến ông Nguyễn Văn Đồng, người dân ở thôn Cát Sơn, xã Trung Giang (Gio Linh, Quảng Trị) ai cũng biết, đó là ông già đi làm chế độ. Bởi 10 năm nay, ông đã 200 lần đến các cơ quan chức năng để xin làm chế độ thương binh...?
Chuyện về người du kích
Chúng tôi tìm về nhà của ông Nguyễn Văn Đồng, vào một trưa tháng năm nắng như đổ lửa. Trong căn nhà của mình, ông Đồng đang ngồi kiểm lại các giấy tờ lần cuối để ngày mai đưa sang UBND xã Vĩnh Giang (Vĩnh Linh) tiếp tục hỏi về việc ông không được tiếp nhận hồ sơ để đi khám làm chế độ thương binh.
“Gần 200 lần tôi đi đến các cơ quan xin làm chế độ đến nay vẫn chưa được các chú ạ” – ông Đồng cho biết.
Ông Đồng đang còn xắp xếp lại núi hồ sơ của mình để tiếp tục đi làm chế độ
Bằng một giọng khàn yếu ở tuổi 64, ông kể lại chuyện đi làm dân quân du kích cách đây gần 40 năm. Năm 1964, tròn 20 tuổi, ông Đồng tham gia vào lực lượng dân quân du kích xã thuộc đơn vị 27 do huyện Vĩnh Linh quản lý.
Ông Đồng được phân công vận chuyển, tiếp tế lương thực, vũ khí đạn dược từ Vĩnh Linh ra đảo Cồn Cỏ, rồi ra tận cửa khẩu Cửa Nhượng tỉnh Hà Tĩnh để vận chuyển vũ khí quân trang đưa vào tập kết tại xã Vịnh Mốc (Vĩnh Linh), sau đó đưa vào miền Nam phục vụ cho chiến trường.
Tháng 4-1968, bom Mỹ đánh phá ác liệt tại vĩ tuyến 17 (sông Bến Hải), chúng rải bom từ trường xuống cả dòng sông nhằm cắt đường chi viện bộ đội ta vào miền Nam. Khi đó ông Đồng cùng với đồng chí Quang (cùng đơn vị) đã tình nguyện dùng thuyền mở đường máu trên sông Bến Hải tại bến đò B..., để đưa bộ đội sang sông.
Tháng 9-1968, ông Đồng cùng đồng chí Quang (người cùng xã) được Xã đội Tùng Luật điều động đi đào hào công sự để mở thêm bến đò C tại thôn Cô Mỹ, xã Vĩnh Giang (Vĩnh Linh), do bà Nguyễn Thị Dậu, xã đội phó trực tiếp chỉ huy. Trong lúc làm nhiệm vụ, thì máy bay địch phát hiện và thả bom làm sập hầm.
Ông Đồng kể: “Sáng hôm sau tỉnh lại thấy mình còn nằm trên giường của trạm xá xã, hỏi ra mới biết lúc máy bay địch thả bom làm sập hầm tôi bị thương, nhiều mảnh đạn xuyên vào đùi, đầu chảy máu và ngất xỉu. 20 ngày sau tôi được ra viện và tiếp tục về đơn vị phục vụ chiến đấu”.
Đến tháng 2-1974, ông Đồng về làm chủ tịch xã Gio Việt và kiêm luôn chủ nhiệm đánh cả HTX Đại Lộc – Gio Việt, đến năm 1986 thì hết làm và chuyển về sống ở thôn Cát Sơn, Trung Giang (Gio Linh).
Năm 1997, do vết thương cũ tái phát nên nhiều lần ông Đồng phải nhập viện. Trong thời gian này, được tin nhà nước đang có chính sách làm chế độ cho các trường hợp như mình nên ông Đồng đã làm đầy đủ các thủ tục xin đi khám để làm chế độ nhưng không hiểu vì sao mãi không được.
