Sau một thời gian gồng mình chấp hành nghiêm túc lệnh cấm tăng giá thuốc từ Bộ Y tế, đến nay, với hàng loạt những biến động về giá các yếu tố đầu vào, nhiều doanh nghiệp (DN) dược phẩm đã không khỏi kêu trời, kể khổ với cơ quan quản lý xin được xem xét việc điều chỉnh giá. Hôm 10-6 tại TPHCM, Cục Quản lý dược Việt Nam, Ủy ban Các vấn đề xã hội của QH, Bộ Tài chính và các ngành liên quan đã có buổi gặp mặt, lắng nghe và chia sẻ với các DN phía Nam dưới sự chủ trì của Cục trưởng Trương Quốc Cường.

Doanh nghiệp kể khổ

Sản xuất thuốc tại Công ty cổ phần Dược Phramedic (TPHCM). ẢNH: MAI HẢI

“Chịu hết nổi rồi, căng thẳng quá rồi” là nỗi niềm chung nhất của các DN bày tỏ với các cơ quan quản lý tại buổi họp. Đại diện Công ty cổ phần Dược phẩm OPC than thở: Các DN đã chấp hành rất tốt chủ trương của ngành để chia sẻ khó khăn và góp phần bình ổn giá nhưng nếu cứ tiếp tục xiết như thế này trong tình hình giá các yếu tố đầu vào liên tục biến động theo chiều hướng tăng thì DN không chịu nổi.

Chia sẻ với nỗi niềm này, ông Kiều Hữu, Giám đốc Công ty Dược phẩm Vidipha, cho rằng: So với thời điểm năm 2007, giá một số nguyên liệu đã tăng gấp 5-6 lần, bao bì vật tư, chi phí vận chuyển… mọi thứ đều tăng giá nhưng hiện công ty vẫn còn có những mặt hàng đã kê khai từ 5 năm trước, đến nay vẫn chưa được điều chỉnh giá. Giá bán ra thị trường đã rất “lỗi thời” mà vẫn phải bán vì yêu cầu trách nhiệm và vì muốn giữ khách hàng. May mà còn có một số mặt hàng có lời để bù qua sớt lại chứ không DN cũng không biết xoay xở làm sao.

Đại diện Công ty cổ phần Dược phẩm Vimedimex khẳng định: so với thời điểm cuối năm 2007, giá nguyên liệu đã tăng 10-30% đặc biệt là nhóm kháng sinh,cụ thể: Ampicillin tăng 25,78%; Amoxicillin tăng 29,65%; Paracetamol tăng 19,68%.

Dược sĩ Trần Thị Đào, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Dược phẩm Imexpharm, cho rằng: Với 90% nguyên liệu sản xuất dược phẩm hiện nay là nhập khẩu, sự biến động giá nguyên liệu thị trường thế giới đã ảnh hưởng rất lớn đến việc sản xuất của DN, đã vậy, giá ngoại tệ và lãi suất ngân hàng cũng tăng khiến nhiều DN không khỏi lao đao. Nhiều DN phải mua giá USD cao hơn giá niêm yết và rất khó đạt được những khế ước với ngân hàng với số lượng ngoại tệ lớn.

Đại diện Công ty cổ phần Dược phẩm TƯ25 cho biết: Hiện nay, công ty phải làm việc với ngân hàng nửa tháng mới mua được lô ngoại tệ để thanh toán đủ một lô hàng. Nhiều DN đang rất khó khăn khi vừa phải vay tiền đồng Việt Nam rồi lại mua ngoại tệ để thanh toán cho khách hàng.

Theo DS Đào, chỉ tính riêng các yếu tố kể trên chưa kể chuyện lo cho đời sống cán bộ công nhân viên trước tình hình giá cả thị trường biến động như hiện nay, đã khiến giá thành sản phẩm đội lên 25%-30%. Một nỗi niềm khác được nhiều DN kể khổ là khoản nợ của các bệnh viện.

