Tiếp tục hành trình tìm công lý

Chiến tranh trôi qua đã gần 40 năm nhưng nỗi đau chiến tranh vẫn còn nhức nhối. Nhân kỷ niệm 51 năm Ngày vì nạn nhân chất độc da cam Việt Nam (10-8), PV Báo SGGP trao đổi với bà Đặng Hồng Nhựt, Phó Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin (NNCĐDC) TPHCM, đồng thời là nạn nhân trực tiếp gánh chịu nỗi đau chất độc da cam…

- PV: Là một trong những người đầu tiên tham gia hành trình đi tìm công lý, bà bức xúc nhất điều gì?

Bà Đặng Hồng Nhựt: Hiện nay, hơn 3 triệu NNCĐDC Việt Nam đang hàng ngày phải đối mặt với cuộc sống khắc nghiệt, đang quằn quại đau đớn bởi những bệnh nan y, hàng vạn người đã chết trẻ, đặc biệt con cháu họ sinh ra sau chiến tranh bị dị dạng dị tật, chưa kể hàng triệu bào thai chưa kịp chào đời, mức sống của các gia đình nạn nhân ở dưới mức nghèo khổ. Thế nhưng, các công ty hóa chất Mỹ, trong đó có công ty Dow Chemical và Monsento đã sản xuất ra chất độc da cam và những người đưa ra quyết định sử dụng chất độc da cam trong chiến tranh ở Việt Nam vẫn cố tình lảng tránh trách nhiệm. Bất công hơn, cùng là NNCĐDC nhưng các cựu chiến binh Mỹ đã được bồi thường từ năm 1985, còn NNCĐDC ở Việt Nam thì bị lãng quên.

- Trong lúc chưa có sự đền bù từ phía các công ty hóa chất Mỹ thì chúng ta đã “tự cứu mình” như thế nào?

Nền kinh tế nước ta mới được khôi phục sau 3 thập kỷ bị chiến tranh tàn phá, vậy mà phải cưu mang hơn 3 triệu NNCĐDC (tương đương 2,4% dân số) đã gây thêm gánh nặng chi phí quá lớn. Nhằm chung tay xoa dịu nỗi đau da cam, Chính phủ Việt Nam cùng cộng đồng xã hội và các nhà hảo tâm trong - ngoài nước đóng góp hàng tỷ USD giúp đỡ những NNCĐDC. Riêng TPHCM, hàng năm Sở LĐTB-XH TP trợ cấp cho hơn 4.500 NNCĐDC, các đơn vị, cá nhân hảo tâm đóng góp tặng nhà tình nghĩa, nhà tình thương, dạy nghề, trao học bổng cho các NNCĐDC…

- Hội NNCĐDC TPHCM vừa có bản kiến nghị yêu cầu các công ty hóa chất Mỹ có trách nhiệm khắc phục hậu quả chất độc da cam/dioxin. Đó là những nội dung gì, thưa bà?

Đã đến lúc tất cả chúng ta cần yêu cầu các công ty hóa chất Mỹ và phía Mỹ phải có trách nhiệm khắc phục hậu quả nặng nề của chất độc da cam/dioxin ở Việt Nam nhằm làm vơi bớt nỗi đau tột cùng của các NNCĐDC. Theo đó, giúp các NNCĐDC bị bệnh hiểm nghèo được chăm sóc sức khỏe, điều trị bệnh, tăng dinh dưỡng…; giúp các NNCĐDC thuộc thế hệ thứ 2, thứ 3 bị khuyết tật được phẫu thuật chỉnh hình, phục hồi chức năng. Số còn khả năng học chữ, học nghề cần được đỡ đầu, được hỗ trợ để các em vượt qua tật nguyền, học hành thành đạt, tự lực kiếm sống, giảm bớt gánh nặng cho gia đình và xã hội; xây dựng các cơ sở xã hội để cưu mang những NNCĐDC bệnh tật không nơi nương tựa. Đã là công lý thì không có biên giới, NNCĐDC/dioxin dù ở nước nào cũng phải được đối xử như nhau. Chúng ta không thể để quá lâu các công ty hóa chất Mỹ và những ai ra quyết định sử dụng chất độc hóa học trong chiến tranh Việt Nam kéo dài sự lãng quên trách nhiệm về những hậu quả nghiêm trọng do họ gây ra.

Nhân dịp kỷ niệm 51 năm Ngày vì nạn nhân chất độc da cam Việt Nam, Hội NNCĐDC/dioxin TPHCM tha thiết kêu gọi toàn thể mọi người và tất cả những người có lương tri trên khắp mọi miền đất nước và khắp hành tinh hãy ký tên vào bản kiến nghị này để yêu cầu các công ty hóa chất Mỹ và những người Mỹ có trách nhiệm giải quyết hậu quả chiến tranh, chịu trách nhiệm pháp lý và trách nhiệm đạo lý. Nỗi đau của NNCĐDC là nỗi đau chung của nhân dân Việt Nam và là nỗi đau của nhân loại tiến bộ, do đó việc thực thi bản kiến nghị này là thể hiện tấm lòng và trách nhiệm của mỗi chúng ta nhằm xoa dịu nỗi đau của các NNCĐDC/dioxin.

Minh Yến