Lý do thiếu thuyết phục!
Năm 1997, ông Đồng đã nạp hồ sơ xin làm chế độ của mình cho UBND xã Vĩnh Giang, nhưng 3 năm sau ông mới nhận được câu trả lời là hồ sơ chưa đầy đủ với lý do: Hai ông Trần Quang và Trần Khôn - người ký xác nhận hồ sơ cho ông không phải là đảng viên (do ông Hoàng Thái, lúc đó là bí thư xã Vĩnh Giang trả lời).
Ông Nguyễn Văn Đồng đã tìm gặp thêm nhiều nhân chứng để xác nhận, trong số ấy có bà Nguyễn Thị Dậu (từng là xã đội phó), nguyên là đại biểu Quốc hội khóa 4, khóa 5, là người trực tiếp chỉ huy ông Đồng, song hồ sơ của ông vẫn không được chấp nhận.
Kể từ đó cho đến nay ông đã đi đến các cơ quan chức năng tổng cộng gần 200 lần để hỏi về trường hợp của mình. Ông lên UBND tỉnh, UBND tỉnh bảo đến Sở LĐTB-XH. Đến sở, sở nói về huyện, huyện lại chỉ về xã...?
Trao đổi về vấn đề này với chúng tôi, ông Lê Vỹ, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Giang cho biết: “Hồ sơ của ông Đồng không thụ lý được trong nhiều năm qua vì lý do chi bộ thôn không xác nhận”.
Nhưng khi chúng tôi hỏi văn bản nào quy định điều kiện này thì ông Vỹ trả lời: “chúng tôi nghe nói như thế và hình như không có trong luật của nhà nước quy định mà đó là quy định chỉ riêng tỉnh Quảng Trị”.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, Nghị định 28 và nhiều thông tư hướng dẫn về việc làm chế độ cho thương binh trong khoảng thời gian trước năm 2005, thì không yêu cầu phải có chi bộ thôn xác nhận và cũng không yêu cầu người xác nhận phải là đảng viên mà chỉ có quy định cần 2 người làm chứng và có giấy xác nhận của trạm xá lúc điều trị khi bị thương.
Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, về trường hợp của ông Đồng đã có đến 7 người làm chứng trong đó có thủ trưởng của ông Đồng và trạm trưởng trạm xã nơi ông điều trị đã xác nhận. Nhưng không hiểu vì lý do nào mà 10 năm qua ông Đồng không thể làm được chế độ cho mình.
Đến ngày 26-6-2006, lúc này nhà nước có quy định mới về hướng dẫn làm chế độ thương binh (tức Nghị định 54 được ban hành), thì UBND xã Vĩnh Giang yêu cầu ông Đồng phải có giấy chứng nhận vào viện, ra viện trong lúc bị thương.
Với yêu cầu này gần 2 năm qua ông Đồng không thể nào hoàn thành được thủ tục để làm chế độ.
Một cán bộ của Phòng LĐTB-XH huyện Vĩnh Linh cho biết, về trường hợp của ông Đồng có thể làm được chế độ thương binh trong thời gian thực hiện theo Nghị định 28 của nhà nước. Nhưng tại thời gian đó chúng tôi không nhận được hồ sơ của xã chuyển lên nên không thụ lý được, còn bây giờ để giải quyết được cho ông Đồng cần phải xin ý kiến của Bộ LĐTB-XH xem xét điều chỉnh linh hoạt cho trường hợp đặc biệt còn sót lại này?
Điều đáng nói, nhiều người dân ở xã Vĩnh Giang cho biết: “ông Đồng không được UBND xã chấp nhận hồ sơ là vì trước đó ông đã phát hiện một số người ở xã không phải thuộc diện làm chế độ thương binh nhưng vẫn được làm nên ông đã làm đơn tố cáo, dẫn đến hồ sơ ông không được giải quyết”.
VÕ LINH