Theo các DN, trong khi phải gánh lãi suất ngân hàng 18%-20%, các DN còn phải gánh gồng thêm các khoản nợ quá hạn của các bệnh viện. Hầu hết các bệnh viện đều không thanh toán đúng như cam kết trong hồ sơ thầu mà nhiều bệnh viện thường khất nợ 3 – 6 tháng, thậm chí là 12 tháng mới thanh toán tiền thuốc cho DN.

Ông Đống Viết Thắng, Chủ tịch Hiệp hội sản xuất kinh doanh dược Việt Nam, còn cho biết: Có bệnh viện còn duy trì khoản nợ tồn đọng cao hơn cả vốn điều lệ của DN. Ngoài khoản nợ tồn đọng, việc cam kết duy trì giá trúng thầu cung cấp thuốc bệnh viện ổn định trong 6 tháng hiện cũng gây khó khăn rất lớn với các DN trong tình hình hiện nay.

Nhiều DN đề nghị: Nếu xem dược phẩm là mặt hàng thiết yếu và kiểm soát giá thì cần đưa dược phẩm vào nhóm mặt hàng thiết yếu với sự trợ giá của chính phủ hoặc được xem xét ưu tiên vay vốn với lãi suất thấp, cấp đổi ngoại tệ đúng giá niêm yết…

Tháo gỡ trong trật tự

Tất cả những khó khăn mà DN liệt kê tại buổi gặp mặt với lãnh đạo Cục Quản lý Dược cũng như các ngành liên quan hiện nay là một thực tế mà DN đang phải đối đầu. Thông cảm với những khó khăn của DN nhưng TS Trương Quốc Cường cũng nhắc nhở các DN: Dược phẩm vẫn là mặt hàng thiết yếu chăm sóc sức khỏe nhân dân nên việc điều chỉnh giá vẫn được kiểm soát, cân nhắc một cách hợp lý. Để hỗ trợ các DN, Cục Quản lý dược sẽ cởi bỏ lệnh cấm sớm hơn thời hạn.

Theo đó, thay vì đến 30-6 thì bắt đầu từ thời điểm này, Cục Quản lý dược cũng như các Sở y tế địa phương sẽ tiếp nhận hồ sơ xin điều chỉnh giá. Tuy nhiên, việc kiểm soát điều chỉnh giá vẫn được thực hiện nghiêm ngặt, trong trật tự. Các hồ sơ xin điều chỉnh giá phải chứng minh được tính hợp lý thì mới được xem xét, điều chỉnh giá ở tỷ lệ tăng thích hợp.

 Ông Cường cũng cho biết, Cục Quản lý dược sẽ làm việc với Bộ Y tế để bộ đề xuất với chính phủ đưa dược phẩm vào nhóm mặt hàng thiết yếu để có những hỗ trợ cần thiết cho các DN như: đề nghị với ngân hàng cấp đủ ngoại tệ và đúng với giá niêm yết. Về vấn đề thanh toán nợ tồn đọng của các bệnh viện, ông Cường cam kết với các DN sẽ đề nghị với Bảo hiểm y tế ứng trước để thanh toán cho DN.

Tuy nhiên, đây là những hỗ trợ trước mắt, còn một vấn đề hỗ trợ về lâu dài hơn theo PGS-TS Phạm Khánh Phong Lan, Phó Giám đốc Sở Y tế: Cục Quản lý dược cần xem lại việc cấp số đăng ký cho các sản phẩm dược phẩm xuất xứ từ các nước có cùng điều kiện sản xuất (sản xuất thuốc generic tại các nhà máy đạt chuẩn GMP) nhưng lại bán giá cao hơn rất nhiều so với thuốc nội để tạo điều kiện cho các DN trong nước phát triển. Một vấn đề khác là cần phải khảo sát lại và định hướng sản xuất cho các DN dược, khắc phục tình trạng sản xuất dẫm chân nhau như hiện nay. 

KIM LIÊN